|
Naar onze overzichtspagina T B S Naar het DOSSIER
W.S. Meer TBS nieuws? Website ‘aandacht
doet spreken’ |
Kerstviering in een tbs-kliniek – 31 december 2005 – Redactie MdH – (…). Binnenkort…
Seksueel
contact tussen hulpverleners en patiënten in tbs-klinieken – 31
december 2005 – Redactie MdH -- Als tegenhangers tot de in klinieken
levende, verkondigde & gepraktiseerde mythe van het aangaan van een
‘affaire’ of ‘verhouding’ door hulpverleners met patiënten verwijzen wij
voortaan op onze pagina NIEUWSOVERZICHT in de rubriek over TBS NIEUWS standaard
en expliciet naar (1) Artikel 249 (2) 3
Wetboek van Strafrecht ‘ontucht met misbruik van gezag’ en naar (2) het bulletin ‘Het mag niet, het mag nooit’ van de
Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Dit doen wij in het kader van
professionele, correcte voorlichting als tegenhanger tot het binnen een kliniek
aangetroffen, gevoerde beleid in zake seksueel grensoverschrijdend gedrag door
hulpverleners. Omdat het niveau van kennis m.b.t. seksueel grensoverschrijdend
gedrag (GOG) door hulpverleners binnen tbs-klinieken stuitend, schrikbarend en
dringend toe is aan een update in het kader van ‘van mythes naar
feitenkennis!’. (…). Binnenkort…
“Wat zijn risicotaxatie-instrumenten en waarom
worden zij veel gebruikt bij behandelingen in de forensische psychiatrie?” – 30 december 2005 – Nieuwsbrief nr. 5 Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) -- Risicotaxatie-instrumenten
zijn in te delen op een schaal van het traditionele klinisch oordeel van de
psychiater tot de zuiver actuariële benadering, die zich enkel baseert op de
gegeven feiten. Uit onderzoek is gebleken dat de ongestructureerde klinische
risicotaxatie (de klinische blik) een lage betrouwbaarheid en predictieve
validiteit heeft. Bij actuariële instrumenten weegt het deskundigenoordeel
echter totaal niet mee waardoor het gevaar bestaat dat de beoordelaars de
gegevens over- of onderwaarderen, wanneer zij besluiten nemen over individuele
personen. Deskundigen zijn het erover eens dat de middenweg tot de meest
betrouwbare risicotaxatie leidt. Deze benadering wordt de gestructureerde
risicotaxatie genoemd. Risicotaxatie-instrumenten zijn in principe, en zeker
gezien de huidige stand van zaken, niet bedoeld om in het individuele geval een
absolute uitspraak te doen over de kans op recidive. Het is dan ook
onverantwoord, behoudens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek, om
dergelijke instrumenten in de klinische praktijk aan te wenden voor dergelijke
(enkelvoudige) toetsing. Deskundigen zijn het er wel over eens dat het gebruik
van gestructureerde risicotaxatie-instrumenten een toegevoegde waarde kan
hebben. Dergelijke instrumenten kunnen een belangrijke leidraad vormen bij de
inschatting van de kans op recidive en ze zullen, naarmate er meer bekend is
over de voorspellende
waarde, een steeds voornamere rol gaan spelen bij
risicotaxatie. De werkgroep Implementatie Gestructureerde Risicotaxatie
concludeerde in maart 2003 dat de gestructureerde risicotaxatie de meest aan te
bevelen methodiek is om het risico van ernstige recidive binnen een bepaalde
termijn in te schatten.
Gestructureerde
risicotaxatie-instrumenten die in Nederland gebruikt worden zijn:
- de
HCR-20
- de
HKT-30, die in Nederland ontwikkeld is
- de
SVR-20, voor risicotaxatie bij sexueel delinquenten
- de
STATIC-99, een zuiver actuarieel instrument
Ook wordt in Nederland de score op de PCL-R (psychopathie)
vaak meegenomen in de risicoinschatting. Ondanks dat de PCL-R geen
risicotaxatie-instrument is, blijkt een hoge score op de PCL-R samen te hangen
met een hoog recidive-risico. In de gestructureerde risicotaxatieinstrumenten
wordt de score op de PCL-R daarom meegenomen als item. Op dit moment maken
forensisch psychiatrische instituten gebruik van verschillende instrumenten om
risico in te schatten. Er is dus (nog) geen eenduidigheid over de te gebruiken
instrumenten. Ook in de ambulante setting worden verschillende instrumenten
toegepast.
Onlangs is bij het EFP het rapport De waarde van
gestructureerde risicotaxatie en van de diagnose psychopathie verschenen. U
kunt exemplaren van het rapport bestellen bij het EFP voor 35,- inclusief
verzendkosten. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met dr.mr. Martin Hildebrand,
onderzoeksmanager EFP, via 030-2910010 (secr.) of mhildebrand@efp.nl
Via de website van het EFP kunt u zich ook
zelf op deze gratis nieuwsbrief abonneren: www.efp.nl.
De waarde van
gestructureerde risicotaxatie en van de diagnose psychopathie – 30 december 2005 – Nieuwsbrief nr. 5 Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) -- Op
25 november 2005 vond in stadkasteel Oudaen de feestelijke presentatie van het
rapport De waarde van gestructureerde risicotaxatie en van de diagnose
psychopathie plaats. Ondanks de barre weersomstandigheden waren
onderzoekers, behandeldirecteuren en andere belangstellenden in grote getale
aanwezig op de bijeenkomst. Tot grote vreugde van allen die aan het onderzoek
hebben meegewerkt (alle beoordelaars: bedankt!!) vond het rapport gretig
aftrek. In het onderzoek stond de vraag centraal, wat de toegevoegde waarde is
van de risicotoetsen die gebruikt worden om de kans op gewelddadige recidive van
(ex)-ter beschikking gestelden te beoordelen. Gebruik van deze risicotoets (de zogenaamde risicotaxatie-instrumenten)
is vanaf mei 2004 door het Ministerie van Justitie verplicht gesteld. Uniek aan
het onderzoek is dat het gaat om landelijk onderzoek, waaraan door de overgrote
meerderheid van de Nederlandse forensisch psychiatrische klinieken is
meegewerkt. Uit het onderzoek blijkt dat de onderzochte risicotaxatie-
instrumenten adequaat voorspellen. Het huidige onderzoek biedt mogelijkheden om
de toetsen te verfijnen en te verbeteren. Dit onderzoek moet dan ook gezien
worden als een (belangrijke) stap op de weg naar voortdurende verbetering. In
de nabije toekomst zal nauwgezet geanalyseerd worden wat de zwakkere elementen
zijn in de risicotoetsen. Daarvoor zullen dan alternatieven worden ontwikkeld
en getoetst. Ook zal vervolgonderzoek zich gericht bezighouden met
subgroepen van patiënten. Het EFP meent dat het van groot belang is dat de
sector zich als geheel aan dit proces committeert, en dat de klinieken daarin
eensgezind samenwerken over de grenzen van hun instellingen heen. Exemplaren van het rapport kunt u bestellen bij het
EFP. Kosten bedragen 35,= per rapport. Voor meer informatie kunt u contact
opnemen met dr.mr. Martin Hildebrand, onderzoeksmanager EFP, via 030-2910010
(secr.).
Contraire
beëindigingen TBS: aantal, aard en verband met recidive – 30 december 2005 – Nieuwsbrief nr. 5 Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) -- De rechter beslist in Nederland op
vastgestelde tijdstippen of een uitgesproken tbs-maatregel moet worden
verlengd. Dat gebeurt elk jaar of elke twee jaar. De tbs-maatregel kan alleen
worden verlengd als er een onaanvaardbaar groot risico is dat de tbs-gestelde
opnieuw een ernstig delict pleegt. Bij de beoordeling daarvan is gedragskundige
expertise nodig. De rechter wordt geadviseerd door de behandelende tbs-kliniek,
respectievelijk een psychiater en de reclassering. Onder contraire beëindiging
wordt verstaan het door de rechtbank of in hoger beroep door de Penitentiaire
Kamer van het gerechtshof Arnhem niet verlengen van de tbs-maatregel tegen het
advies van de adviserende instantie in. Ongeveer
elf keer per jaar besluiten rechters tegen het advies in een tbs-behandeling te
beëindigen. In de meeste van deze gevallen schat de tbs-kliniek of een andere
adviserende instantie het recidiverisico laag in. Het WODC onderzocht 91 tbs-zaken uit de periode 2001-2004, die bij het
ministerie van Justitie geregistreerd staan als contrair beëindigd. Het blijkt
dat in slechts 45 van die gevallen de rechter niet alleen contrair aan de
vordering van de officier van justitie, maar ook contrair aan de adviserende
instantie besloot de tbs-behandeling te beëindigen.
(Bron: WODC, Kogel, C.H. de, Hartogh, V.E. den)
Veel te weinig plaatsen voor tbs-patiënten -- 30 december 2005 -- NRC -- ROTTERDAM - Tbs’ers moeten vijftien tot twintig maanden
wachten voordat zij in een kliniek worden geplaatst. Ondanks diverse
veroordelingen van de Europese rechter zijn er ook in 2010 nog te weinig
tbs-plaatsen. Dat stelt advocaat R. Hörchner deze maand in het Nederlands
Juristenblad. Gedetineerden die na hun gevangenisstraf een tbs-behandeling
moeten ondergaan, wachten in de gevangenis als tbs-passant tot er een plaats
vrijkomt in een kliniek. In 2004 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van
de Mens (EVRM) dat een tbs-passantentermijn van zes maanden al te lang is.
Hoewel Nederland de laatste jaren meer tbs-plaatsen heeft, kan de staat volgens
Hörchner het grote aantal tbs-opleggingen niet bijbenen. Tussen eind 1999 en
medio 2005 zijn er 51 tbs-plaatsen per jaar bijgekomen, terwijl het aantal
veroordelingen tot tbs gemiddeld met 120 per jaar toenam. Hörchner voorspelt in
2010 een tekort van ongeveer 400 tbs-plaatsen. Volgens de advocaat, werkzaam
bij ’t Regtshuis Advocaten te Breda, voorzien de huidige prognoses in 2.100
plaatsen, terwijl er 2.500 nodig zijn. Op dit moment telt Nederland 1.600
tbs-plaatsen. Dat tekort ontstaat volgens Hörchner door een te conservatieve
inschatting van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC)
van het Ministerie van Justitie. Dit verwachtte een aantal jaar geleden een
stabilisering van het aantal benodigde tbs-plaatsen. In werkelijkheid nam de
behoefte aan plaatsen in klinieken fors toe. De jurist hekelt het feit dat een
tbs-passant slechts circa 2.500 euro ontvangt voor een onterecht verblijf in de
gevangenis van een jaar. Een gedetineerde die achteraf ten onrechte veroordeeld
blijkt te zijn, krijgt hiervoor het tienvoudige. Justitie erkent dat er in
2010 „bij ongewijzigd beleid” een capaciteitstekort ontstaat. Volgens het
ministerie voorziet de voorgenomen uitbreiding met 250 plaatsen „maar ten dele”
in de behoefte. Drie maanden geleden stuurde minister Donner (Justitie, CDA)
een brief beleid naar de Kamer waarin hij de problemen bij de tbs-plaatsen
erkende. Op de kritiek van Hörchner op het WODC kon Justitie vanochtend niet
inhoudelijk reageren.
Rechter
torpedeert zelfstandige Mesdagkliniek – December
2005 – acutepsychiatrie.nl -- De
verzelfstandiging van de dr. S. Van Mesdagkliniek in Groningen gaat voorlopig
niet door. Dat heeft de Ondernemingskamer in Amsterdam bepaald, bevestigde een
woordvoerder van het ministerie van Justitie gisteren. Het kabinet wil de
tbs-kliniek, op dit moment nog een rijksinrichting, per 1 januari 2006 als
particuliere kliniek verder laten gaan. Die datum wordt nu vrijwel zeker niet
gehaald. Het ministerie van Justitie bestudeert de uitspraak. Op dit moment
zijn er in Nederland zowel particuliere als rijksklinieken. Om de aansturing van tbs-instellingen te
verbeteren, wil het kabinet dat de laatste drie rijksklinieken ook zelfstandig
worden. Naast de Van Mesdagkliniek zijn dat Veldzicht in Balkbrug en Flevo
Future met vestigingen in Amsterdam en Utrecht. Volgens de rechter is het
personeel van de Van Mesdagkliniek onvoldoende gekend in de plannen. De
personeelsleden maken zich grote zorgen over hun rechtspositie na de
verzelfstandiging.
Omgangsregeling van tbs'er niet
gewijzigd – 24 december 2005 –
Volkskrant -- De rechtbank in Zwolle
heeft het verzoek van een tbs-patiënt voor een ruimere omgangsregeling met zijn
vriendin afgewezen. De kliniek Veldzicht, waar de man verblijft, scherpte
de omgangsregeling onlangs aan, omdat de tbs'er vaker de grens van het
toelaatbare zocht.
Commentaar
Red. MdH: Voor meer
informatie zie het nieuwsbericht van 22 december 2005 op deze pagina. Het is jammer
dat de VK niet berichtte over de redenen die tot het oordeel van de rechtbank
leidden. In ieder geval valt in deze zaak een element op dat veelvuldig de revu
passeert binnen de tbs-sector: gebrek aan het aanhouden van één lijn binnen het
gevoerde beleid. Het toestaan van een verloving en het toelaten van veelvuldig
bezoek enerzijds staat immers haaks op het recente beleid dat de kliniek
invoerde en oplegde. Is het wel het geval geweest dat de patiënt de grenzen die
de kliniek aangaf bij herhaling overschreed? Of baseerde de rechtbank haar
oordeel met name, zo niet uitsluitend, op hetgeen de kliniek aangaf? Is er
enige controle over hetgeen dat in het dossier van de patiënt wordt vermeld?
Immers, het gebeurt veelvuldig dat aantekeningen in medische dossiers worden
aangetroffen die geenszins overeenkomen met gebeurtenissen of geplaatste
opmerkingen. In dergelijke gevallen kán
sprake zijn van machtsmisbruik. Werd hiernaar
wel gekeken en werd deze mogelijkheid wel uitgesloten?
Tbs´er Wilhelm S. gestopt met hongerstaking -- 23 December 2005 – foto.plein nieuws –
Bekijk ook ons DOSSIER W.S..
Tbs-patiënt
eist ruimere omgang met vriendin – 22
december 2005 – Red. MdH -- ZWOLLE - Een
tbs-patiënt uit de forensisch psychiatrische kliniek Veldzicht in Balkbrug
heeft samen met zijn vriendin in een kort geding een ruimere omgangsregeling
geëist, zo bericht De Telegraaf. De kliniek scherpte de regeling aan omdat de
patiënt steeds vaker de grens van het toelaatbare zocht. De zaak diende
donderdag bij de rechtbank in Zwolle. De eiser wordt sinds
Personeel verantwoordelijk voor lekken dossier Veldzicht -- 22 december 2005 – ANP Press
Support – AMSTERDAM - Een personeelslid
is verantwoordelijk voor het sturen van een dossier van een TBS’er aan de krant
de Stentor, dat heeft de EORG Nederland ( Europese Organisatie ter bescherming
van de rechtspositie van gedetineerden Nederland) vernomen uit de FPI Veldzicht
te Balkbrug van een tweetal patiënten. De reden van het versturen is niet
bekend, maar stress over recente ontsnappingen en het feit dat Veldzicht de
afgelopen periode onder vuur ligt zou goed de reden kunnen zijn. Binnen
Veldzicht is de situatie momenteel 'explosief' te noemen. Directie trekt de
teugels hard aan, aldus de twee patiënten. De EORG heeft de directie om
opheldering gevraagd over de 'dossieraffaire' maar de directie heeft hierop nog
geen reactie gegeven. De EORG bekijkt momenteel nog of zij de gekregen
informatie aan de rijksrecherche afgeeft.
Veldzicht
opnieuw in opspraak: Dossiers tbs-kliniek op straat -- 20 december 2005 – De Stentor --BALKBRUG
- Tbs-kliniek Veldzicht in Balkbrug is opnieuw
in opspraak geraakt. Uit het forensisch psychiatrisch centrum zijn belangrijke
patiëntendossiers verdwenen. Het gaat om originele dossierstukken met uiterst
privacy-gevoelige informatie. De kliniek miste de dossiers niet. Eerder dit
jaar keerden zeven tbs’ers niet terug van hun proefverlof. De verdwenen
patiënteninformatie is per post toegezonden aan de centrale redactie van de
Stentor. Het is niet duidelijk wat de anonieme afzender met zijn actie beoogt.
Ook is onbekend of het om een tbs-gestelde of om een personeelslid gaat. In elk
geval toont de afzender aan dat de bescherming van persoonsgegevens in de
kliniek niet is gewaarborgd.
Verlegenheid
In een reactie zegt de kliniek ernstig in
verlegenheid te zijn gebracht door deze affaire. Een woordvoerder van het
ministerie van justitie, waaronder Veldzicht valt, noemt het ‘buitengewoon
ongelukkig’ dat persoonsgegevens naar buiten zijn gekomen. Er wordt een
diepgaand onderzoek ingesteld hoe dit mogelijk is en zonodig passende
maatregelen genomen. De kliniek heeft inmiddels aangifte bij de politie gedaan
van het ontvreemden van de dossiers. Zowel
Veldzicht als het ministerie willen verder niet op de zaak ingaan. De
weggenomen documenten bestrijken een periode tussen 1998 en het laatste
kwartaal van dit jaar. Naast een overzicht van recente proefverloven, compleet
met naam, adres en telefoonnummers, bevatten de dossiers overdrachtsgegevens
van patiënten, begeleidingsverslagen met als therapeutisch doel
maatschappelijke gewenning, een delictenanalyse, diagnoses van ziektebeelden en
medicatie-gegevens. Ook mist de kliniek uitgebreide correspondentie over
patiënten tussen het ministerie van justitie en de patiëntenadministratie van
de kliniek en tussen de geneesheer directeur van Veldzicht.
Rechter bekijkt overplaatsingsverzoek
Wilhelm S. -- 20 December 2005 – ANP -- DOSSIER W.S..
Opnieuw
aanklacht tegen Donner en Verdonk – 19
december 2005 -- ZEIST - Diverse
organisaties die zich hebben verenigd in het comité Rechtsherstel hebben in
verband met de fatale brand in het cellencomplex op Schiphol-Oost aangifte
gedaan tegen de ministers Donner (Justitie) en Verdonk (Vreemdelingenzaken).
Volgens hen hebben de bewindslieden zich schuldig gemaakt aan een wrede en
onmenselijke behandeling van de slachtoffers. Dat heeft een woordvoerder van
het zaterdag opgerichte comité maandag gezegd. Volgens hem staat de aanklacht
los van de aangifte die de Stichting Een Royaal Gebaar begin deze maand tegen
de ministers had ingediend. Ook die organisatie, waarvan schrijfster Marion
Bloem de drijvende kracht is, heeft een aanklacht ingediend tegen Donner en
Verdonk, wegens dood door nalatigheid, het toebrengen van ernstig lichamelijk
letsel en het onderwerpen van personen aan wrede en onmenselijke behandeling.
