- Therapeutische incest -

THERAPEUTISCHE INCEST

versus

INCEST

De parallellen tussen incest en therapeutische incest werden al door vele professionals onderzocht en beschreven. Onder andere door: Schoener, Tschan, Luepker, Bates & Brodsky, D’ Addario, Kardener, Marmor, Pope & Bouhoutsos, Fortune, White, Glaser & Straver en van Haver.

Overeenkomsten tussen incest en therapeutisch incest

• Analogie tussen de ouder-kind relatie en de hulpverlener-cliënt relatie door o.a. het bestaan van een aanzienlijke machtsongelijkheid tussen beide partijen en de positie van afhankelijkheid van de hulpvragende c.q. het kind
• Overeenkomsten in de dynamiek van incestueus misbruik: intimiteit en privacy/geslotenheid van de familie c.q. medische gemeenschap, het centraal staan van vertrouwen binnen de relatie, verwachte loyaliteit van het slachtoffer en daarmee al dan niet het bewust opleggen van zwijgen >> ‘conspiracy of silence’, het ontstaan van een dualistische relatie
• Diversiteit van machtsmisbruik binnen de relatie: zoals incestueuze ouders hun macht veelal op diverse manieren misbruiken, plegen ook grensoverschrijdende hulpverleners niet zelden diverse vormen van machtsmisbruik o.a. door financiële exploitatie, verzekeringsfraude, schending van het beroepsgeheim en isolatie van de hulpvragende van familie en vrienden
• De gevolgen voor het slachtoffer zoals schuld- en schaamtegevoelens, gevoelens van ambivalentie: tegelijkertijd geconfronteerd worden met gevoelens van o.a. woede & loyaliteit, geschonden vertrouwen, verlies van een persoon van wie zorg mocht worden verwacht; gevoelens van leegte, isolatie
• Reacties van de buitenwereld: zoals bagatellisering, minimalisering, ongeloof en ontkenning van het gebeurde of zelfs het afwentelen van schuld op het slachtoffer (‘blame the victim’ attitude)
• Het taboe t.a v. incest dat langdurig een belangrijke rol speelde, treffen wij eveneens in sterke mate bij GOG door professionals aan
• Voor slachtoffers van incest is het seksueel contact met een hulpverlener in feite een herhaling van de traumatiserende positie van een incestslachtoffer t.a.v. haar/zijn dader
• Rolomkering: de rolverwisseling die bij incest tussen ouder en kind plaatsvindt, wordt veelal ook binnen het scenario van grensoverschrijdend gedrag door hulpverleners aangetroffen. De meest ernstige vorm van rolomkering houdt in dat de ouder bij het kind c.q. de hulpverlener bij de hulpvragende een beroep doet op emotionele steun
• Ge- c.q. misbruiken van het slachtoffer voor persoonlijke behoeftebevrediging van de dader i.p.v. het verlenen van ouderlijke zorg c.q. deskundige hulp
• Beleving van de incestueuze relatie door het slachtoffer: aanvankelijk wordt de aandacht die van de pleger uitgaat als positief ervaren, in het bijzonder wanneer de hulpvragende c.q. het kind onder gebrek aan zelfvertrouwen lijdt; later pas komt het besef van vertrouwensmisbruik, grensoverschrijdend gedrag en exploitatie op
• Misinterpretatie c.q. seksualisering van gevoelens van o.a. genegenheid, naastenliefde, medeleven, dankbaarheid of bewondering
• Overdrachtsgevoelens: zoals een kind de ouder/s als voorbeeld ziet en zelfs kan verheerlijken worden ook hulpverleners door hulpvragende veelal geïdealiseerd

Therapeutische c.q. symbolische incest

THERAPEUTISCHE INCEST

Seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen professionele relaties wordt gekenmerkt door een aanzienlijke machtsongelijkheid tussen beide partijen. Om deze reden en wegens tal van andere overeenkomsten tussen incest en seksuele relaties tussen hulpvragers en hulpgevers wordt seksueel GOG ook ‘therapeutische incest’ genoemd. Dit vooral ook omdat de afhankelijkheid waarin de hulpvrager per definitie verkeert in veel opzichten overeenkomt met de afhankelijkheid van een kind van een ouder.

Schoener, 1989

SYMBOLISCHE INCEST

“Whoever the victim, why is the impact so often so dire? Given the power of feelings aroused by therapy--echoes of the primal feelings first directed toward mother and father--the psychological experience of sex with one's therapist is very much like incest. It is a symbolic incest, and can bring about the same toxic mix of torments, including guilt, shame, a terrible feeling of emptiness, and isolation. Chaotic surges of emotion can be intense and unpredictable. Like the incest victim, the exploited patient is frequently paralyzed by ambivalence, torn between rage at the exploiter and a protective, loyal attachment to him.

A crippled ability to trust is, not surprisingly, a common consequence of exploitation. Adding insult to injury, it often impedes formation of a healing relationship with a future therapist, which is desperately needed to repair the damage. And many victims develop post-traumatic stress disorder (PTSD), with the same pattern of flashbacks and nightmares that inflict agony on combat veterans and victims of crime.

Uit: Psychology Today: May/June 1993

Lees het hele artikel. Er komen diverse vooraanstaande professionals op het gebied van GOG aan het word, waaronder Schoener, Gabbard, Feldman-Summers en Gutheil.

www.misbruikdoorhulpverleners.nl