Het comité zal de zeventig pagina's tellende aanklacht woensdag tijdens een
persconferentie in Den Haag toelichten. Ook zal de groep op basis van
directe getuigenissen en beeldmateriaal van overlevenden van de brand nieuwe
„onthullende“ feiten over de ramp presenteren. Volgens de woordvoerder zijn er
verder plannen om gezamenlijk een schadevergoeding te eisen voor de
slachtoffers. Bij de brand in het detentiecentrum kwamen eind oktober elf
illegalen om het leven. Vijftien gedetineerden raakten gewond. Het comité Rechtsherstel bestaat uit de
stichtingen XminY (Amsterdam), LOS (Utrecht), PRIME (Den Haag) en enkele
migrantenorganisaties.
Donner misbruikt bevoegdheid – 16 december 2005 – Volkskrant / ANP --
DEN HAAG - Minister Donner (Justitie)
heeft in het conflict met de gemeente Haarlemmermeer over het cellencomplex op
Schiphol-Oost zijn bevoegdheid misbruikt. Dat betoogde de gemeente vrijdag in
een kort geding dat ze tegen de Staat had aangespannen. Inzet daarvan is het
recent genomen koninklijk besluit om de sluiting van het detentiecentrum, waar
eind oktober een fatale brand woedde, te schorsen. Volgens advocaat K. Meersma
van de gemeente heeft Donner ‘doelbewust’ voor dat middel gekozen om de
bestuursrechter te omzeilen en het complex tot eind april volgend jaar te
kunnen blijven gebruiken om bolletjesslikkers op te vangen. Haarlemmermeer
vindt dat een onafhankelijke bestuursrechter een oordeel moet geven over de
rechtmatigheid van het gemeentelijke besluit om het complex te sluiten. De
gemeente eiste daarom dat het schorsingsbesluit buiten werking wordt gesteld.
De Staat is niet naar de bestuursrechter gestapt, omdat volgens landsadvocaat
C. Bitter sprake is van een vertrouwensbreuk tussen de gemeente en Donner op
basis waarvan de gebruiksvergunningen zijn ingetrokken. Daardoor gaat het
volgens haar om een bestuurlijk geschil en niet om een juridisch conflict,
zoals de gemeente beweert. Het ministerie heeft de voorwaarden van de
gebruiksvergunningen niet overtreden, stelde Bitter. Het besluit om de sluiting
te schorsen, is volgens haar genomen in het algemeen belang: de detentie van
bolletjesslikkers op of in de directe nabijheid van de luchthaven. Het besluit
is ook geschorst om een eventuele vernietiging ervan te kunnen onderzoeken,
aldus de advocate. Ze wees er verder op dat de brandveiligheid van het
cellencomplex aan de voorschriften voldoet en dat ook alle extra voorzieningen
zijn aangebracht die de gemeente had geëist. Maar volgens de gemeente is de
vraag naar de brandveiligheid nu niet relevant, omdat het gedrag van de
gebruiker in het geding is. De gemeente meent dat zowel voor als na de brand
niet aan alle voorwaarden van de gebruiksvergunning is voldaan. De
voorzieningenrechter doet volgende week vrijdag uitspraak in de zaak.
Veelvuldig seksueel grensoverschrijdend
gedrag (GOG) gepleegd met patiënten door hulpverleensters in tbs-kliniek – 10 december 2005 – Redactie MdH -- Wat minister Donner al 4 dagen niet wil gaan
bevestigen… : Feiten die al sinds dinsdag via meerdere bronnen bij ons
bekend zijn en die de minister op zaterdag nog steeds niet bevestigd kon
krijgen? Dienen feiten die onder de
strafwet vallen niet bekend te worden mits zij binnen de tbs-sector door
hulpverleners en niet door patiënten worden gepleegd? Wij hebben het over
machtsmisbruik, minister Donner, oftewel ‘ontucht met misbruik van gezag’ zoals
het in ons Wetboek van Strafrecht onder artikel 249 (2) 3 staat vermeld. Dekt u
dergelijke feiten toe? Het zijn niet met name plegers van ernstige delicten
en met een psychiatrische stoornis die in tbs-klinieken worden opgeborgen. Men
bergt er vooral ook alles op dat niet wenselijk wordt geacht het daglicht te
aanschouwen. Wij willen u er graag op attenderen dat patiënten niet ervan
gediend zijn om machtsmisbruik te ondergaan. Zij bevinden zich onder uw
toezicht om behandeld en verzorgd te worden, en zeker niet om met onwenselijk,
onethisch of zelfs strafbaar gedrag door hulpverleners in aanraking te komen.
Of valt dit onder de behandeldoelen? Tegen
plegers van zedendelicten mits werkzaam voor het ministerie zelf doet men niets
tot weinig. Zij worden overgeplaatst naar de volgende afdeling, naar de
volgende kliniek of naar een HvB waar het probleem zich regelmatig dan
herhaalt. Nota bene zonder de kans geboden te krijgen hetgeen waaraan het
ontbreekt eerst nog te kunnen leren en ermee te leren omgaan. Zoiets zou men een delictketen kunnen noemen minister
Donner. En u ondersteunt dit door uw beleid? Hoe is het mogelijk?! U probeert
er sinds woensdag onderuit te komen de feiten naar buiten te brengen terwijl de
feiten duidelijk zijn. De pleegster heeft al dinsdag bekend immers. Wat valt er
nog te onderzoeken? Of zijn van gedachten verandert en haar openhartigheid toch
nog ongedaan wil maken? En de andere gevallen van seksueel grensoverschrijdend
gedrag (GOG) door hulpverleensters in dezelfde tbs-instelling, gedurende de
afgelopen maanden en daarvoor al… wilt u die weer in de ons zo goed bekende
doofpot stoppen omdat ze niet zo netjes staan daarbuiten? Wordt het niet eens tijd voor transparantie en tijd om de keuze te
maken om de werkelijke problemen ook daadwerkelijk aan te gaan pakken? Als
plegers van delicten langdurig gepleegde feiten ontkennen, werkt dat in hun
nadeel. Hoe zit dat met een minister die in feite hetzelfde doet: ernstige
feiten achterhouden. Wij zouden 4 dagen na de laatste gebeurtenis graag met de
feiten naar buiten willen komen, minister Donner! De minimaal derde zo niet
vierde keer in korte tijd en nota bene nu ook nog op een afdeling voor minder
begaafde patiënten… . U wilde na de eerdere publicatie over al drie gevallen in
korte tijd niets doen. Daarom vinden wij het wenselijk dat het nu toch maar eens
op tafel komt. Het seksschandaal in de Van Mesdag kliniek in 1999 – was dat een
incident? Daar lijkt het niet op en wij geloven dat ook niet. Wat denkt u zelf?
Was er niet ook een beschuldiging tegen een begeleidster in jeugdinrichting
Harreveld geuit?! Wij wensen u voor het
aankomende jaar vooral iets meer transparantie, minister Donner!
Wij overnemen geen enkele verantwoordelijkheid voor
de feiten die in bovenstaand stuk genoemd worden. Bekijk het als nonsens, als
poëzie, als fictie of als een misplaatste grap. Neem het vooral niet serieus.
Maar: houd ook de media in de gaten, met name v.a. maandag. Wellicht is het
toch waar en is onze minister binnenkort toch nog bereid het genoemde dan ook
eindelijk te bevestigen. Hopelijk vergeet hij niet ook meteen aan te geven wat
hij voornemens is aan de problematiek te gaan doen. Vanavond werd een verder
e-mail naar het ministerie, de persvoorlichting van Justitie, gezonden, evenals
het antwoordapparaat van een persvoorlichter ingesproken. Helaas… geen reactie.
Daarom deze publicatie. Eindstation doofpot.
Dringend
verzoek aan minister Donner en een nieuwe vraag – 9 december 2005 (update) – Redactie MdH
-- Minister Donner, zou u a.u.b. zo
vriendelijk willen zijn om onze al meermaals en dan wel al vele maanden geleden
gestelde vragen over de cijfers over het jaar 2004 en eerdere jaren wat betreft
te willen beantwoorden? De persvoorlichting
ging toen op zoek naar de cijfers maar ze konden tot nu toe nog niet worden
gevonden? En beetje ongeloofwaardig, vindt u niet ook?
Toevoeging:
ook
zonder de cijfers van Justitie is het goed mogelijk om tot een conclusie te
komen die dicht in de buurt van de feitelijke cijfers zal liggen:
Als
het binnen enkele maanden 4 keer binnen één tbs-instelling gebeurt dat
hulpverleners seksuele contacten aangaan met patiënten, en dus seksueel
misbruik plegen, hoe vaak zal het dan binnen een heel jaar in alle
tbs-klinieken voorkomen? In deze vraag zit het antwoord nogal duidelijk
verwerkt en het luidt op z’n minst: HET GEBEURT VEEL TE VAAK! Nu is er helaas een
antwoord op de vraag die minister Donner helaas al maanden niet wil
beantwoorden. De volgende vraag luidt nu: wat
kan hieraan gedaan worden, wanneer, en hoe? Wij zouden het zeer appreciëren
als de ministeries van Justitie en VWS
nu wel een antwoord op DEZE vraag zouden willen gaan formuleren. Wij zijn ook
graag bereid om mee te denken. Ons voorstel luidt nog steeds: integratie van het thema machtsmisbruik binnen
tbs-klinieken in het lopende parlementair onderzoek.
Volgens
onze informatie is het ministerie van Justitie bezig een antwoord te formuleren
waarmee Justitie binnenkort (waarschijnlijk vandaag) zal gaan komen. Via de
media zal het bovenstaande dan duidelijker worden. Het meest recente geval van
seksueel GOG door een hulpverleenster speelde nota bene op een afdeling voor
minder begaafde patiënten en is om die reden ook bijzonder ernstig te noemen.
Wij hopen dat de minister niet weer over ‘incidenten’ zal gaan spreken want
hiervan kan geen sprake zijn. Wij attenderen al sinds maanden op het
structurele karakter van dit probleem en hebben het ministerie hiervan ook op
de hoogte gebracht en in diverse publicaties (zie link PUBLICATIES) erop
geattendeerd, onze zorgen uitgesproken en vragen gesteld – zonder reactie.
Waarom? Een confronterend thema dat men liever niet op de agenda plaatst. Het
thema ‘machtsmisbruik binnen tbs-klinieken’ is helaas een non-thema voor
Justitie waarbij het juist een van de zorgwekkende problemen betreft die het
fundament van ons tbs-systeem structureel en ernstig aantasten. En als het
fundament niet in orde is heeft het weinig zin om aan het oppervlak e.e.a. te
veranderen want dat komt neer op een poging het karakter te veranderen door
plastische chirurgie toe te passen. Oftewel: het valt te vergelijken met water
naar de zee dragen. Wij willen dat het tbs-systeem goed functioneert: goede
ZORG voor patiënten en zoveel mogelijk veiligheid voor de maatschappij. Wij
hopen dan ook dat het thema machtsmisbruik – inclusief seksueel
grensoverschrijdend gedrag (GOG) door hulpverleners binnen tbs-klinieken – nu
dan ook eindelijk op de agenda mag komen en mee zal worden genomen in het
parlementair onderzoek. Minister Donner heeft op 7 december jl. een e-mail van
ons ontvangen waarover ook de voorzitter van de commissie die zich bezig houdt
met het onderzoek werd geïnformeerd.
Gedwongen
seks in jeugdinrichting -- 9 december
2005 – NRC -- Enkele jongens in de
jeugdinrichting Harreveld, gespecialiseerd in de behandeling van jeugdige
zedendelinquenten, hebben seks met elkaar gehad. Het gaat om zowel
vrijwillige als gedwongen seks. In
twee gevallen vond aanranding plaats. Deze seksuele contacten gebeurden op een
open afdeling. Jeugdinrichting Harreveld doet onderzoek naar deze ongeoorloofde
seksuele contacten, en ook gevallen van ongeoorloofde seks op een gesloten
jongensafdeling, waar jongens worden behandeld met ernstige psychiatrische
problemen. De ouders van de betrokken jongens zijn over de incidenten
geïnformeerd. Directeur V. Maas
vindt de seksuele contacten, gedwongen en vrijwillig, tussen de jongens
“absoluut niet te tolereren”. De inspectie wacht eerst het onderzoek van
Harreveld zelf af. Maas benadrukt dat de jongens vaak ernstige
persoonlijkheidsstoornissen hebben. Harreveld
is voor Justitie de landelijke specialist voor de behandeling van jeugdige
zedendelinquenten en krijgt daardoor de grootste probleemgevallen. In
Harreveld verblijven in open en gesloten afdelingen ruim 260 jongens van 12 tot
23 jaar. Deze jongens zijn door hun verleden vaak geobsedeerd door seks, zegt
Maas. Volgens de directeur missen de jongeren controle over hun seksuele
impulsen. Voor de begeleiders (twee op een groep van 10 jongeren) is het lastig
om alle seksuele contacten te voorkomen. Maas: “Als de ene begeleider aan de
telefoon zit, moet de ander tien jongens in de gaten houden. Je kunt de jongens
wel eenzaam opsluiten om dat te voorkomen, maar ze zijn hier om behandeld te
worden, niet om op te sluiten.
Commentaar red. MdH: Lees ook het artikel ‘Seksueel grensoverschrijdend
gedrag door begeleidster in jeugdinrichting Harreveld’ van 11
december 2005 afkomstig van onze redactie. U treft het artikel in de
nieuwsrubriek NIEUWS GOG GEZONDHEIDSZORG NEDERLAND aan.
Ontsnapte
jeugd-tbs'er verdacht van gewapende overval -- 8 december 2005 -- Volkskrant -- LEEUWARDEN - De politie in
Friesland verdenkt een ontsnapte
jeugd-tbs'er ervan dinsdag betrokken te zijn geweest bij een gewapende
overval op een winkel in Drachten. De jongen zou winkelpersoneel en enkele
klanten hebben gedreigd met een vuurwapen. Op de website van de politie staat
inmiddels een opsporingsbericht. Het gaat om de 16-jarige Antonio P., zo wordt nu duidelijk. Hij liep al op 19 november tijdens een
begeleid verlof in de stad Groningen weg. De jongen is binnen een maand tijd,
zover bekend, de vierde tbs'er die is ontkomen.
Ontsnapte
tbs'er opgepakt -- 2 december 2005
-- Red. MdH -- De 21-jarige jeugd-tbs'er
die veroordeeld is wegens geweldsmisdrijven en een zedendelict, kon in
Amersfoort worden aangehouden, zo bericht De Telegraaf. Dat heeft het Openbaar
Ministerie (OM) vrijdag bekendgemaakt. Hij is gearresteerd in een pension in
Amersfoort. Justitie verspreidde donderdagavond een opsporingsbericht op
televisie, waarin ook een foto van de man werd getoond. Het gaat om Dairron Domingo Guzman Evelina, die in de particuliere jeugdinrichting Rentray in
Rekken in Gelderland verbleef. Hij wordt daarheen teruggebracht. Tijdens
het begeleid verlof wist de man afgelopen maandag aan zijn begeleider te
ontsnappen door in een lift te stappen in de flat Eeftink in
Amsterdam-Zuidoost, aldus de justitie. Het onderzoek van de politie leidde al
naar Amersfoort. Dankzij een tip vond de politie hem vrijdagavond om 23.00 uur
op een plaats waar hij de nacht wilde doorbrengen.
Nieuwe aanpak voor risicotaxatie kindermishandeling
– 5 december 2005 – Trimbos Instituut:
Nieuwsflitsen nr. 13 -- Tijdens de
parallelsessie over een nieuwe aanpak voor antisociaal gedrag bij kinderen en
jongeren, zullen op de Nationale Kennisdag Geestelijke Gezondheid &
Verslaving onder meer de resultaten worden gepresenteerd van een onderzoek naar
de besluitvormingsprocessen en risicotaxatie bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling
(AMK). Trimbos-onderzoekster Erika de Jong kwam tot enkele opzienbarende
conclusies. In het kader van haar studie klinische psychologie deed De Jong in
2004 onderzoek in vier regio’s. De eerste onderzoeksvraag was hoe het
besluitvormingsproces verliep in een multidisciplinair team bij het Advies - en
Meldpunt Kindermishandeling (AMK) en wat de kwaliteit daarvan was. Als tweede
werd inhoudelijk getoetst of alle wetenschappelijk onderbouwde risicofactoren
van belang bij kindermishandeling werden opgevraagd. Vier
AMK-vestigingen bestaande uit drie personen en, ter controle, vier groepen
studenten, eveneens bestaande uit drie personen, kregen twee cases voorgelegd.
Informatie kon worden verkregen door het opvragen van kaartjes, met daarop
korte teksten over de risicofactoren. Geconstateerd
werd dat AMK-medewerkers zich vooral richten op informatieverzameling, in
plaats van het construeren van een helder beeld. Onnodig veel tijd werd
gestoken in het uitwisselen van informatie. Ook werden niet alle relevante
gegevens opgevraagd. Uit het onderzoek kwam naar voren dat gebruikmaking van
een risicotaxatie-instrument zou kunnen fungeren als een checklist voor het
objectief inschatten van relevante risicofactoren. Tijdens de parallelsessie
zal een nieuwe checklist voor Nederland worden geïntroduceerd, afgeleid van de
uit Canada afkomstige Child Abuse Risk Evaluation (CARE). De Canadese checklist
is aangepast voor gebruik in Nederland en wordt hier onder de naam CARE-NL
gepresenteerd. Hiermee krijgen de AMK-medewerkers een gestructureerd,
professioneel risicotaxatie-instrument in handen voor het meten van de
belangrijkste risicofactoren voor alle vormen van kindermishandeling. In
aansluiting hierop wordt tijdens de parallelsessie door prof. dr. Corine de
Ruiter, Programmahoofd Nationale Monitor Geestelijke Gezondheid, aan de hand
van een casus de gestructureerde risicotaxatie van antisociaal gedrag
geïllustreerd. Het gaat om een adolescent die ontspoord is in crimineel gedrag.
Met behulp van een korte videopresentatie is de jongen te zien, waarna de
risicotaxatie wordt behandeld. De nadruk ligt op preventie door de aanpak van
risicofactoren voor antisociale ontsporing in alle ontwikkelingsstadia. Dus
van onhandelbare peuters die opgroeien in multiprobleemgezinnen (bijvoorbeeld
door opvoedingsondersteuning van ouders), tot kinderen in de
basisschoolleeftijd (met interventies als De Veilige School, programma's om
impulscontrole te verbeteren, en Parent Management Training), adolescenten die
crimineel ontsporen (multisystemische therapie), en volwassen delinquenten
(agressiehanteringstherapie etc). Allemaal evidence-based interventies gericht
op de risicofactoren bij individuele gevallen. Voor meer informatie over de Nationale Kennisdag Geestelijke
Gezondheid & Verslaving kunt u terecht op de speciale site www.trimbos.nl/kennisdag. Ook kunt u contact opnemen met Corine de
Ruiter of Erika de Jong.
Tbs’er ontsnapt in Eindhoven -- 5 december
2005 -- De Volkskrant -- AMSTERDAM - Een
46-jarige tbs’er heeft afgelopen zaterdag tijdens een begeleid verlof de
benen genomen. Hij verdween gedurende een wandeling vanaf het terrein van de
Grote Beek in Eindhoven. De tbs’er kreeg
de maatregel voor een zedendelict. Dit heeft een woordvoerder van het
ministerie van Justitie bevestigd. De politie van Brabant Zuid-Oost speurt
sinds zaterdag naar de man. De Grote Beek is onderdeel van Geestelijke
Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen (GGzE) en heeft een afdeling voor
tbs’ers. Het terrein is
Oproep aan
partners van ter beschikking gestelde patiënten – 3 december 2005 – Red. MdH -- Omwille van de gebleken behoefte van partners van ter beschikking
gestelde patiënten aan contact met andere partners, zijn wij van plan een
apart, gesloten forum op te gaan richten om die mogelijkheid voor contact te
gaan bieden. Heel graag dat partners (die al dan niet eerder contact met ons
hadden) hierover bij interesse m.b.t. deelname aan het genoemde, gesloten forum
per e-mail of telefonisch contact met ons opnemen. Ook zijn wij nog op zoek
naar iemand die het forum dan wil gaan (co-)beheren. Het blijkt voor
partners van ter beschikking gestelde patiënten veelal erg moeilijk met e.e.a.
waarmee zij geconfronteerd worden, om te kunnen gaan. Zij kunnen eigenlijk
nergens met hun vragen en problemen aankloppen. Wij vinden het dan ook erg
jammer dat de sector zelf, waar deze behoefte ook al lang bekend moet zijn,
niet al een oplossing hiervoor heeft bedacht.
Vragen,
problemen en behoeften die ons bereikten vanuit partners zijn onder meer:
Afsluitend willen wij graag een recentelijk ontvangen vraag van een
partner met u delen. Aan het personeel van tbs-klinieken en ook aan het
ministerie dan ook de (retorische) vraag doorgegeven: “Waarom wordt er steeds
gelogen door de therapeuten in zo'n kliniek? En, kan dat zomaar?”
De vraag moet helaas niet zijn OF het wel
in orde is dat deze vraag gesteld wordt. Het bereiken ons namelijk regelmatig
berichten dat men niet open omgaat met e.e.a. en ook dat er regelmatig niet de
waarheid wordt gesproken door personeelsleden. Het is dus de vraag welk
antwoord op de genoemde vragen zou kunnen worden gegeven. Misschien wil onze minister ook nadenken over het antwoord dat op deze
vraag gegeven zou kunnen worden. Wij weten namelijk, wetende dat de vraag
terecht gesteld wordt, niet wat wij hierop kunnen antwoorden. Het secundaire
antwoord op deze vraag, en tevens boodschap aan iedereen die binnen de tbs
sector werkzaam is, dient in ieder geval te zijn dat het dringend wenselijk en
nodig is wegen te bedenken om transparanter met e.e.a. om te gaan. Een van de
basisvoorwaarden van een professionele hulpverlener is het om BETROUWBAAR te
zijn. Onlosmakelijk ermee in verband staan dus ook openheid, echtheid en eerlijkheid. Het is dus eigenlijk de vraag
hoe menige hulpverlener werkzaam binnen de tbs-sector deze grondbeginselen van
zijn/haar vak weet te verenigen met opmerkingen en gedrag die blijken uit de
hierboven gestelde, van een partner van een patiënt afkomstige vragen.
Ontsnapte
jeugd-tbs'er opgepakt -- 3 december 2005 -- Red. MdH -- De 21-jarige
jeugd-tbs'er die veroordeeld is wegens geweldsmisdrijven en een zedendelict,
werd in Amersfoort in een pension aangehouden. Dat heeft het Openbaar
Ministerie (OM) vrijdag bekendgemaakt. Justitie verspreidde donderdagavond een
opsporingsbericht op televisie, waarin ook een foto van de man werd getoond.
Het gaat om Dairron Domingo Guzman
Evelina, die in de particuliere
jeugdinrichting Rentray in Rekken in Gelderland verbleef. Hij wordt
daarheen teruggebracht. Tijdens het begeleid verlof wist de man afgelopen
maandag aan zijn begeleider te ontsnappen door in een lift te stappen in de
flat Eeftink in Amsterdam-Zuidoost, aldus de justitie. Het onderzoek van de
politie leidde al naar Amersfoort. Dankzij een tip vond de politie hem
vrijdagavond om 23.00 uur op een plaats waar hij de nacht wilde doorbrengen. In
juni ontstond veel ophef na de onttrekking van Wilhelm S. uit tbs-kliniek
Veldzicht in Balkbrug, gevolgd door de onttrekking van Marciano E. De
onttrekking van deze week werd voorafgegaan door de onttrekking van een verdere
ter beschikking gestelde patiënt uit kliniek Veldzicht. Bij de laatste onttrekking hield minister Piet Hein Donner zich aan de
met de Tweede Kamer gemaakte afspraak om binnen twee dagen een
opsporingsbericht te publiceren. Nu, een week later bij de volgende onttrekking
hield de minister zich echter weer niet aan hetgeen hij eerder overeen was
gekomen. Was er zorg m.b.t. eventuele paniek onder de bevolking omdat er
weer kort na elkaar twee patiënten zich aan het toezicht hebben onttrokken? Als
er nu toch gewoon standaard na 24 uur een opsporingsbericht volgt, dan weten
patiënten waar zij aan toe zijn als zij zich aan het toezicht onttrekken en
hoeven niet in paniek te raken door een plotseling verschijnend
opsporingsbericht. De maatschappij weet dan ook precies waar zij aan toe is. En
in de loop der tijd zal er noch aan de ene, noch aan de andere kant nog paniek
ontstaan. Hiervoor is het wel
noodzakelijk dat onze minister EEN lijn trekt en niet vandaag dit belooft en
morgen iets anders doet. Waarom geen standaard reactieplan op onttrekking,
minister Donner? Dan bent u ook van het gezeur af dat mensen terecht stellen
dat u zich weer eens niet aan uw woord heeft gehouden. EEN lijn en duidelijkheid
voor iedereen. Geen paniek en geen gezeur. Jammer dat men weer in herhaling
viel wat betreft de al in juni gemaakte fout een onttrekking veel te laat te
melden. Het zal er op den duur voor zorgen dat mensen door u gemaakte afspraken
niet meer serieus zullen gaan nemen.
Justitie: dé tip over ontsnapte tbs'er zit er nog niet tussen – 2 december 2005 – Red. MdH
-- Justitie in Amsterdam heeft zeker 25 tips binnengekregen over de 21-jarige
ontsnapte jeugd-tbs'er, zo berichtte De Telegraaf. „Dat aantal is van
vanmorgen, er komen nog steeds tips binnen”, aldus een woordvoerster van het
Openbaar Ministerie vrijdag. „Dé tip zit er nog niet tussen.” De zegsvrouw
verzekerde dat alle tips nagetrokken worden, maar kon nog niet aangeven of er
al bruikbare tips zijn ontvangen. Justitie schakelde donderdagavond de hulp van
het publiek in om de man op te sporen die op maandag al in Amsterdam tijdens
een begeleid verlof ontsnapte. Dairron Domingo Guzman Evelina, die in 2001 werd
veroordeeld wegens geweldsmisdrijven en een zedendelict, wist aan zijn
begeleider te ontsnappen door in een lift van een flat te gaan stappen.
Ontsnapte tbs'er Balkbrug meldt zich -- 25 november 2005 -- nu.nl -- DEN
HAAG/BALKBRUG - Uit de tbs-kliniek
Veldzicht in Balkbrug is woensdag opnieuw een tbs'er ontsnapt, zo bleek
vrijdag. De man meldde zich echter
vrijdagavond op een politiebureau, aldus het Openbaar Ministerie in
Amsterdam. De man keerde woensdag niet terug van onbegeleid verlof. De tbs'er
kreeg destijds in dit parket tbs opgelegd wegens brandstichting. In juni
ontstond veel ophef na de ontsnapping van tbs'er Wilhelm S. uit Veldzicht.
Enkele dagen nadat hij tijdens een begeleid verlof de benen had genomen, sloeg
hij een man dood, zo heeft hij toegegeven. Ongeveer twee maanden later leidde
de ontsnapping van de gevaarlijke tbs'er Marciano E. uit een instelling voor
geestelijke gezondheidszorg in Halsteren opnieuw tot commotie. Hij werd na een kleine
week in België aangehouden.
Donner
Minister Donner (Justitie) moest zich naar
aanleiding van de ontsnapping van S. verantwoorden in de Tweede Kamer. Hij zegde onder meer toe dat zonodig eerder
dan voorheen (binnen 48 uur) ruchtbaarheid aan een ontsnapping van een tbs'er
wordt gegeven. Zowel bij S. als E. is een opsporingsbericht uitgezonden,
waarin de mannen herkenbaar in beeld werden gebracht. Donner neemt begin volgend jaar een besluit over de invoering van een
elektronisch volgsysteem van tbs'ers. De Kamer is inmiddels begonnen aan een
parlementair onderzoek naar het tbs-stelsel in Nederland.
Weer tbs'er ontsnapt uit kliniek in Balkbrug -- 25 november 2005 -- nu.nl (17 uur) --
DEN HAAG/BALKBRUG - Uit de tbs-kliniek
Veldzicht in Balkbrug is opnieuw een tbs'er ontsnapt. Het gaat om een man die woensdagmiddag niet terugkeerde
van onbegeleid verlof, zei een woordvoerder van het ministerie van Justitie
vrijdag. De ontsnapping is gemeld aan
het Openbaar Ministerie (OM) en het meldpunt voor tbs-ontsnappingen van het
Korps landelijke politiediensten (KLPD). De zegsman en een woordvoerster van
het OM konden er verder nog niets over zeggen. In juni ontstond veel ophef
na de ontsnapping van tbs'er Wilhelm S. uit Veldzicht. Enkele dagen nadat hij
tijdens een begeleid verlof de benen had genomen, sloeg hij een man dood, zo
heeft de tbs'er toegegeven. Ongeveer twee maanden later leidde de ontsnapping
van de gevaarlijke tbs'er Marciano E. uit een instelling voor geestelijke
gezondheidszorg in Halsteren opnieuw tot commotie. Hij werd na een kleine week
in België aangehouden. Minister Donner (Justitie) moest zich naar aanleiding
van de ontsnapping van S. verantwoorden in de Tweede Kamer. Hij neemt begin
volgend jaar een besluit over de invoering van een elektronisch volgsysteem van
tbs'ers. De Kamer is inmiddels begonnen aan een parlementair onderzoek naar het
tbs-stelsel in Nederland.
‘Risicotaxatie tbs’ers: kijken in de
toekomst’ – 22 november 2005 – Trouw (De
Verdieping), door Marlise Hamaker en Louis
Cornelisse -- Wilhelm S. als
zedendelinquent niet beoordeeld met risicotaxatie voor zedendelinquenten!??
[MdH] -- Voor
tbs’ers wordt de taxatie van het risico dat zij vormen steeds belangrijker. De
risicotaxatie wordt steeds belangrijker voor tbs’ers. Met behulp van een
checklist puntenlijst wordt bepaald of iemand met een terbeschikkingstelling,
een tbs’er, vrijkomt of op verlof mag. Zulke terbeschikkinggestelden vrijkomen
of op verlof mogen. Maar de scorelijsten zijn preciezer, maar geen wondermiddel.
,,Het blijft toch een beetje in een glazen bol kijken." Het
gaat goed met Wilhelm S. Hij houdt zich aan de afspraken en zijn begeleide
verloven verlopen zonder problemen. Zijn behandelaars hebben zelfs al
onbegeleid verlof voor hem aangevraagd. Zo ver komt het niet. Want terwijl het
ministerie van justitie het verzoek bekijkt, gaat Wilhelm S. er in juni dit
jaar vandoor tijdens een begeleid verlof en brengt hij de 73-jarige Appie
Luchies in Amsterdam om. En dat terwijl zijn risicotaxatie er gunstig uitzag.
Voor gewelddadige tbs’ers als Wilhelm S. gebruikt de Veldzicht-kliniek in
Balkbrug, waar hij werd behandeld, de HCR-20: een uit Canada overgewaaide
checklist waarmee behandelaars het risico op toekomstig gewelddadig gedrag
inschatten. S. zou op de korte termijn niet gevaarlijk zijn, maar pas als hij in het
nauw gedreven wordt of als zijn medicijnen uitgewerkt raken. Of als S. alcohol
drinkt. kan hij gewelddadig worden. ,,Er
zullen altijd tbs’ers zijn die in de fout gaan tijdens hun verlof of die na
vrijlating opnieuw een delict plegen”, zegt Martin Hildebrand, die de voorspellende waarde van de checklists
onderzocht voor het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) in Utrecht.
Het EFP doet onderzoek naar en verspreidt kennis over de forensische psychiatrie.
,,Honderd procent zekerheid is niet te geven en zal er ook nooit komen.”
Hildebrand werkte mee aan de Nederlandse vertaling van de Canadese
risicotaxatie-instrumenten voor gewelddadige tbs’ers en zedendelinquenten. Want
de puntenlijsten zijn vrij nieuw in Nederland. Tot tien jaar geleden hing het
verlof of de vrijlating van tbs’ers nog geheel af van hoe de behandelaars over
een patiënt dachten. Psychologen, sociotherapeuten en andere behandelaars
schatten het risico op recidive zelf in, zonder de hulp van een
risicotaxatie-instrument. ,,De behandelaars besloten: ’Goh, de patiënt volgt de
therapie trouw, werkt mee en sport regelmatig. Die is klaar voor verlof”, zegt
Hildebrand. ,,Maar dat soort ontwikkelingen is niet altijd een goed teken. Het
kan een schijnvooruitgang zijn en zulk gedrag zegt weinig over de kans dat een
tbs’er opnieuw in de fout gaat.” De gestructureerde risicotaxatie doet dat wel.
De twintig criteria op de Canadese scorelijst HCR-20 staan voor die
karaktereigenschappen, situaties en omstandigheden die een gewelddadige tbs’er
gevaarlijk maken. De lijst bestaat uit drie delen: Historische items (zoals een
geweldsverleden), persoonlijkheidseigenschappen (onder andere een negatieve
houding) en toekomstige factoren (bijvoorbeeld de afwezigheid van een sociaal
netwerk). ,,We kijken ook meer naar de mate van inlevingsvermogen van iemand,
de mate van impulsiviteit. Daardoor missen we veel minder signalen dan
vroeger.” Uit recent onderzoek van het EFP blijkt dat de HCR-20 een redelijk
tot goede voorspeller is van de kans dat een gewelddadige tbs’er opnieuw in de
fout gaat. De door Nederlandse
onderzoekers ontwikkelde checklist HKT-30, waarbij de patiënt op dertig punten
wordt beoordeeld in plaats van twintig, doet het iets beter: die is volgens het
onderzoek een betrouwbare voorspeller van het risico dat tbs’ers opnieuw
gewelddadig worden. Op basis van dossiers werden beide risicotaxaties gemaakt
van 156 inmiddels ex- tbs’ers. De uitkomst werd vergeleken met recidivecijfers.
Van de ex- tbs’ers die volgens de HCR-20 een laag risico vormden, ging 16
procent na vrijlating opnieuw in de fout. Van de laag scorenden op de HKT-30
was dat 5 procent. De betrouwbaarheid van de derde risicotaxatie, voor
zedendelinquenten, wordt nog onderzocht. Hoewel
Wilhelm S. veroordeeld was voor brute verkrachting, was hij niet beoordeeld met
de risicotaxatie voor zedendelinquenten. Waarom is niet duidelijk. Inmiddels gebruiken alle dertien
forensische klinieken in Nederland de scorelijsten. Als een kliniek verlof voor
een tbs’er aanvraagt bij het ministerie van justitie, moet de risicotaxatie bij
de aanvraag zitten. Bovendien kunnen de behandelaars op de lijst zien welke
specifieke factoren een tbs’er gevaarlijk maken. In de behandeling kunnen ze
extra aandacht aan die punten geven om dat gevaar te verminderen, zegt
Hildebrand. Ook in de rechtszaal is de risicotaxatie belangrijk, vertelt Mieke van der Vaart, vice-president van de
Amsterdamse rechtbank. Zij zit regelmatig verlengingszittingen voor waarin,
om de een of twee jaar, het jaar of om de twee jaar wordt bepaald of een tbs’er
vrijkomt kan komen of nog langer behandeld moet worden. ,,De klinieken hebben
allemaal verschillende accenten in de behandelingen en ook tbs’ers zijn
allemaal anders: de risicotaxatie geldt voor alle tbs’ers.” De twee lijsten
voor geweldsdelinquenten hebben het toch nog met regelmaat mis: Van de tbs’ers die volgens hun score op de
Canadese HCR-20 een ’laag tot matig risico’ vormen, pleegt 15 procent na
vrijlating opnieuw een gewelddadig delict. Voor de HKT-30 is dat 13 procent,
blijkt uit het EFP-onderzoek. Dat heeft verschillende
oorzaken. De informatie waarmee de voorspelling wordt gemaakt, klopt
bijvoorbeeld niet altijd, vertelt Van der Vaart. ,,Ik las een keer een dossier
van een jonge verkrachter die een moeizame relatie zou hebben met zijn vader
die in Amerika woonde. Maar ik kende de moeder van deze jongen en wist: zijn
vader is al twaalf jaar dood.” Zorgelijk, vindt Van der Vaart. ,,Die verkeerde
informatie kan van grote invloed zijn op de uitkomst van de risicotaxatie.”
Juist daarom blijft het gewone oordeel van de behandelaars belangrijk voor de
beslissingen van de rechtbank, zegt de vice- president. ,,Want zij hebben elke
dag met de tbs’ers te maken. Wij kijken dus naar allebei: de risicotaxatie én
wat de behandelaars over hun patiënten zeggen.” Vooral de toekomstige factoren
op de lijst vormen een probleem. Die zijn immers nogal veranderlijk. Een
sociaal netwerk, een baan: ze kunnen allemaal wegvallen, dat is van te voren
niet te voorspellen. ,,Zonder dat netwerk en die baan kan een tbs’er weer
gevaarlijk worden. Maar als de tbs dan al is beëindigd, is daar niet zoveel
meer aan te doen”, zegt Hildebrand. Zo kreeg Wilhelm S. kreeg bijvoorbeeld veel
steun van zijn vrouw. Zonder die steun werd de kans op gewelddadig gedrag op de
korte termijn ’matig’ ingeschat. Op middellange en lange termijn was dat risico
volgens Hildebrand volgens zijn taxatie zelfs groot. De rechtbank heeft daar
geen boodschap aan. Tbs’ers moeten vrij komen als het risico ’aanvaardbaar’ is,
zegt Van der Vaart. ,,Wij maken daar uiteraard onze eigen afweging in. Mensen
hoeven niet perfect de samenleving weer in.” Van der Vaart vindt het jammer als
tbs’ers niet op begeleid verlof mogen vanwege de uitkomst van de risicotaxatie.
,,In de kliniek is het toch wel heel erg droogzwemmen. Het mooie van het
tbs-systeem is juist dat we proberen mensen te resocialiseren. Die moet je dan
niet voor altijd binnen houden.” Hildebrand sluit zich daar bij aan. ,,Je
begeleidt een tbs’er naar een winkel en iemand doet daar onaardig tegen hem.
Hoe reageert hij daarop? Weet hij hoe hij daar mee om moet gaan? Dát zijn de
belangrijke dingen in de behandeling.” De checklist is daarin niet meer dan een
hulpmiddel, zegt Hildebrand. ,,Met de lijst kunnen we een betere voorspelling
doen dan met alleen het oordeel van de deskundigen. Maar het blijft natuurlijk
toch in een glazen bol kijken. De echte test komt als tbs’ers weer in de
maatschappij zijn teruggekeerd.”
Trimbos Instituut: Veel diversiteit op Nationale Kennisdag
GGZ&Verslaving -- 21 november 2005 -- Nieuwsbrief Trimbos Instituut – Vandaag
kondigde
het Trimbos
Instituut de Nationale Kennisdag Geestelijke Gezondheid
& Verslaving aan die op 11
januari 2006 zal worden gehouden. De Nationale Kennisdag is een initiatief van
het Trimbos-instituut en wordt georganiseerd in samenwerking met GGZ Nederland
en een
tiental kenniscentra op het gebied van de GGZ. De dag
komt in de plaats van de jaarlijkse
Trimboslezing en wordt gehouden in het Muziekgebouw aan het IJ in
Amsterdam. Het programma bestaat uit een plenair ochtendprogramma, acht of
negen parallelsessies in de middag, een KennisFestival en als afsluiting een
discussie tussen ‘kennisevangelisten’. kennisdag@trimbos.nl,
www.trimbos.nl/kennisdag
Op de Nationale
Kennisdag komt o.a. het thema ‘maatschappelijk onaangepast gedrag’ aan
bod. Corine de Ruiter en Erica de Jong vertellen tijdens een van de
parallelsessies iets over de nieuwe integrale aanpak voor antisociaal
gedrag: (…) “Een nieuwe
integrale aanpak voor antisociaal gedrag komt aan de orde in de Parallelsessie
Maatschappelijk onaangepast gedrag. Corine
de Ruiter en Erica de Jong bespreken in deze sessie eveneens het gebruik
van het disease management-model.
Verder komt in deze sessie de
risicotaxatie bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) aan de
orde. Er worden resultaten gepresenteerd van een onderzoek naar
besluitvormingsprocessen over meldingen bij het AMK. Deze besluitvorming is op
dit moment verre van optimaal. Een gestructureerd risicotaxatie-instrument (de
CARE-NL) dat door het Trimbos-instituut is ontwikkeld, moet daar verandering in
brengen.” (…). Lees het hele nieuwsbericht onder bovenvermelde link.
‘Zware
jongens, stoere vrouwen’ -- November 2005
-- ELLE, Patricia van den Broek -- “Werken met zware criminelen. Er zijn
vrouwen die dat aandurven. Maar waaróm doen ze het? ELLE greep de kans om mee
te kijken in een tbs-kliniek en sprak drie dappere vrouwen. ‘Ik zie deze mannen
niet als criminelen, maar als mensen die in een enorme crisis zijn geraakt’.
Met onder andere een interview met Karin
ten Brinck, hoofd behandeling in tbs-kliniek
Flevo Futuur te Utrecht. “Ik besef ineens dat Karin met haar team over de
levens van anderen beslist. Bizarre gedachte. Karin: “Ik kick niet op macht.
Patiënten willen maar één ding van mij: vrijheid. Ik wil ze leren hoe ze die
vrijheid kunnen bereiken.” Maar toch, het blijven zware criminelen voor wie ze
zich in de strijd gooit. Kunnen die niet beter achter slot en grendel blijven?
‘Ik zie ze niet als criminelen, maar als mensen die in een enorme crisis zijn
geraakt en een misdrijf hebben gepleegd’, zegt ze. ‘Mensen zijn niet hun delict.’ (…).
Hoeveel
mensen krijgen jaarlijks tbs opgelegd? Hoeveel procent keert weer terug in de
maatschappij? Dit zijn de feiten:
Tbs Marciano E. verlengd -- 8 november 2005 -- Red. MdH -- ROTTERDAM
- De rechter in Rotterdam heeft dinsdag besloten de tbs-behandeling van Marciano E. minstens de komende twee jaar
voort te zetten, zo bericht De Telegraaf. De man veroorzaakte in augustus veel
ophef en onrust door te ontsnappen uit een instelling voor geestelijke
gezondheidszorg in Halsteren. Na de verdwijning van E. toonde de politie zijn
foto op televisie en gaf zijn naam vrij. De politie hield de man later aan in
België. E. werd in 1997 veroordeeld tot twee jaar celstraf en tbs voor
doodslag. De man heeft voor zover nu duidelijk is geen misdrijven gepleegd
tijdens zijn afwezigheid in de kliniek. E. moest in augustus ook al voor de
rechter verschijnen, maar was toen niet in staat om naar Rotterdam te komen. De
zitting omtrent de voortzetting van de tbs-behandeling is toen uitgesteld. Twee weken geleden vertelde de psychiater
van E. op zitting dat hij in 2002 een personeelslid van de kliniek waar hij
toen verbleef ernstig mishandelde. De periode daarna ontwikkelde hij zich
volgens de psychiater goed en bleef hij zo stabiel dat geprobeerd werd hem meer
vrijheden te geven. „Die resocialisatiepoging is mislukt”, aldus de betrokken
psychiater over de ontsnapping van E. In juni nam tbs'er Wilhelm S. de
benen tijdens een begeleid verlof. Ook hij werd in een opsporingsbericht
herkenbaar in beeld gebracht. Zijn ontsnapping leidde ondanks deze actie van de
politie toch tot een dodelijk slachtoffer. De ontsnappingen van tbs'ers liggen
daarom nu zeer gevoelig.
Illegalen
met tbs uitgezet -- 7 november 2005 – Algemeen Dagblad,
Peter Groenendijk -- ROTTERDAM - Justitie wil enkele tientallen illegalen met
tbs zo snel mogelijk het land uitzetten. De vreemdelingen zitten al jaren in
tbs-klinieken wegens verschillende delicten, maar worden niet meer behandeld om
in de maatschappij terug te keren. Onlangs
zijn tien van deze illegalen opgenomen in een speciale tbs-afdeling, waar hun
toestand wordt ‘gestabiliseerd’. Ze worden behandeld tot ze zonder risico
voor omstanders kunnen worden uitgezet. Met de landen van herkomst zijn al
afspraken gemaakt over de uitzettingen. In januari worden nog eens tien
illegalen in de nieuwe afdeling opgenomen. In tegenstelling tot andere tbs’ers
krijgen de illegalen geen uitgebreide behandeling om te genezen en veilig terug
te keren in de maatschappij. Ze zaten tot voor kort wel in reguliere
tbs-klinieken, maar die durven de illegalen wegens ontsnappingsgevaar niet met
proefverlof te sturen. Daardoor is een deugdelijke tbs-behandeling niet
mogelijk. Justitie wil niet ingaan op de
vraag wat met de illegalen gebeurt, nadat ze zijn teruggestuurd naar hun
vaderland. ,,We stabiliseren deze mensen, zodat ze zonder direct risico
uitgezet kunnen worden. Daar houdt onze rol straks op’’, aldus een woordvoerder
van het ministerie. ,,Hun straf in Nederland is op het moment van uitzetting
voorbij.” Justitie zoekt al jaren
naar een oplossing voor de ongeveer veertig tbs’ers zonder verblijfsvergunning
die in Nederlandse klinieken zitten. De meeste zitten vast wegens
geweldsdelicten.
Laatste week voor inschrijving landelijke dag Ypsilon -- 31 oktober 2005 – Redactie Schizofrenie
Bulletin / Ypsilon -- VOORBURG - Belangstellenden hebben nog een kleine week om
zich aan te melden voor de jaarlijkse
landelijke dag van Ypsilon. Onder het
motto "Informatie, advies, contact met lotgenoten ...u vindt het op de
Landelijke Dag van Ypsilon" opent de vereniging op zaterdag 5 november 2005 weer de deuren in Bunnik voor leden en
niet-leden. Hulpverleners, familieleden, buren en vrienden, maar ook mensen die
eerst eens willen zien wat Ypsilon te bieden heeft voor ze zich aansluiten,
zijn welkom. De dag is zelfs bij uitstek geschikt voor familieleden die nog
niet zo lang kampen met de problematiek van schizofrenie of psychose. Maar ook
mensen die lotgenoten willen ontmoeten, die op de hoogte willen blijven van de
laatste medische stand van zaken of willen weten hoe ze optimaal kunnen
profiteren van hetgeen Ypsilon te bieden heeft, zijn op deze dag aan het goede
adres. 's Ochtends spreken deskundigen over de psychiatrie en het belang van
familie. Onder de sprekers Berno van
Meijel, lector GGZ-verpleegkunde aan de Hogeschool Inholland en
senior-onderzoeker bij de afdeling Verplegingswetenschap van het UMC-Utrecht, Gijs Francken van de stichting Huisjes,
Will Dartee over de cursus
psycho-educatie en Marja Hasert van
de telefonische en online adviesdienst van Ypsilon. 's Middags praat u in
kleinere groepjes verder over het thema van de ochtend dan wel over eigen
ervaringen. Bij de ervaringsgroepen
zijn de mogelijkheden ruim. Naast broers/zusters, partners, kinderen-van en
familieleden die nog maar pas met een psychose of schizofrenie zijn
geconfronteerd, kunt u aangeven te willen praten met: familie van 'jonge
kinderen', familie van migranten, familie van 'dubbele diagnose'-patiënten
(schizofrenie en alcohol of drugs) of familie
van patiënten in gevangenis of TBS. Ook is het mogelijk advies in te winnen
bij de heer Jody Sluijter, consulent
maatschappelijk werk van Ypsilon. De toegangsprijs bedraagt 17,50 voor
Ypsilonleden en 22,50 voor niet-leden. Voor mensen die ter plekke lid worden
(lidmaatschap 2005), is de toegang gratis. Een volledig programma van de dag en
de mogelijkheid om u in te schrijven vindt u terug op de speciale pagina op de
website van Ypsilon:
www.ypsilon.org/landelijkedag
Het Schizofrenie Bulletin is een service
van Ypsilon, de vereniging voor familieleden van mensen met schizofrenie of een
psychose. Voor meer informatie: http://www.ypsilon.org/schizbul.htm
Dag dokter: Seksueel misbruik plegende psychiater werkte in
tbs kliniek – 11 oktober 2005
– Netwerk -- De Belgische
psychiater Vincent M. is vorige week veroordeeld tot vier jaar voorwaardelijk
voor seksueel misbruik van patiënten. Zeer pikant is dat hij tot februari in
Nederland werkzaam was in een tbs-kliniek. In Netwerk het verhaal van twee
patiëntes die misbruikt werden door hun therapeut. Een van hen was in
behandeling bij M.
Schuldig
Psychiater M. werd vorige week schuldig
bevonden aan aanranding van twee vrouwen en verkrachting van vier. Het misbruik
vond plaats in de periode 1999-2003. Sommige vrouwen waren vroeger verkracht,
anderen hadden een incest verleden. Ze waren hiervoor bij M. in behandeling.
Knuffels
De patiëntes legden allemaal een
soortgelijke verklaring af: de therapeut won hun vertrouwen, gaf ze knuffels,
zoende ze en randde ze vervolgens aan. In sommige gevallen ging het zelfs om
verkrachting.
'Schokkend'
De rechter zei daar vorige week over: “Het
is schokkend hoe de beklaagde de toestand van zijn slachtoffers misbruikte.
Seksueel contact was voor hem de normaalste zaak van de wereld. (…) Het enige
dat telde, was het bevredigen van zijn eigen lusten.”
Landelijke bekendheid
M. verwierf landelijke bekendheid door zijn
deelname aan televisieprogramma’s. Hij was onder andere als deskundige te zien
in het wetenschappelijke programma Hoe?Zo! en de actualiteitenrubriek Terzake.
Tbs-kliniek
Onlangs werd ook duidelijk dat M. enige
tijd in Nederland in tbs-kliniek De Kijvelanden bij Rotterdam heeft gewerkt. De
Kijvelanden zegt bij zijn aanstelling niets te hebben geweten van de
achtergrond van M. of het strafrechtelijk onderzoek tegen hem. In februari kwam
echter wel aan het licht wat M. op zijn kerfstok had en werd hij ontslagen.
Slachtoffer van eigen therapeut
In Netwerk het verhaal van twee patiëntes
die slachtoffer werden van hun eigen therapeut. Ook een reactie van KNMG, de
landelijke artsenfederatie. Hoe kan iemand met een dergelijke achtergrond toch
in het buitenland aan de slag?
Vragen
Tweede-Kamerlid Jan de Wit (SP) heeft
gisteren vragen aan minister Donner van Justitie gesteld over de kwestie.
Bijna 150 tbs-plaatsen in gevangenissen – 11 oktober 2005 – Telegraaf -- DEN HAAG
- Justitie maakt 148 gevangeniscellen
geschikt voor de behandeling van tbs'ers. Minister Donner van Justitie, die dat
dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer heeft aangekondigd, wil daarmee het
tekort aan plaatsen in tbs-klinieken opvangen. Op dit moment wachten 225
veroordeelden in de gevangenis op plaatsing in een tbs-kliniek. Door de
capaciteitsproblemen kunnen de wachttijden voor een tbs-behandeling fors
oplopen. Gevangeniscellen zijn volgens Donner relatief snel in te richten voor
de behandeling van tbs'ers. De 148 plaatsen moeten verspreid over zes locaties
op 1 januari beschikbaar zijn. Ervaren personeelsleden van de tbs-klinieken
zullen op de nieuwe afdelingen in de penitentiaire inrichtingen aan de slag gaan.
Ook krijgen medewerkers van de gevangenissen een opleiding om op de
tbs-afdelingen te kunnen werken. Een tbs-kliniek in de buurt is
verantwoordelijk voor de tbs-afdeling in de gevangenis. Volgens Donner kan
in principe iedere tbs'er op zo'n afdeling worden geplaatst. De beveiliging van
de gevangenissen wordt afgestemd op de nieuwe tbs-taak. Donner kondigde eerder
al aan dat er voor eind
Noorderburen
verontwaardigd omdat psychiater Vincent Martin bij hen voor Justitie mag
werken: veroordeeld in België, aan het werk in Nederland -- 10 oktober 2005 – Het Laatste Nieuws; door Ingrid de Vos -- AMSTERDAM/BRUSSEL - De ophef rond psychiater Vincent Martin uit Sint-Niklaas, die vorige
week werd veroordeeld wegens aanranding en verkrachting van patiëntes, krijgt
een uitloper in Nederland. Tot begin dit jaar mocht Martin in Rotterdam
veroordeelde daders behandelen die in een instelling geïnterneerd waren.
"Justitie blunderde met zijn benoeming", schrijft de Nederlandse
krant De Telegraaf. Ook het meldpunt 'Misbruik door Hulpverleners' is geschokt, omdat de grens oversteken blijkbaar
volstond om met een 'schone lei' te starten: "In november 2003 zat
Martin als patiënt in een inrichting in België, nadat hij wegens seksueel
misbruik in verdenking was gesteld. Begin 2004 zat hij in een Nederlandse
inrichting, als behandelaar van daders". Martins advocaat Jeff Vermassen
wil niet op de heisa reageren.
"Het is onbegrijpelijk dat de
Nederlandse Justitie zo iemand engageerde. Even googelen volstond om Martins
achtergrond te kennen. Maar ook vandaag nog, nu hij is veroordeeld, kan hij
hier ongestoord aan de slag", zet een woordvoerster van het meldpunt ‘Misbruik door Hulpverleners’.
De benoeming van Martin wordt nu wel onderzocht, zo meldt De Telegraaf. Jan de Wit van de SP kaartte de kwestie
aan in de Tweede Kamer. “Ik wil weten wat hij gedaan heeft in
Nederland. Heeft hij diagnoses opgesteld? Wat zijn die dan nog waard? In een
tbs-kliniek zoals die waar Vincent Martin werkte, worden daders die veroordeeld
zijn voor erge misdrijven maar verminderd toerekeningsvatbaar zijn wegens een
psychische ziekte, na hun celstraf behandeld met het oog op een eventuele
terugkeer in de maatschappij. Moeten we het werk van Martin nu niet laten
overdoen?” Ook het meldpunt ‘Misbruik door Hulpverleners’ is sceptisch, “Martin
heeft meer misdrijven op zijn naam dan de gemiddelde tbs-patiënt.” Ongetwijfeld
weet hij veel uit boeken, maar hoe brengt hij die boodschap over op de daders?
Hij weet van zichzelf dat hij een dader is, en zal altijd zachter zijn voor een
zedendelinquent".
Europese databank
Klachten over Martin liepen er niet binnen
bij het meldpunt. De tbs-kliniek zou hem ontslagen hebben na een tip van een
Vlaamse collega. Toch sluit de woordvoerster niet uit dat de psychiater ook in de
tbs-kliniek zijn boekje te buiten ging. "Hij is gespecialiseerd in
seksuele delinquenten, en werd wellicht voor de behandeling van dat soort
daders aangeworven. 94% van deze daders is mannelijk. Tot nu toe maakte Martin
alleen vrouwelijke slachtoffers, maar in essentie gaat het bij
‘grensoverschrijdende’ medici om macht. In hun professionele relatie hebben ze
al macht over hun patiënt, maar via seks proberen ze meer macht te
krijgen". Het wordt hoogtijd dat
Europa een databank opricht, oordeelt het Meldpunt. Nu kunnen artsen en andere
hulpverleners na een veroordeling in eigen land, ongestoord aan de slag in een
ander land. "In februari dit jaar nog werd in Dordrecht een tandarts
veroordeeld omdat hij zich aan vrouwen had vergrepen. Eerder was hij in België
voor gelijkaardige feiten veroordeeld. Ik heb ook weet van enkele
alternatieve therapeuten die naar België zijn gevlucht nadat in Nederland aan
het licht was gekomen dat ze patiënten misbruikten".
Tekst onder de foto van Vincent Martin:
“Vincent Martin werd
in november
Aanvulling red. MdH: Helaas is het feit dat zich slechts
vrouwelijke slachtoffers van een hulpverlener hebben gemeld geen garantie
ervoor dat niet ook mannelijke slachtoffers zouden kunnen zijn ontstaan. Het
komt immers ook voor dat zowel vrouwelijke als ook mannelijke patiënten door
één en dezelfde pleger worden misbruikt. (Voorbeeld: huisarts Michael B. uit Rijswijk,
maar dit fenomeen bestaat ook bij plegers die uitsluitend slachtoffers maken
onder volwassen patiënten). Onze hoofdzorg wat betreft de werkzaamheden die
Vincent Martin binnen onze tbs-sector heeft verricht, gaat echter uit naar de
vraag of patiënten in de Kijvelanden eventueel het slachtoffer van andere
vormen van machtsmisbruik door de psychiater zijn geworden. Immers, seks is
niet HET probleem bij grensoverschrijdend gedrag door hulpverleners. De seks is
immers niet het doel maar slechts het middel om het eigenlijke doel, namelijk
nog meer macht, te verkrijgen. Lees hierover ook het stuk ‘Seks is niet HET probleem’ op onze pagina WETENSCHAPPELIJKE FEITEN.
Aangezien er meer wegen naar Rome leiden en machtsmisbruik binnen tbs-klinieken
helaas veelvuldig voorkomt en met name via niet seksueel gerichte wegen die tot
het verkrijgen van nog meer macht over patiënten leiden, zou men er goed aan
doen patiënten in De Kijvelanden te bevragen over hun ervaringen met de Vlaamse
psychiater. Opvallend aan het interview van VTM Nieuws op 3 oktober 2005 was
dat er duidelijk uit bleek dat Vincent Martin zichzelf niet als zedendelinquent
en/of crimineel ziet: “Psychiater
Martin: "Als je dan nog (...) [dit gedeelte was helaas niet te
verstaan] en je moet dan ook nog echt
naar de gevangenis waar ik altijd gewerkt heb als psychiater dat zou echt een
ramp zijn geweest, in die zin ben ik opgelucht dat het een voorwaardelijke straf
is.” De opmerking dat het een ramp voor hem zou zijn geweest, zich onder
gedetineerden te moeten voegen, geeft aan dat hij zich ondanks alle
overeenkomsten boven gedetineerden c.q. tbs-patiënten verheven acht en dus niet
in staat is de gemeenschappelijke noemer die nogal groot is en goed zichtbaar
werd, te zien. Juist degenen die diep van binnen weten dat er een grote
gemeenschappelijke noemer tussen hen en delinquenten en/of patiënten bestaat,
zullen, om dit af en toe de kop opstekende feit weg te duwen, eerder gedrag
vertonen om zichzelf juist van de verschillen tussen hen en
delinquenten/patiënten te overtuigen. Om te kunnen blijven geloven in dat
verschil, is het alles behalve ondenkbaar dat diegene de afstand tussen
zichzelf en de patiënt juist probeert te vergroten hetgeen makkelijk voor
elkaar te krijgen valt door zichzelf op een voetstuk te plaatsen. Dit kan o.a.
gedaan worden doordat de hulpverlener in kwestie de patiënt juist kleiner maakt
door hem/haar o.a. te kleineren. Het grootste gevaar van dit soort
machtsmisbruik lopen patiënten die het goed doen, die sterk zijn, degenen die
voor zichzelf, anderen en/of rechtvaardigheid durven op te komen, degenen die
zich verbaal goed weten te redden en/of degenen die over grotere intellectuele
vaardigheden beschikken dan de gemiddelde medepatiënt. Zij staan immers dichter
bij de betreffende hulpverlener en worden zodoende als een grotere bedreiging
ervaren. In hen herkent dit type pleger zichzelf meer dan in degenen die b.v.
over minder intellectuele vaardigheden beschikken. Het genoemde mechanisme valt ook binnen de GGZ regelmatig aan te
treffen, in die zin dat hulpverleners die niet tot de beste behoren en/of
degenen die zelf met ernstige problematiek kampen moeilijk kunnen omgaan met
cliënten/patiënten die intelligenter zijn dan zijzelf, sociaal vaardiger zijn
dan zijzelf en/of een beter en gezonder sociaal oordeelvermogen hebben dan
zijzelf. Het zich bedreigd voelen door de genoemde groep cliënten leidt
regelmatig tot machtsmisbruik doordat dit de enige manier voor sommigen blijkt
te zijn om de gevoelde machteloosheid om te keren in het tegenovergestelde.
Over het algemeen gaat het hierbij om hulpverleners met een groot gebrek aan
eigenwaarde en een (veel) te grote portie van narcisme. De gevolgen van het
beschreven mechanisme zijn voor cliënten/patiënten bijzonder ernstig. Meestal
duurt het lang alvorens de hulpvragende erachter komt dat dit mechanisme speelt
en waarom. Binnen het genoemde scenario roept een patiënt dus iets bij de
persoon van de hulpverlener op die er professioneel niet goed mee om weet te
gaan en er persoonlijk en emotioneel op reageert i.p.v. dit te doen op een
professionele en rationele manier. Fout gaat het op het moment dat de
betreffende hulpverlener niet in staat is te onderkennen c.q. te aanvaarden dat
hij/zij niet de juiste behandelaar voor de betreffende patiënt is en hem/haar
niet doorverwijst. De patiënt roept (zonder zich daarvan bewust te zijn en
zonder dat hij/zij er iets aan zou kunnen doen) negatieve gevoelens van tegenoverdracht bij de hulpverlener op die
er niet op een professionele manier mee om weet te gaan en die zijn frustraties
over zichzelf vervolgens uitleeft op de patiënt.
Kamervragen De Wit (SP) aan minister Donner inzake
Vincent Martin – 10 oktober 2005 –
MdH / Jan de Wit, SP – Op vrijdag 7
oktober jl. stelde Tweede Kamerlid
Jan de Wit (Socialistische Partij) een reeks vragen aan onze minister van Justitie, Piet Hein
Donner. De vragen hebben betrekking op de zaak Vincent Martin. De Vlaamse psychiater en gerechtsdeskundige was
gedurende de tijd dat hij in België niet als arts en gerechtsdeskundige
werkzaam mocht zijn, 9 maanden lang in dienst van het ministerie van Justitie.
Hij was als forensisch psychiater werkzaam in de tbs-kliniek De Kijvelanden te
Rotterdam. Onderstaand treft u de kamervragen die Jan de Wit stelde aan:
Vragen
van het lid De Wit (SP) aan de minister van Justitie inzake een wegens
zedendelicten veroordeelde psychiater
1.
Bent u bekend met de berichten over de heer Vincent M., een
forensisch psychiater die inmiddels door een Belgische rechtbank is veroordeeld
wegens een aantal zedendelicten?[1]
2.
Is het juist dat de heer M. van juni 2004 tot februari 2005
als forensisch psychiater werkzaam is geweest op de afdeling Diagnostiek in
tbs-kliniek De Kijvelanden? Wat voor werkzaamheden heeft hij in die periode
verricht? Zijn tbs-gestelden door hem gediagnosticeerd, heeft hij over
tbs-gestelden adviezen uitgebracht en/of zijn er tbs-gestelden door de heer M.
behandeld?
3.
Zijn er in de periode dat de heer M. werkzaam was als
forensisch psychiater klachten geweest over zijn functioneren?
4.
Ziet u, gezien het feit dat de heer M. een zedendelinquent
is gebleken, aanleiding om te onderzoeken of de tbs-gestelden die met de heer
M. te maken hebben gehad op de juiste wijze zijn gediagnosticeerd en/of
behandeld? Acht u het gewenst dat de door de heer M. opgestelde diagnoses of
adviezen door een tweede forensisch psychiater worden beoordeeld? Zo neen,
waarom niet?
5.
Kunt u bewerkstelligen dat de Kamer geïnformeerd wordt over
de uitkomsten van het onderzoek door het Ministerie van Volksgezondheid naar de
toelating van de heer M. als arts in Nederland?
Belgische tbs-psychiater zelf betrokken bij minstens vier
verkrachtingen: „VIEZE DOKTER TOPJE IJSBERG” – 8 oktober 2005 – De Telegraaf -- door BERT HUISJES en HARRIE NIJEN TWILHAAR
– Link
naar het vandaag in De Telegraaf verschenen nieuwsbericht inclusief opmerkingen
van onze redactie i.v.m. de grote mate van ongenuanceerdheid, onzorgvuldigheid
en sensatielust van De Telegraaf. Indien u het stuk in De Telegraaf al heeft
gelezen, verzoeken wij u op onderstaande link te klikken en de rood gemarkeerde delen alsnog te gaan
lezen. Bij voorbaat dank voor de moeite!
Voorbeeld:
De
Telegraaf stelt dat wij ‘overspoeld
zouden zijn door klachten van slachtoffers’ van de Vlaamse psychiater
Vincent Martin.
Wat zijn
de feiten? Tot 7 oktober 2005
hadden wij geen enkele klacht over
Vincent Martin ontvangen. Op de genoemde datum heeft voor het eerst één van
de slachtoffers van Martin bij ons aangeklopt. Van dit feit stelden wij de
journalist pas op de hoogte nadat wij met grote verbazing in het stuk dat hij
ter inzage en correctie aan ons had toegezonden, ter kennis moesten nemen dat
wij overspoeld zouden zijn door slachtoffers van de psychiater.
De Telegraaf heeft diverse, zoals het
genoemde feit algeheel verzonnen en deels zelfs nog als titel gebruikt. Het
staat de krant uiteraard vrij om termen te gebruiken die haar adequaat lijken.
Echter, de grens dient daar te liggen waar men anderen woorden in de mond legt
die nooit zijn uitgesproken en feiten noemt die simpelweg niet bestaan. De door
de krant gekozen titel “Vieze dokter topje ijsberg” achten wij dan ook volledig misplaatst. Door
de aanhalingstekens suggereert de krant helaas volledig ten onrechte dat de
uitspraak niet uit eigen productie afkomstig zou zijn maar geponeerd zou zijn
door onze woordvoerder. Dit is pertinent onjuist.
De belangrijkste elementen in het geheel die geenszins
aansluiten bij hetgeen wij stelden, hebben wij door middel van het gebruik de
kleur rood geaccentueerd. In de voetnoten treft u verdere uitleg aan. Klik op
bovenstaande link om het artikel inclusief ons commentaar te lezen.
Wij betreuren het zeer te moeten constateren dat De
Telegraaf zelfs bij feiten die op zich al ernstig zijn nog een schep bovenop
doet door de bestaande feiten ook nog te verergeren door elementen toe te
voegen die volledig zijn verzonnen. Dit zijn manieren waarvan wij ons heel graag
distantiëren. De reden daarvoor dat wij de via publicaties in de Vlaamse media
aangetroffen feiten, die op een gegeven moment dan ook door justitie werden
bevestigd, met de Telegraaf deelden, was geenszins het aankloppen van
slachtoffers – want er klopte immers geen slachtoffer aan – maar simpelweg het besef dat er een en ander blijkbaar
niet in orde lijkt te zijn m.b.t. het screenen van hulpverleners, zowel wat
betreft het verkrijgen van een BIG-registratie als wat betreft het aannemen van
personeel door justitie. Het gaat ons dan ook niet om het nieuws of om de
sensatie maar simpelweg daarom dat door constatering en onderzoek van e.e.a. de
kans op een verder incident van hetzelfde soort zo goed mogelijk voorkomen kan
worden.
Kamer gaat dan toch tbs-stelsel onderzoeken -- 7 oktober 2005 -- NRC -- De parlementaire commissie die het
tbs-stelsel gaat onderzoeken, is eindelijk rond. Van de aanvankelijke opwinding
is weinig over.
DEN HAAG - Groot
was de verontwaardiging, in juni van dit jaar. Tbs'er Wilhelm S. (40) ontsnapte
uit een kliniek. Na een week hield de politie hem aan. Hij bekende in de
tussentijd een 73-jarige man te hebben vermoord. Minister Donner (Justitie, CDA) moest in een opgewonden Tweede
Kamer direct uitleg geven. Donner beloofde het verlofsysteem voor tbs'ers aan
te passen. De Kamer nam daarbij een
motie aan van de PvdA en coalitiepartij VVD. Er moest een parlementair
onderzoek komen naar de tekortkomingen van het tbs-stelsel. De initiatiefnemers, PvdA-er Aleid Wolfsen
en VVD-er Frans Weekers vermoedden dat er structurele fouten in het tbs-stelsel
zitten. Vier maanden later heeft
Weekers, ,,er echt de balen van''. Hij verwijt coalitiepartner CDA het
onderzoek ,,zo lang mogelijk getraineerd'' te hebben. ,,De ene keer gaat het
over wie voorzitter moet worden, dan weer om de samenstelling van de commissie.
Ik heb het gevoel dat het CDA probeert de eigen minister vrij te houden.''
Collega Jan de Wit (SP): ,,Het gaat dezelfde kant op als met de brede
maatschappelijke discussie over Europa. Eerst is er grote onrust en vervolgens
haakt iedereen af.'' Deze week is een voorlopig einde gekomen aan een
maandenlange politieke strijd. Voorzitter wordt Arno Visser (VVD). De Kamerleden
Ciska Joldersma (CDA) en Nebahat Albayrak (PvdA) zullen ook in de commissie
plaatsnemen, samen met Krista van Velzen (SP) en een lid van de
GroenLinks-fractie. De secretarissen van de Kamerfracties zullen dat naar alle
waarschijnlijkheid dinsdag formeel besluiten. Lang was de verwachting dat
justitie-specialist Weekers (VVD) de commissie zou gaan leiden. Weekers wilde
dat echter alleen doen als zijn justitie-collega's van CDA en PvdA (Sybrand van
Haersma Buma en Aleid Wolfsen) óók in de commissie zitting zouden nemen. Die
dachten er precies zo over: ofwel allemaal enkele maanden in de commissie,
ofwel geen van allen. De Kamerleden wilden liever hun handen vrijhouden om met
Donner in debat te gaan over de eventuele actualiteiten. Al vanaf het begin
maakte minister Donner duidelijk dat hij wilde dat een parlementair onderzoek
zich zou richten op het toekomstig tbs-beleid. De minister voelde niets voor de
politieke risico's van een onderzoek dat zich naar het huidige tbs-beleid en de
mogelijke tekortkomingen daarin. Mede hierdoor stapelde de onenigheid over de
commissie zich snel op. Zowel CDA als VVD claimden aanvankelijk 'aan de beurt'
te zijn voor het voorzitterschap van de commissie. Pas toen fractiesecretaris Pieter Hofstra (VVD) met een lijstje commissies
kon aantonen dat de VVD lang geen voorzitter had mogen leveren, ging het CDA
akkoord met een VVD'er aan het hoofd. Dit was een vertragingstactiek, zeggen
andere partijen, bedoeld om de politieke gevoeligheid uit het onderwerp te
krijgen. Bovendien bedong het CDA dat niet alleen het justitiële deel van het
systeem waarvoor minister Donner verantwoordelijk is maar ,,de hele tbs-keten''
onderzocht wordt. Kamerlid Ciska Joldersma (CDA), tevens commissielid: ,,We
willen niet geïsoleerd naar de tbs'ers kijken, maar naar het hele
gevangeniswezen en de gezondheidszorg. We weten bijvoorbeeld dat verslaving een
groot probleem is bij delinquenten. We
wilden met de commissie wegblijven bij de incidentenpolitiek, daarom gaan we
het integraal bekijken.'' Naarmate de maanden vorderden, verdween het
enthousiasme onder de kleine fracties. Hoewel aanvankelijk alle partijen op de
LPF na een parlementair onderzoek steunden, dreigden zij hun medewerking aan de
commissie stop te zetten. Tijdgebrek was de belangrijkste formele reden voor
coalitiepartij D66 en de ChristenUnie. Alleen GroenLinks en SP hebben deze week
toegezegd iemand te zullen leveren voor de commissie. Als zij dat niet hadden gedaan, had de commissie te weinig leden gehad.
Ze nemen nu alsnog plaats, omdat het ,,flauw'' zou zijn niet mee te doen aan
zo'n belangrijke commissie, zegt Marijke Vos (GroenLinks). De tactiek van het
CDA het onderzoek vertragen en de opzet zo breed mogelijk maken heeft dus
succes gehad, zegt Kamerlid Weekers (VVD). ,,In de oorspronkelijke motie uit
juni dit jaar staat dat er rond de jaarwisseling een conclusie moest zijn. Dat
gaan we dus nooit meer redden.'' De commissie zal naar verwachting voor de
zomer van 2006 rapporteren.
Onderzoek naar aanstelling Belgische sekspsychiater
– 7 oktober 2005 – De Telegraaf
Klik op
bovenstaande link om het ingescande nieuwsbericht te kunnen lezen.
Arts in tbs-kliniek is zedendelinquent –
6 oktober 2005 – De Telegraaf, door Bert Huisjes -- ROTTERDAM – Justitie heeft de behandeling van Rotterdamse tbs’ers overgelaten aan
een arts die zelf is vervolgd voor zedendelicten. De Belgische psychiater
Vincent M. werd bij tbs-kliniek Kijvelanden aangenomen op een moment dat er in
België al een strafzaak tegen hem was aangespannen. De man werd eerder in
België aangeklaagd door zeven patiënten, die door hem waren misbruikt. Hij werd
daarop veroordeeld voor meervoudig seksueel misbruik, fraude en valsheid in
geschrifte. Tijdens de duur van het strafrechtelijk onderzoek was de therapeut
werkzaam in de Nederlandse tbs-kliniek. Na de aanklachten en de instelling
van vervolging in België solliciteerde hij in Nederland op de baan van
psychiater. Volgens het ministerie waren er ten tijde van de sollicitatie van
Vincent M. geen beletsels. “Hij stond geregistreerd als bevoegd arts” aldus een
woordvoerder. “Een lopende tuchtzaak hoeft geen beletsel te zijn om iemand niet
aan te nemen, dat komt vaker voor…”
Op vrijdag 7 oktober a.s. en zaterdag 8 oktober a.s. zult u
een vervolg op het bovenstaande nieuwsbericht in De Telegraaf aantreffen.
Wilhelm S. naar Pieter Baan Centrum -- 27
september 2005 -- RTL Nieuws -- Wilhelm S., de tbs'er die in juni
tijdens een verlof ontsnapte, wordt op 20 oktober opgenomen in het Pieter Baan
Centrum. Toerekeningsvatbaar: Dat bleek tijdens een pro forma-zitting in de zaak.
S. vermoordde een paar dagen na zijn ontsnapping een 73-jarige man uit
Amsterdam. In het Pieter Baan Centrum zal worden onderzocht in hoeverre de
40-jarige tbs'er toerekeningsvatbaar was, toen hij de bejaarde man ombracht. Boot: De man nam S. mee op zijn bootje op het
Noordhollandsch Kanaal. De tbs'er heeft bekend dat hij de man met een asbak en
een hamer heeft gedood. Bijlmer: Momenteel verblijft S. in de Amsterdamse
Bijlmerbajes. Volgens zijn advocaat, Knoester, wil S. onder geen beding
terug naar tbs-kliniek Veldzicht, waar hij tot aan zijn ontsnapping zat. S. wil
wel onderzocht worden in het PBC. Volgend jaar: De strafzaak tegen S. is voor onbepaalde tijd
aangehouden. Naar verwachting zal de zaak pas volgend jaar inhoudelijk worden
behandeld. Raadsman Knoester wil nog een aantal getuigen horen.
TBS 2005: SEKS, DRUGS & ROCK’N ROLL -- 24 september 2005 – Redactie Misbruik door
Hulpverleners (MdH) -- Een bijdrage van
onze redactie aan de lopende discussie over ons tbs-systeem. Verzoek aan onze minister
van Justitie, mr. Piet Hein Donner m.b.t. bestaande, structurele problemen
binnen de tbs-sector. Over seksueel grensoverschrijdend gedrag (GOG) door
hulpverleners in tbs-klinieken en problemen rondom het smokkelen en het gebruik
van alcohol en drugs in de tbs-sector. Dit in reactie op de momentele
problemen in de Groningse Van
Mesdagkliniek waar men de afgelopen jaren hard werkte aan verbeteringen
nadat de Inspectie voor de
Gezondheidszorg in 1999 omwille van het feit dat toen vijf hulpverleensters
een relatie met een ter beschikking gestelde patiënt waren aangegaan, een
uitgebreid onderzoek had ingesteld. Het momenteel lopende onderzoek i.v.m. het
smokkelen van alcohol door een
medewerker van de Van Mesdag kliniek
maakt helaas duidelijk dat de inspanningen van de afgelopen 6 jaar om
verbetering aan te brengen sinds de resultaten van het Rijksrecherche onderzoek
bekend werden, weinig hebben opgeleverd. Daarnaast zullen wij enig zicht geven
op de problematiek ‘seksueel GOG door hulpverleners binnen tbs klinieken’. Met toenemende bezorgdheid vermoeden wij
dat het probleem binnen de tbs-sector vaker speelt dan binnen de GGZ in het
algemeen. Binnen de GGZ, zo neemt men gebaseerd op wetenschappelijk
onderzoek aan, ligt het percentage hulpverleners dat over de schreef gaat (circa 15%) door ontucht met misbruik
van gezag te plegen met patiënten ongeveer 5% hoger dan binnen de
gezondheidszorg in het algemeen (10%).
Enkele dagen geleden attendeerden wij de
ministers Donner en Hoogervorst al d.m.v. een brief erop dat dit thema dringend aandacht behoeft. Over de
cijfers voor seksueel GOG door hulpverleners in tbs klinieken heeft het ministerie van Justitie na drie
maanden helaas nog steeds geen openheid gegeven. Wij hebben enkele gegevens
geanonimiseerd gepubliceerd waaruit blijkt dat dit thema heel dringend aandacht
behoeft. Lees het hele artikel in onze rubriek PUBLICATIES MDH die u o.a. kunt
bereiken door op de link van de titel van dit stuk te klikken.
“Waarom Willem, waarom?”: Een interview met de echtgenote
van de ter beschikking gestelde patiënt Willem S. – 24 september 2005 – De
Telegraaf (Joan van den Dungen) – Klik
op bovenstaande link om het artikel in ons dossier ‘Willem S.’ te gaan lezen.
Onderzoek
naar smokkel van drank in tbs-kliniek: Gebruik van drugs en alcohol verboden – 22 september 2005 – Algemeen Dagblad –
GRONINGEN – De tbs-kliniek Van Mesdag in
Groningen is onderzoek begonnen naar dranksmokkel
door een eigen personeelslid. De medewerker van de kliniek zou alcohol mee
naar binnen hebben genomen en aan tbs-patiënten hebben gegeven. Het ministerie van Justitie bevestigt
het onderzoek. Het gebruik van alcohol en drugs is in tbs-klinieken streng
verboden. Inname van drank of drugs kan de behandeling van tbs’ers die meestal
ook medicijnen gebruiken, ernstig verstoren. “Het is bekend dat soms toch
middelen naar binnen worden gesmokkeld,” zegt een woordvoerder van het
ministerie van Justitie. “Daarom controleren we ook streng op bezit en gebruik,
onder meer via doorzoekingen van kamers en urinecontroles bij tbs-patiënten. In
dit geval zou een personeelslid van de kliniek de drank naar binnen hebben
gesmokkeld. Dat nemen we uiterst serieus.” Hoe vaak de medewerker tbs-patiënten
van drank zou hebben voorzien, wil het ministerie niet zeggen. “Wat er precies
is gebeurd, moet het onderzoek uitwijzen.” Lees ook ons bericht ‘Zorgenkindje TBS’ (dd. 19 september 2005) op de voorpagina van
onze rubriek TBS dat verband houdt met de inhoud van dit nieuwsbericht. Later
op de dag zal ons bericht ‘TBS: seks, drugs &
rock’n roll’ verschijnen’.
Nieuwsbrief Expertisecentrum
Forensische Psychiatrie (EFP) – 22 september 2005 -- Red. MdH -- Door op navolgende link te kikken,
kunt u de nieuwsbrief van 15 september jl. integraal gaan lezen. Sommige
stukken zullen wij i.v.m. de relevantie m.b.t. actuele gebeurtenissen nog apart
publiceren. Nieuwsbrief
EFP september 2005.
Celstraf geëist tegen ex-tbs'er voor steekpartij -- 21 september 2005 --
Telegraaf -- ZUTPHEN - Voor de rechtbank in Zutphen is woensdag acht jaar
gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 25-jarige ex-tbs'er Eric K. . De geboren Canadees heeft bekend
dat hij onder invloed van drugs op 31 oktober
Meldpunt tbs-ontsnappingen -- 21 september 2005 --
Telegraaf -- DEN HAAG - Het landelijk
parket van het Openbaar Ministerie krijgt per 1 januari een landelijk meldpunt voor ontsnappingen van
tbs'ers. Ook gaat een apart team binnen
het Korps landelijke politiediensten (KLPD) zich bezighouden met de
opsporing van voortvluchtige tbs'ers. Dat gebeurt onder gezag van het landelijk
parket, dat verantwoordelijk wordt voor de opsporing. Dat heeft minister Donner
gemeld in een brief aan de Tweede Kamer, waarin hij aangeeft hoe het staat met
de uitvoering van maatregelen die hij eind juni had aangekondigd. De nieuwe
structuur moet leiden tot een betere samenwerking tussen het KLPD en de andere
politiekorpsen die bij de opsporing van voortvluchtigen betrokken zijn. Directe aanleiding voor de aangekondigde
veranderingen was de ontsnapping van tbs'er Wilhelm S.. Die nam op 7 juni
de benen tijdens een begeleid verlof. S. heeft bekend dat hij tussen dat moment
en zijn aanhouding een week later een man heeft doodgeslagen. Ongeveer twee
maanden later ontstond opnieuw veel onrust en ophef nadat de gevaarlijke tbs'er
Marciano E. was ontsnapt uit een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in
Halsteren. Hij werd na een kleine week in België aangehouden. Donner verwacht
dat hij in januari een besluit kan nemen over de invoering van een elektronisch
volgsysteem van tbs'ers. Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt dat tbs'ers
in de toekomst alleen nog op verlof mogen als ze een GPS-band (Global
Positioning System) dragen waarmee ze makkelijker te traceren zijn als ze
ontsnappen aan hun begeleiding. Diverse
tbs-klinieken zijn momenteel bezig om verschillende systemen te testen. Donner
wijst er opnieuw op dat de toegevoegde waarde van GPS beperkt zal zijn, omdat
die techniek beperkingen heeft. Daarom loopt er nu ook een proef met een
enkelband die voor huisarrest wordt gebruikt. Die maakt het mogelijk elektronisch
te controleren of iemand zich op de afgesproken tijd op de afgesproken plaats
bevindt. Een voortvluchtige tbs'er is met dit systeem echter niet te traceren.
Minister Donner opent eigen website -- 20 september 2005 – ministerie van
Justitie -- Minister Donner van Justitie
heeft vandaag zijn eigen website geopend. De website www.ministerdonner.nl biedt informatie
over de speerpunten van Justitie
waaronder veiligheid, terrorisme en
jeugd. Verder uiteraard de toespraken van de bewindspersoon, zijn agenda en
een totaaloverzicht van de inmiddels 164 wetsvoorstellen die sinds juli
Mogelijk nog honderden extra tbs-plaatsen nodig
--
20 september 2005 -- Limburgs Dagblad
-- DEN HAAG - In Nederland zijn de
komende jaren mogelijk honderden extra tbs-plaatsen nodig. Minister Donner van
Justitie sluit op basis van een nieuwe prognose niet uit dat er in 2010
behoefte is aan ruim 2500 plaatsen. Dat zou bijna een verdubbeling van het
huidige aantal betekenen. De bewindsman schreef dat dinsdag in een brief aan de
Tweede Kamer, terwijl zijn begroting voor 2006 nog uitgaat van een
vermeerdering van 260 plaatsen de komende twee jaar. Het CDA en de PvdA zijn verrast door de nieuwe visie van Donner.
Binnenkort begint de Kamer zelf met een parlementair onderzoek naar de hele
tbs-keten. Dat gaat acht maanden duren en wordt voor een deel uitbesteed. De
kosten zijn begroot op een half miljoen euro, zo blijkt uit de opzet. Reden
voor het verwachte tekort is volgens Donner dat rechters steeds vaker tbs
opleggen, terwijl er steeds meer tbs'ers zijn die helemaal niet meer of minder
snel uit de kliniek worden ontslagen. Velen hebben volgens de zegsman een
complexe geestesstoornis. Als ze niet meer te behandelen zijn en dus niet meer
kunnen terugkeren in de samenleving, komen ze op een zogeheten
longstay-afdeling. Het aantal tbs'ers neemt jaarlijks met 150 toe. Eind vorig
jaar waren er ongeveer 1370 plaatsen in de tbs-klinieken. Dit jaar komen daar
circa honderd bij en de komende twee jaar nog eens 260 plaatsen. De druk op de
klinieken blijft hoog, schrijft Donner. Zonder nadere maatregelen dreigt de tbs
volgens hem ,,vol te stromen''. De
bewindsman wil het tbs-stelsel niet ingrijpend veranderen, maar wel kijken of
de uitvoering wellicht anders moet. Zo laat hij onderzoeken of het mogelijk is
om bepaalde tbs'ers sneller vanuit de kliniek over te plaatsen naar
instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg, zoals een psychiatrisch
ziekenhuis. Donner verwacht dat hij de resultaten van het (internationale)
onderzoek volgend voorjaar naar de Tweede Kamer kan sturen. PvdA-Tweede-Kamerlid Wolfsen is verrast
dat Donner nu al tot een verdubbeling van de plaatsen komt. Hij wil het eigen
Kameronderzoek naar de tbs-keten afwachten. Het gaat hem niet alleen om het
aantal plaatsen maar ook de behandelmethoden. Ook CDA'er Van Haersma Buma vindt het lastig dat Donner nu al met zo'n
lange termijn komt. Hij vindt dat de Kamer dit niet klakkeloos moet overnemen
maar ook zelf moet beoordelen wat nodig is. Daarvoor is het eigen onderzoek.
Tbs'er Wilhelm S. voor de rechter -- 19 september 2005 -- Telegraaf --
AMSTERDAM - Tbs'er Wilhelm S. , die na
een ontsnapping uit een tbs-kliniek een man doodsloeg, moet volgende week
dinsdag voor de rechter verschijnen. Bij de rechtbank in Amsterdam vindt dan
een zogeheten pro forma-zitting plaats. S. nam op 7 juni de benen tijdens
een begeleid verlof. Een paar dagen later ontmoette hij een 73-jarige
Amsterdammer na een avondje stappen in Amsterdam-Noord. Deze nodigde S. uit
voor een boottochtje op het Noordhollands Kanaal. Een gesprek aan boord liep zo
uit de hand, dat S. de man doodsloeg met een asbak en een hamer. Op 14 juni
ging S. naar de woning van het slachtoffer in de Amsterdamse Jordaan, naar
eigen zeggen om geld te zoeken. Later die avond hield de politie de gevluchte
tbs-er aan in de binnentuin van de woning. S. heeft later bekend de man te
hebben doodgeslagen.
Seksueel grensoverschrijdend gedrag (GOG) in tbs klinieken
– 18 september 2005 – Redactie Misbruik
door Hulpverleners (MdH) -- Recentelijk
hebben wij onze open brief, gericht aan de ministers Donner (justitie) en
Hoogervorst (VWS), gepubliceerd. Het thema van de brief luidt: ‘Seksueel grensoverschrijdend gedrag (GOG) in tbs
klinieken’. Het
gaat om een open brief aan de beide eerder genoemde ministers waarin wij o.a. de vraag stellen waar de
cijfers m.b.t. seksueel grensoverschrijdend gedrag (GOG) door hulpverleners
in tbs klinieken blijven waarop wij nu al ongeveer drie maanden wachten.
Blijkbaar zijn zij nog steeds onvindbaar… ? U kunt onze brief waarin wij
stukken uit het werk ‘Onder dwang:
leven in een TBS-inrichting’ van Humphrey Ludwig & Rick
Blom (herdruk: 16 september 2005) citeren, in onze rubriek
PUBLICATIES MdH lezen die u vanuit onze voorpagina kunt bereiken. Volg hiervoor
de in dit stuk eerstgenoemde link.
Een van de citaten uit ‘Onder dwang’: “Mijn situatie, die
een behandelsituatie hoort te zijn, is veranderd in een situatie van overleven.
MDB’s (multi disciplinaire behandelbespreking [red.] en vierwekelijkse
evaluaties heb ik niet meer en er zijn allerlei spreekverboden en verboden om
te rapporteren. Ik ervaar de situatie als beangstigend en penibel. Daar komt
nog eens bij dat recentelijk de relatie van Mick met Susan van S. en de relatie
van Tony met Edith J. aan het licht is gekomen, relaties waarvan ik ook op de
hoogte was en waarin ik persoonlijk garant kan staan dat Mick en Tony er de
waarheid over spreken. Maar op een of andere manier lijken er redenen te
bestaan om er niet met verantwoordelijkheid en naar behoren mee om te gaan. Ik
vind, en daar sta ik zeker niet alleen in, de situatie zeer vreemd maar blijf
toch hopen op een uiteindelijke goede en correcte oplossing, voor alle
betrokkenen.” (…).
Rechters vertrouwen tbs-klinieken niet meer:
Advies om detentie te verlengen vaak ingegeven door angst – 17
september 2005 – Het Parool –
AMSTERDAM – Rechters verliezen het vertrouwen in de adviezen van tbs-klinieken.
Zij twijfelen vooral als wordt aangeraden de detentie van tbs’ers te verlengen.
Klinieken hebben tegenwoordig de neiging te adviseren de detentie voort te
zetten. Maar de rechters vrezen dat hierdoor mensen ten onrechte opgesloten
blijven. Klinieken laten zich, evenals experts van het ministerie van Justitie,
in hun adviezen aan de rechters te veel leiden door de vrees dat tbs’ers na hun
vrijlating weer in de fout gaan. Dat zou maatschappelijke commotie en politieke
problemen opleveren. Maar door hun risicomijdende houding leggen hun adviezen
steeds minder gewicht in de schaal bij de zogeheten verlengingszittingen. Dit
zegt hoogleraar strafrecht Ybo Buruma
aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij deed deze week voor justitie
onderzoek naar het falen in de zaak-Nienke Kleiss. Buruma reageert hiermee op
het stijgende aantal zogenoemde contraire beëindigingen van de tbs. In deze
gevallen beslist de rechter tegen het advies van de kliniek en de second opinion van het ministerie dat
een tbs’er niet in vrijheid moet worden gesteld. Buruma: “Door de druk op de
klinieken en het ministerie zijn die, logischerwijze zou ik bijna zeggen,
geneigd om zo veel mogelijk tbs’ers binnen te houden. Fouten kunnen zij zich
niet permitteren.”Als gevolg daarvan loopt het aantal adviezen om de detentie
te verlegen op. “De rechter krijgt hierdoor moeite te taxeren welke adviezen
tot verlening goed zin en welke uit angst zijn ingegeven. ”Hierdoor dreigen twee gevaren, aldus de hoogleraar: “Enerzijds worden
tbs’ers die uiteindelijk niets bijzonders zullen doen, ten onrechte binnen de
kliniek gehouden. Anderzijds krijgen sommigen hun vrijheid terug, terwijl dat
eigenlijk onwenselijk is.” Buruma begrijpt goed onder welke druk het
ministerie en de klinieken staan, ‘maar hun functie binnen het geheel komt op
deze manier onder drukte staan’. Buruma: “Het systeem is erop geënt dat de
rechter kan vertrouwen op het advies van de behandelcoördinator van de kliniek
en een specialist van het ministerie van Justitie. Daar dreigt de klad in te
komen.
Corstiaan
Bruinsma verlaat de Dr. S. van Mesdagkliniek -- 15 september 2005 -- Nieuwsbrief Expertisecentrum
Forensische Psychiatrie (EFP) 4, september 2005 –
Wat heeft u de afgelopen tijd
gedaan?
Ik ben de afgelopen vierenhalf jaar directeur
Behandelzaken geweest in de dr. S. van Mesdagkliniek te Groningen. Ik heb
daar leiding gegeven aan een intensief verbetertraject
dat noodzakelijk was nadat de Inspectie in 1999 had geconstateerd dat de zorg
in de Van Mesdagkliniek ernstig tekort schoot. Toen ik in 2000 begon in
deze functie was dit verbetertraject een geweldige uitdaging voor mij. In de
vierenhalf jaar dat ik me ermee heb beziggehouden, heb ik het perfect naar mijn
zin gehad. Met mijn directe collega
Gabriël Anthonio, een geweldig team van managers en inhoudelijk leidinggevende
professionals hebben we de kliniek weer op de rails gekregen, hetgeen ruim een
jaar geleden ook werd bevestigd door de Inspectie. De Inspectie constateerde
dat de kliniek weer aan alle kwaliteitseisen voldeed. Dat laatste is natuurlijk
mooi, maar wat ik het mooiste vond was dat de Inspectie ook had opgemerkt dat
er sprake was van een forse cultuurverandering. Verandering van beheersen naar
onderhandelen en behandelen. Met de terugkeer van een behandelcultuur in de Van
Mesdagkliniek is het hart weer terug in de kliniek en het klopt ook nog.
Consistent bouwen aan een goede behandeling, kwalitatief goede professionals
aantrekken en het integreren van behandelen en beveiligen zijn daarbij de
belangrijkste succesfactoren geweest. Daarnaast was essentieel dat de Van
Mesdagkliniek functioneerde binnen het grote geheel van de GGz Groningen. Door
de opstelling van de Raad van Bestuur van de GGz Groningen werd de kliniek
geprikkeld naar buiten te kijken maar was er ook ruimte voor een stuk eigen
autonome ontwikkeling, die zijn wortels had in de lange historie van de
kliniek. Die wortels werden en worden gelukkig niet ontkend.
Wat gaat u de komende tijd
doen?
Eind
vorig jaar begon het toch wat bij mij te kriebelen. Ik was al eens benaderd
voor bestuursfuncties in het land, maar vond dat ik nog een taak had liggen in
de Van Mesdagkliniek. Toen ik in oktober 2004 werd benaderd voor de functie lid
van de Raad van Bestuur in het St. Lucas ziekenhuis in Winschoten heb ik de
stap gezet om iets nieuws te gaan doen in een totaal andere wereld dan ik
gewend was. Per 1 april ben ik in het St. Lucas ziekenhuis begonnen. Daar het
een baan betreft van
18 uur
per week, was het voor mij mogelijk om daarnaast een baan in de Psychiatrie te
behouden. Ik ben tenslotte psychiater en ik vind mezelf nog te jong voor het
verliezen van mijn registratie. Zoals ik net al gezegd heb, had ik goede
ervaringen met de GGz Groningen en de Raad van Bestuur. Ik ben daarom naast
mijn functie in het St. Lucas ziekenhuis gestart als directeur Behandelzaken
van de divisie Psychosociale Rehabilitatie van de GGz Groningen. Dit is een divisie
die zich bezighoudt met
psychiatrische
patiënten die langdurig van zorg afhankelijk zijn. In de divisie zit onder
andere een forensisch psychiatrische afdeling, dus ik blijf ook op forensisch
gebied actief.
Wat waren de voornaamste
ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden in de Van Mesdagkliniek?
Ik heb hier al veel over gezegd, maar de
voornaamste ontwikkeling is dat er in de Van Mesdagkliniek weer wordt
behandeld, dat mensen plezier hebben in hun werk en het gevoel weer hebben
teruggekregen dat hun werk zinvol is. Mensen zijn immers de moeite waard en dat
houdt in dat patiënten de moeite waard zijn, maar ook de medewerkers die deze
patiënten behandelen. Niet voor niets heeft de Van Mesdagkliniek veel energie
gestoken in professionalisering. Met professionalisering laat je zien dat zowel je medewerkers als je
patiënten het beste verdienen. Ik denk dat deze professionalisering een
belangrijke basis is geweest voor het weer op de rails krijgen van de Van
Mesdagkliniek. Wat ik leuk vond was dat dit bij ITZ ook werd geconstateerd, wat
er toe heeft geleid dat een aantal socio-therapeuten onder leiding van het
bureau Deskundigheidsbevordering van de Van Mesdagkliniek een traject zijn
gestart in Flevo Future om ook daar te komen tot verbeteringen.
Wat zijn de grootste
successen die in het veld van de forensische psychiatrie zijn geboekt?
Het
grootste succes is denk ik de afname van recidive, die de afgelopen jaren heeft
plaatsgevonden. De cijfers over die afname van recidive vind ik echt
opmerkelijk en deze zijn te danken aan de verbetering van de kwaliteit van de
behandeling en de risico-inschattingen die door de klinieken worden gemaakt. Ik
vind het treurig dat deze resultaten niet goed voor het voetlicht kunnen worden
gebracht. Juist in de tijd dat de resultaten verbeteren neemt de discussie over
het bestaansrecht van de TBS toe. Dat vind ik jammer. Ik vind het wel klasse
hoe de huidige minister van Justitie de heer Donner het TBS-systeem verdedigt.
Ik denk dat dit een opsteker is voor de mensen die in TBS-klinieken werken. De
basis voor deze verbeteringen wat betreft de recidive zijn denk ik de
verbeterde kennis van risicofactoren en de start van meer gestructureerde
zorgprogramma s. Ook het feit dat de geïsoleerde positie van TBS-klinieken is
doorbroken en dat er meer samenwerking is in de forensische keten zijn daarbij
belangrijk. Ik denk dat de invoer van risicotaxatie-instrumenten, maar ook
echte effectstudies zoals bijvoorbeeld in de Van Mesdagkliniek met de N=1
methodologie worden uitgevoerd nog meer verbeteringen en resultaten zullen
laten zien. De grote uitdaging voor het
forensische veld ligt volgens mij op PR-gebied. Laten zien dat de behandeling
van forensisch psychiatrische patiënten bestaansrecht heeft. De verbeteringen
in die behandeling, in de vorm van allerlei innovaties, die gaan wel door. Dat
is een trein die niet meer te stoppen is. Aan de buitenwereld laten zien dat
die trein rijdt en in de goede richting gaat is denk ik de belangrijkste
uitdaging. Dit is slechts een van de
artikelen die in bovengenoemde nieuwsbrief van het EFP in september zijn
verschenen. Via bovenstaande link kunt u ook alle andere bijdragen over de
tbs-sector in de nieuwsbrief lezen.
Effect TBS behandeling onbekend: Deskundigen: of TBS werkt weet eigenlijk
niemand -- 14
september 2005 -- kro.nl -- HILVERSUM - Het effect van de behandelmethoden die in de TBS worden gebruikt, is
volslagen onbekend. Dat zeggen twee hoogleraren en een medewerker van de
grootste TBS kliniek van Nederland in het tv-programma Profiel (KRO). Nederland
kent 1400 TBS'ers, geesteszieke misdadigers die worden behandeld in beveiligde
klinieken. Of hun behandeling werkt weet
niemand, zegt Hjalmar van Marle, hoogleraar forensische psychiatrie aan het
Erasmus Medisch Centrum. "Er komen mensen in, er komen mensen uit, maar
wat er precies in de TBS klinieken gebeurt, en dus ook wat er met de
individuele TBS-gestelden gebeurt, is in feite nooit onderzocht." Van
Marle krijgt bijval van Martien Philipse, als onderzoeker werkzaam in de
Pompekliniek in Nijmegen, de grootste TBS instelling van Nederland. Philipse:
"Als het gaat om dingen waarvan ècht in meerdere onderzoeken is aangetoond
dat ze werken, houd je bijna niks over. Er is maar heel weinig waarvan
duidelijk is aangetoond dat het wat doet." Of de behandeling die de
Pompekliniek zijn patiënten geeft effect heeft "weten we op dit moment
strikt genomen niet", aldus Philipse. Ook Corine de Ruiter, als professor
forensische psychologie verbonden aan het Trimbosinstituut, stelt dat "we
niet weten welke behandeling werkt". De Ruiter zegt zich erover te
verbazen dat, tachtig jaar na de introductie van de TBS maatregel, het effect
nog steeds niet is onderzocht. "Ik verbaas me daar al tien jaar over. Ik
werk sinds
Integratie
ervaringsdeskundigheid bij tbs vraagstukken – 14 september 2005 – Red. MdH – Tot onze blijdschap doen tv- en
radioprogramma’s evenals dagbladen steeds vaker een beroep op
ervaringsdeskundigheid wat betreft vraagstukken rondom de ter beschikking
stelling. Zo kwamen gedurende de afgelopen maanden de visies van diverse ter
beschikking gestelde patiënten en ex- ter beschikking gestelde in de media aan
bod. Moeten wij ons daar nou iets van aantrekken wat psychiatrische patiënten
die een of meerdere ernstige delicten hebben gepleegd, uit jarenlange eigen
ervaring hebben in te brengen in de lopende discussies? Wij zijn van mening dat
dit met zekerheid zeer zinvol is. Dit gaven wij recentelijk naar de politiek
toe ook al duidelijk aan in ons verzoekschrift gericht aan ongeveer 70 leden van de Tweede
Kamer. Uit ons contact met ervaringsdeskundigen
betreffende de tbs, al dan niet nog steeds in een tbs kliniek verblijvend,
blijkt dat de door hen opgedane ervaringen bijzonder waardevol en leerzaam
zijn. Wij achten het dan ook buitengewoon belangrijk dat de politiek, en
minister Donner in het bijzonder, naar hetgeen zullen luisteren dat ervaringsdeskundigen
aandragen. Zij roepen niet zomaar iets maar hebben er veelal vele jaren over
nagedacht. Zij maken deel uit van het tbs systeem, een systeem dat omwille van
hun eigen bestwil ook maar beter goed kan functioneren dan falen. Het is ook in
hun interesse dat het systeem zo goed mogelijk werkt want in het geval van
falen, zoals gedurende de afgelopen jaren al vaker bleek, ondervinden ook zij
veelal ernstige, negatieve gevolgen van het falen. Knelpunten van het tbs
stelsel maken deel uit van hun dagelijks bestaan. Zij ondervinden problemen
zelf of in hun naaste omgeving, op de afdeling of binnen de kliniek in het
algemeen. Door hen serieus te nemen en goed naar hen te luisteren, kan, zo is
onze ervaring, veel geleerd worden. Op dinsdag
13 september 2005 werd tijdens het radioprogramma Casa Luna, een informatief programma
dat elke werkdag tussen 00.00 en 02.00 uur via Radio 1 wordt uitgezonden,
aandacht besteedt aan ons tbs systeem. Lex
Bohlmeijer interviewde de ex- ter beschikking gestelde en tevens auteur van
het boek ‘ONDER DWANG’, Humphrey Ludwig. Laatstgenoemde heeft negen jaar doorgebracht in
huizen van bewaring en tbs-klinieken en bekritiseert het TBS-systeem als
ervaringsdeskundige. In gesprek met Lex Bohlmeijer gaf hij zijn visie op behandelmethoden, wachtlijsten en de
longstay. U kunt de uitzending ook nu nog beluisteren door op deze link te klikken en dan te kiezen
voor het interview met de TBS ervaringsdeskundige Humphrey Ludwig. Indien
er qua tijd ruimte voor is, zullen wij het interview later nog in tekstuele vorm
aan deze nieuwsrubriek toevoegen. De tweede druk van het werk ‘Onder dwang: leven in een tbs kliniek’
verschijnt overigens op vrijdag 16
september 2005 bij uitgeverij L.J. Veen te Amsterdam. Lees ook de recensie (2002) van Gerdien van der Voet, toen AIO sectie Arbeidsrecht, op de website
van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid
van de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Het wel en wee van het tbs-systeem -- 14 september 2005 – Nederlands Dagblad
-- Afgelopen juni ontsnapte de tbs’er W. Schippers. Hij vermoordde tijdens zijn
ontsnapping een bejaarde Amsterdammer. Nadien ontsnapte Marciano Ernst die zich
in Brussel weer liet oppakken. Van de
via zijn DNA onschuldig bevonden Cees B. kan achteraf gezegd worden dat hij ten
onrechte tot tbs was veroordeeld. In alle gevallen was het land in rep en
roer en stond het functioneren van het tbs-systeem ter discussie. De Tweede
Kamer startte een onderzoek naar het functioneren van tbs-klinieken. Jacco
Versluis maakte een profiel over het nut van tbs als zodanig. De
documentaire gaat over de vorig jaar mei ontsnapte Michel S. die een
dertienjarig meisje uit Eibergen verkrachtte. De reportage is toegespitst op de vraag of tbs zinvol is voor resocialisatie
van gevaarlijke delinquenten. Daartoe heeft Versluis betrokken deskundigen
geïnterviewd. Hun onthutsende antwoord: wij weten het ook niet. Er is
onvoldoende onderzoek naar gedaan. Frappant is hoe de deskundigen die Michel S.
beoordelen elkaar tegenspreken over de vraag of tbs geschikt is voor Michel. S.
Voor de één heeft hij een (antisociale) persoonlijkheidsstoornis, voor de ander
is hij ronduit een psychopathische persoonlijkheid. Allerlei mogelijke oorzaken
passeren de revue. Voor de ene psycholoog had hij nooit naar de tbs gehoeven,
de ander had hem liever op de ‘long-stay’ gezien, wat neerkomt op levenslange
opsluiting. In beeld concludeert een psycholoog droogjes: ‘Voor dit soort
diagnose bestaat in Nederland geen specifieke opleiding. Daardoor worden meer
fouten gemaakt dan nodig is en komen mensen ten onrechte zowel wel als
niet in de tbs. Na tachtig jaar tbs
weten we nog niet of het werkt. Er zijn geen effectstudies: hoe kom je erin,
hoe kom je eruit. Terwijl toch verbetering de enige bestaansgrond van tbs zou
moeten zijn.’ Er komen opmerkelijke feiten aan de orde. Zo heeft de kliniek er
na zes jaar financieel belang bij de patiënt te laten gaan omdat de
staatsvergoeding dan 35% terugloopt. Een andere psycholoog legt uit: ‘Door de
politieke druk om wachtlijsten weg te werken ontstaan er een zeker evenwicht en
een tegenstrijdigheid. De tbs is een ‘black box’.’ Zelfs kan, volgens het
Pieter Baan Centrum, de stoornis van een delinquent door verblijf in een
tbs-kliniek toenemen. De advocaat van S. houdt, aan het eind van de film, goede
moed: ‘Michel is niet onbehandelbaar. Anders had het Pieter Baan Centrum hem
niet naar de tbs gestuurd.’ Maar dat gelooft de kijker allang niet meer.
Themapagina
over TBS – 22 augustus
2005 – NRC
Vandaag heeft het NRC Handelsblad een hele
themapagina aan het onderwerp tbs gewijd. Onderstaand treft u alle
nieuwsberichten aan zoals vandaag in het NRC gepubliceerd.
ONDERZOEK
TBS *** Meer aandacht bij politiek voor incidenten *** Ex-tbs'er kraakt systeem
*** Ervaringen met elektronisch toezicht
`Aan
wapens en telefoons was simpel te komen': Een ex-tbs'er over zijn ervaringen in
een kliniek – 22 augustus 2005 – NRC -- Olga
van Ditzhuijzen -- UTRECHT -- Een
ex-tbs'er schreef een vernietigend boek over het tbs-systeem. ,,Ik had een
verhouding met mijn sociotherapeute.''
Humphrey Ludwig (40) werd in 1991 veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf
en tbs, omdat hij zijn vrouw had doodgestoken. Nadat hij drie jaar van zijn
straf had uitgediend verbleef hij vijf jaar in de Groningse Van Mesdagkliniek en een jaar in de kliniek `Flevo Future' in Utrecht. In 2001 schreef Ludwig samen
met journalist Rick Blom het boek ‘Onder dwang’
over het leven in een tbs-kliniek. In het boek heeft hij kritiek op de
dagelijkse praktijk. De naam Humphrey Ludwig is een pseudoniem. ,,Ik zat op de strengste afdeling van de
Van Mesdagkliniek, zo één als de maatschappij dat graag zou zien: we kregen
alleen met veel moeite verlof. Ondanks het strenge regime hadden toch drie
personeelsleden een relatie met een van de bewoners, waaronder ik. ,,Toen ik in
de Van Mesdagkliniek zat, waren ontsnappingen aan de orde van de dag. Elke
maand was er wel iemand die te lang wegbleef tijdens proefverlof. Meestal belde
zo'n jongen een paar dagen later al op, want ontsnappen heeft toch geen zin: je
geld raakt op en je wordt gezocht. Er zijn twee redenen om te ontsnappen: om de
bloemetjes buiten te zetten of om bij personeel beloftes af te dwingen over
privileges, zoals het aantal keren dat je op proefverlof mag. ,,Dat is voor het
personeel een machtsmiddel. Verloven werden naar willekeur uitgedeeld en
ingetrokken, ik heb er nooit een systeem in kunnen ontdekken. Zelf ben ik
uitsluitend op begeleid verlof geweest. Dat was niet erg, want ik had een
verhouding met de sociotherapeute die mij begeleidde. ,,De afdeling bestond
uit elf mannen, met twaalf `stm-ers' (sociaal-therapeutisch medewerkers, red.)
om ons in de gaten te houden. Dat zijn een soort bewaarders met een hbo- of
mbo-opleiding in sociaal-pedagogische hulpverlening. Per dag waren vier
sociotherapeuten tegelijk aanwezig. Zij
hebben veel invloed. Elke kliniek bepaalt zijn eigen beleid, dat geldt ook voor
elke afdeling. Op onze afdeling kon je van alles regelen, drugs binnenhalen was
zo eenvoudig dat het meestal gratis verkrijgbaar was. We hadden goede contacten
met de personeelsleden, die hoefden niet door detectiepoortjes. Ook aan wapens
en mobiele telefoons was simpel te komen. De meeste jongens hadden veel
geld, mijn WAO-uitkering liep ook gewoon door. Dat is inmiddels afgeschaft.
Maar we waren vrij om spullen te bestellen, sommigen kochten een nieuwe tv of
bankstel voor in hun cel. Als je iets
kwaads in de zin hebt tijdens een proefverlof, kan het makkelijk. Via andere
gedetineerden regel je dat er `buiten' een wapen beschikbaar is en wacht je op
een proefverlof. Het personeel heeft geen idee wat je in je schild voert. De
behandeling in de kliniek was minimaal: er was op elke afdeling één psychiater,
voor soms 22 patiënten. Dan is het onmogelijk om een goed beeld van iemand te
krijgen. ,,Ik had eens in de twee weken een afspraak. Zo'n gesprek verliep dan
als: ,,Hoe gaat het?'' ,,Nou, goed''. Ik heb wel veel gepraat over mijn delict,
maar over doelstellingen of adviezen hoe ik mijn gedrag zou kunnen aanpassen
werd niet gesproken. De rest van de tijd bracht ik door met werken,
metaalbewerking en studeren. Ik heb een aantal deelcertificaten voor havo
gehaald. Gedetineerden hebben daarom geen probleem met tbs. Het is net als de
gevangenis, maar dan iets luxer. Als tbs'er hoef je niet per se te werken of te
studeren: sommigen zaten de hele dag computerspelletjes te spelen. Het was goed
mogelijk om anoniem de tijd uit te zitten. Elke
drie maanden werden mijn `vorderingen' geëvalueerd. De conclusie luidde altijd:
,,We gaan op dezelfde voet door''. Die evaluaties worden geschreven door
stm-ers, niemand controleert dat. Het personeel heeft veel macht over
patiënten, dezelfde rapporten worden gebruikt om de rechter te adviseren over
verlenging van de tbs-behandeling. ,,Ik was heel agressief toen ik bij het
Pieter Baancentrum kwam, de observatiekliniek waar wordt beoordeeld of je gek
bent. Ik gebruikte geweld altijd als communicatiemiddel: waarom zou je met
iemand onderhandelen als je ook een pistool tegen zijn hoofd kunt zetten om je
zin te krijgen? Bij mijn arrestatie, op het politiebureau, kwam voor het eerst
tot het besef dat wat ik heb gedaan niet juist was. De rechercheur daar behandelde
mij daar met een mengeling van begrip en no-nonsense. Heel kalm en zonder onzin
vertelde hij dat ik de komende tijd in de gevangenis moest doorbrengen. De politie hield mij persoonlijk
verantwoordelijk voor mijn daad. ,,Maar in het Pieter Baancentrum oordeelden de
psychiaters dat ik een persoonlijkheidsstoornis had en gedeeltelijk
ontoerekeningsvatbaar was. Het voelde als een bevestiging dat agressie was
toegestaan. De verantwoordelijkheid wordt afgeschoven op een ziektebeeld.
,,Tijdens mijn verblijf in de Van Mesdagkliniek heeft niemand opgemerkt dat ik
ben gearresteerd voordat ik mijn plan kon uitvoeren: na het doodsteken van mijn
ex wilde ik haar vriend opwachten om hem ook te vermoorden. Geen psychiater
kwam op het idee dat ik misschien nog steeds rondliep met dat plan.''
België
vertrouwt al op de enkelband – 22 augustus 2005 – NRC -- Rosan
Hollak – ROTTERDAM - Om tbs'ers beter te controleren, overweegt Donner om voor
deze groep elektronisch toezicht in te voeren. België heeft hier al veel ervaring
mee. Hoe kun je voorkomen dat
tbs'ers tijdens hun behandeling de fout ingaan? Door ze in de kliniek te
houden, stellen de grootste critici van het tbs-systeem, zoals onafhankelijk
Tweede-Kamerlid Geert Wilders. Dat kan niet, zegt minister Donner (Justitie,
CDA), omdat het Nederlandse systeem van terbeschikkingstelling er vanuit gaat
dat deze groep uiteindelijk terugkeert in de maatschappij. Wat wel kan, is
tbs'ers tijdens hun verlof beter controleren, bijvoorbeeld via een elektronisch
volgsysteem. De proefprojecten die daar nu al mee lopen, worden met ingang van
1 september uitgebreid, zo meldde Donner eind juni aan de Tweede Kamer.
Uiterlijk begin 2006 wordt een besluit genomen over algemene invoering van zo'n
systeem.
In
België heeft men al veel ervaring opgedaan met elektronisch toezicht. Daar is
in 2000 het Nationaal Centrum voor Elektronisch Toezicht opgericht. Op dit
moment staan er in België permanent 350 criminelen onder elektronisch toezicht.
Deze gevangenen wonen thuis, maar dragen voortdurend een enkelband met een
zendertje waarvan de signalen worden opgevangen door een kastje dat in de
woning staat. Dit apparaatje staat in contact met de centrale server in Brussel
en geeft een signaal af als de deelnemer buiten de afgesproken tijd zijn huis
verlaat. Bedenker van het systeem in België is criminoloog Ralf Bas, voormalig
directeur van de Sint-Gillis gevangenis in Brussel en nu hoofd van het
Nationaal Centrum voor Elektronisch Toezicht. Bas is een groot pleitbezorger
van elektronisch toezicht. Maar, zegt hij, het is geen instrument om
blindelings op te vertrouwen. Bas: ,,Elektronisch toezicht via een global
positioning system (GPS) stelt ons niet in staat om iemand op heterdaad te
betrappen. Je kan traceren waar iemand is geweest, maar je kunt niet direct
ingrijpen als iemand een delict pleegt.'' Een tbs'er een elektronische
enkelband omdoen is dus niet afdoende, zegt hij. ,,Daarmee creëer je een vals
gevoel van veiligheid. Bovendien kan iedereen beslissen om binnen tien seconden
de enkelband eraf te halen.''
Dat
laatste gebeurt in België slechts sporadisch, blijkt uit de cijfers. Van de
1.500 toezichten die jaarlijks ten uitvoer worden gelegd, trekt gemiddeld een
vijftal gedetineerden de enkelband eraf. Wel zijn er per jaar 16 à 17 procent
`mislukkingen' – dat zijn elektronische toezichten die vroegtijdig worden
stopgezet. Voor Bas is dat geen reden om te twijfelen aan het systeem, vooral
gezien het feit dat zo'n 35 procent van de gedetineerden met een enkelband is
veroordeeld voor een relatief zware misdaad. ,,In België komen plegers van alle
misdrijven in aanmerking voor elektronisch toezicht, behalve mensenhandel en
seksuele delicten op minderjarigen'', zegt Bas. ,,Iedereen, en daarmee vormt
ons land een uitzondering, kan aan het eind van de gevangenisstraf onder
elektronisch toezicht komen te staan. Dat geldt voor tasjesdieven tot
moordenaars. Belangrijk is wel dat ieder individu van tevoren grondig wordt
gescreend.'' Bas beschouwt elektronisch toezicht als een zinvol alternatief
voor de gevangenisstraf. ,,Ik ben niet van mening dat alle gevangenissen moeten
worden afgeschaft. Maar een gevangenis is geen ideaal instrument om de
criminaliteit te beheersen. Bijna de helft van de mensen komt terug. Ik vind
dat elektronisch toezicht een manier moet zijn voor criminelen om geleidelijk
terug te komen in de samenleving.'' In België geldt het elektronisch toezicht
alleen voor mensen die zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf. Ook in
Nederland zijn er gevangenen die met een enkelband thuis kunnen wonen. Volgens
het DJI Jaarbericht 2004 ging het vorig jaar om 191 gestraften. Over de wens
van Nederlandse politici om deze vorm van toezicht ook op te leggen aan
terbeschikkinggestelden heeft de Belgische criminoloog Bas zijn bedenkingen.
,,In België zijn nog geen proeven gedaan met elektronisch toezicht voor
tbs'ers. Wij sluiten met iedere crimineel die in aanmerking komt voor
elektronisch toezicht een contract af. We maken afspraken waar ze zich aan
moeten houden, als ze dat niet doen, gaan ze terug de gevangenis in. Maar hoe
houd je een serieverkrachter aan een afspraak? Hoe weerhoud je zo iemand ervan
om zijn enkelband niet af te doen? En als hij dat niet doet, ben je er nog niet
zeker van dat hij niet zal toeslaan. Want wanneer komt zo iemand in de verleiding
om weer toe te slaan? Denkt hij op zo'n moment: o nee, ik sta onder
elektronisch toezicht, ik doe het niet?'' Henri Heimans, kamervoorzitter van
het Hof van Beroep te Gent en voorzitter van de Commissie tot Berscherming van
de Maatschappij, is het niet eens met Bas. Hij kent het Nederlandse tbs-systeem
goed. Samen met een collega deed hij een vergelijkend onderzoek naar de
behandeling van geestesgestoorde delinquenten in België, Nederland, Engeland,
Canada en de VS. Heimans is erg te spreken over het Nederlandse tbs-systeem.
Hij is overtuigd van het nut van elektronisch toezicht als bijkomend
controlesysteem op tbs'ers die reeds een behandeling hebben ondergaan en op
proef worden vrijgesteld. ,,De redening van Bas is nogal zwart-wit,'' zegt
Heimans. ,,Hij kent de groep waaruit tbs'ers bestaan niet goed. Ze zijn
namelijk niet allemaal onberekenbaar. Er zitten veel grensgevallen tussen. Er
is wel degelijk een groep die vatbaar is voor afspraken en die via regels in
toom te houden is. Met zwakzinnigen en kinderen kan je ook afspraken maken, dus
met deze mensen ook. Dat enkelbandje werkt als het zwaard van Damocles. De
tbs'er weet dat, wanneer hij zich niet aan de afspraken houdt, hij weer zal
worden opgesloten.'' Alleen tbs'ers die last hebben van paranoia, zware
psychoses of schizofrenie moeten volgens Heimans langdurig in een kliniek
worden behandeld. ,,Elektronisch toezicht kan goed werken bij mensen met een
ernstige persoonlijkheidsstoornis'', zegt hij. ,,Dat zijn individuen die
bijvoorbeeld last hebben van agressie of kampen met een zwaar alcoholprobleem.
Wat zij voornamelijk nodig hebben, is regelmaat.''
Belangrijk
is, zegt Heimans, dat de beslissing om een tbs'er onder elektronisch toezicht
te plaatsen, wordt genomen door een multidisciplinair team, bestaande uit een
rechter, een psycholoog en sociaal werker. Elk individu moet afzonderlijk
worden behandeld en psychologisch getest voordat hij op proef wordt
vrijgelaten. ,,Het risico op herval in crimineel gedrag moet worden getaxeerd.
Deze grens moet deskundig worden bepaald.'' Heimans is voor een trapsgewijze,
streng gecontroleerde vrijstelling die uiteindelijk kan overgaan in een
structurelere situatie. ,,Deze moet gepaard gaan met strikte controles en
psychiatrische en psycho-sociale nazorg en begeleiding. Het is een langdurig
proces, maar ik vind het belangrijk dat er geloof wordt gehecht aan het feit
dat mensen kunnen verbeteren.''
Wel
een krant, maar geen internet – 22 augustus
2005 – NRC -- ROTTERDAM - Minimaal
vier, maximaal acht uur per werkdag zijn tbs'ers bezig met hun behandeling.
Onderwijs volgen, `delictanalyse', `psychomotorische therapie' (ofwel sport) en
psychotherapie zijn daar de belangrijkste onderdelen van. Maar wat doet een tbs'er de rest van de dag? Vergeleken met
`gewone' gedetineerden heeft een tbs'er veel meer vrijheden. Hij mag zich vrij
over zijn afdeling bewegen en omgaan met zijn afdelingsgenoten. Alleen als de
tbs'er onder een tijdelijk, strenger regime staat, wordt hij ingesloten en mag
hij met niemand omgaan. Wie verder is in zijn behandeling, mag zich zelfs
volledig vrij over de kliniek bewegen. Net als gedetineerden kunnen tbs'ers
werken en een daarmee paar euro per uur verdienen. Ze kunnen, afhankelijk van
de mogelijkheden die de kliniek biedt, administratieve werkzaamheden, hand- of
productiewerk doen. Met het geld kunnen ze weer extraatjes in de kliniek kopen.
Door aan therapie deel te nemen krijgen tbs'ers ook zakgeld, zegt medewerker T.
Verhagen van de Pompekliniek in Nijmegen. Op de afdelingen liggen kranten en
tijdschriften die tbs'ers mogen lezen. Ook mogen ze zelf een abonnement hebben.
Verhagen: ,,Ze kunnen bovendien vrijwel onbeperkt naar radio luisteren en naar
televisie kijken op hun kamer. Pas zodra ze naar porno kijken, beperken we het
televisiegebruik.'' Het gebruik van internet, en dus ook e-mail, is op de
Pompekliniek verboden. Hooguit mag een tbs'er onder begeleiding van een
medewerker van de kliniek internet gebruiken als hij dat voor het volgen van
zijn opleiding nodig heeft. De regels voor het verlof van tbs'ers zijn sinds
juni van dit jaar door minister Donner (CDA, Justitie) aangescherpt na de
ontsnapping van tbs 'er Wilhelm S op 7 juni. Na een week hield de politie hem
per toeval aan. Hij wordt ervan verdacht na zijn ontsnapping een 73-jarige man
te hebben gedood. Bij zogeheten `begeleid verlof' gaan er voortaan twee
begeleiders mee, in plaats van één. Tbs'ers mogen niet altijd meer per trein
reizen, dat moet van Donner voortaan ,,van geval tot geval'' worden beoordeeld.
Vanaf volgende week breidt Justitie de proeven uit met het elektronisch volgen
van tbs'ers die op verlof zijn. Ook mogen tbs'ers die ver gevorderd zijn in hun
behandeling niet zomaar meer op verlof. Als in de voorafgaande twee jaar door
deskundigen tegenstrijdige adviezen zijn gegeven, mag de tbs'er niet weg.
Tbs'ers die in een kliniek zitten waar mensen vaker ontsnappen, mogen tijdelijk
niet met verlof. Dat geldt ook voor de begeleide verloven.
`Bij
tbs reageert de Kamer vanuit volksgevoel'
– 22 augustus 2005 – NRC -- Ahmet Olgun – ROTTERDAM - Tbs-specialisten vinden dat Kamerleden niet bij iedere
ontsnapping zo'n stampei moeten maken. ,,Ze moeten niet schrikken van hun eigen
wetgeving.'' Niet meer dan drie
regels in de krant leverde het op, de moord op een kind door een tbs'er, in
1994. Ook voor de vele onttrekkingen aan verlof en ontsnappingen was er
indertijd nauwelijks belangstelling. ,,Tot zo'n vijf jaar geleden waren er veel
meer onttrekkingen dan nu, maar geen haan die ernaar kraaide.'' Die tijden zijn
voorbij. J. Poelman, directeur van de Pompekliniek in Nijmegen, beseft dat die
rust die hij nog had in het begin van zijn elfjarige loopbaan – voorlopig –
niet zal terugkeren. Hij ziet nu telkens weer dat een ontsnapte tbs'er, laat
staan een misdaad gepleegd door een tbs'er op de vlucht dagenlang de politieke
agenda. Onder druk van `de politiek' worden de persoonlijke gegevens en de foto
van de tbs'er tijdens de opsporing vrijgegeven en ook nog gepubliceerd door de
meeste media. De samenleving wordt angst aangepraat, zegt Poelman en veel deskundigen
zeggen het hem na. De angst wordt, zegt de directeur, niet in de laatste plaats
aangewakkerd door zijn gasten die Poelman vanmiddag onthaalt in zijn kliniek.
Ter voorbereiding van het parlementair onderzoek naar het tbs-systeem brengt
vandaag een delegatie van de Tweede Kamer een werkbezoek aan twee tbs-klinieken
waaronder de Pompekliniek. De volgende dagen spreken de leden van de vaste
Kamercommissies voor Justitie en Volksgezondheid met ongeveer dertig
deskundigen van binnen en buiten de wereld van terbeschikkingstelling. De
gasten van Poelman riepen in het afgelopen anderhalf jaar tot drie keer toe
minister Donner (Justitie) met spoed naar de Kamer na elke ontsnapping van een
tbs'er. Poelman: ,,Als het om incidenten gaat reageren Kamerleden vanuit hun
volksgevoel. Kiezers schijnen het plezierig te vinden als Kamerleden zich
ongerust maken.'' Kamerlid Wolfsen (PvdA) sprak een paar keer van het falen van
het systeem, zijn collega Eerdmans (LPF) pikte niet dat de klinieken tbs'ers
naar buiten sturen terwijl ze nog ,,ziek'' zijn. De Kamerleden weten heus wel
beter, denkt Poelman. Als hij ze spreekt, hebben de politici ,,opeens begrip
voor ons standpunt''. Volgens de Beginselwet van de tbs zijn Poelman en zijn
collega's verplicht tbs'ers terug te sluizen naar de samenleving. De
resocialisatie van geestesgestoorde criminelen is een van de twee pijlers onder
het tbs-systeem. De andere is de veiligheid van de samenleving. ,,Na hun
behandeling sturen we ze terug met het oogmerk dat ze geen misdaad meer plegen,''
zegt Poelman. ,,Garanties kunnen we niet geven. Maar als we dat niet blijven
proberen, kunnen we net zo goed het hele systeem van tbs meteen afschaffen.''
Bovendien moeten de Kamerleden beseffen dat er geen alternatief voor de tbs
voorhanden is. 82 procent van de ex-tbs'ers houdt zich aan de wet na hun
terugkeer in de samenleving. De recidivecijfers onder `gewone' gedetineerden
liggen veel hoger, aldus de directeur. G. Veurink beaamt de woorden van
Poelman. Veurink, lid van commissie van toezicht bij de kliniek Veldzicht en
vanaf begin oktober officier van justitie in Leeuwarden, is een
promotieonderzoek naar het bestaansrecht van tbs aan het afronden. Daar we de
sleutel niet weggooien nadat we iemand hebben opgesloten, is er geen
alternatief voor de tbs, zegt Veurink. Hij benadrukt dat het tbs-systeem berust
op mensenwerk. Het zijn mensen die telkens weer moeten oordelen over de
vorderingen van patiënten. Mensen moeten inschatten in hoeverre iemand
gevaarlijk is of niet. ,,Het zal altijd voorkomen dat de beoordelaars en de
rechters weleens verkeerde inschattingen maken. Ook al worden soms fouten
gemaakt, het systeem faalt niet.'' Ook hij verwijst naar de cijfers. Verloven
zijn oefensituaties voor tbs'ers en hun behandelaars. Tbs'ers moeten af en toe kleine
misstapjes kunnen maken, zegt Poelman. ,,Als ze geen fouten kunnen maken,
krijgen we ook geen kans meer om ze te corrigeren.'' Poelman noemt het
voorbeeld van het drinken van bier tijdens verlof, terwijl dat verboden is.
Voorheen werd na zo'n overtreding de behandeling erop aangepast. Sinds Wilhem
S. trekt de minister het verlof meteen in, waardoor er geen sprake is van enige
correctie en vordering in de behandeling. Zo'n tbs'er houdt dan ook langer een
plek in de kliniek bezet, terwijl achter hem zo'n tweehonderd tot tbs
veroordeelden wachten op een plek.
Als
gevolg van het hijgerige gedrag van de Kamer en de media zijn de regels zo
aangescherpt dat het systeem dreigt vast te lopen, zegt psycholoog Wim van
Kordelaar van de Forensisch Psychiatrische Dienst (FDP) in Den Bosch. ,,Op de
ontsnapping van de tbs'er Wilhelm S. is zo heftig gereageerd door de politiek,
dat heeft gevolgen gehad voor het hele systeem,'' vertelt Van Kordelaar die
gespecialiseerd is in tbs-verloven. Na deze affaire werden alle verloven in de
klinieken ingetrokken. Ook de verlofcriteria worden sindsdien door de klinieken
strenger toegepast. ,,Men denkt er nu veel langer over na, voordat ze iemand
met verlof sturen, omdat men geen risico's durft te nemen. De behandeling
schiet niet op. Met als gevolg dat de door- en uitstroom onder druk zijn komen
te staan. De klinieken zitten overvol.'' De laatste jaren wordt na elk incident
het bestaansrecht van de tbs ter discussie gesteld, zeggen de deskundigen. Aan
de ene uiterste kant zijn er afkeurende geluiden van Kamerleden, terwijl aan de
andere kant tbs-klinieken totale tevredenheid uitstralen. Wat Van Kordelaar
betreft ligt de waarheid ook nu in het midden. Kleine wijzigingen in de wet en
ter uitvoerlegging van de tbs kunnen volgens Van Kordelaar het systeem weer op
gang krijgen. Tbs-patiënten hebben nu nog hun behandeling voor een deel in hun
eigen handen. Als ze niet willen, hoeven ze geen medicatie te krijgen. Neem de
psychotische zieken. Die zijn met medicijnen redelijk behandelbaar. Maar zolang
ze geen gevaar vormen voor zichzelf of voor de buitenwereld mogen de
behandelaars ze niet onder dwang medicatie toedienen. En ,,het dilemma'' van
veel klinieken is, meent Van Kordelaar, dat dergelijke zieken uiteraard geen
enkel gevaar vormen, zolang ze in de klinieken met allerlei
veiligheidsmaatregelen zitten. ,,Naar mijn mening zou je met
gevaarlijkheidscriterium losser mogen omgaan,'' zegt Van Kordelaar. Want
volgens hem kan medicatie de ziekte enigszins afwenden, waardoor bijvoorbeeld
schizofrene patiënten niet meer de waan hebben dat de behandelaars hen ,,dood
willen maken'' waarna ze zelf om medicatie vragen. ,,Met medicatie genees je de
ziekte niet, maar kun je die wel onder controle krijgen. En zo neemt de
veiligheid ook toe.'' Wat gaat Poelman vanmiddag tegen de Kamerleden zeggen
tijdens hun bezoek aan de Pompekliniek? ,,Dat ze niet zo moeten schrikken van
hun eigen wetgeving. Ze moeten begrijpen dat risicoloos tbs niet bestaat.'' Met
een bezoek aan twee tbs-klinieken begint de Tweede Kamer vandaag een onderzoek
naar het functioneren van het stelsel van terbeschikkingstelling. Na jaren van
relatieve rust is het tbs-systeem plotseling omstreden geworden. Na incidenten
met ontvluchte tbs'ers roept de Tweede Kamer om strenger toezicht. Minister Donner
heeft de privacy van ontvluchte tbs'ers ondergeschikt gemaakt aan het belang
van de veiligheid, waardoor de naam en foto sneller openbaar worden gemaakt. De
klinieken zelf klagen over de hijgerigheid van media en politiek en de
afkalvende maatschappelijke steun voor het `resocialiseren' van criminelen.
Kunnen harde maatregelen en nieuwe technieken de rust rondom tbs herstellen?
Scherpere verlofregels bedreigen tbs-systeem -- 22 augustus 2005 -- NRC -- DEN HAAG
- Het tbs-systeem, voor gedwongen
behandeling van veroordeelde criminelen met een psychische aandoening, dreigt
vast te lopen. Sinds minister Donner
(Justitie, CDA) onder druk van de Tweede Kamer het verlofbeleid in de tbs-klinieken
heeft verscherpt, gaan minder tbs'ers dan voorheen met verlof. Dit vertraagt de
door- en uitstroom uit de klinieken, waardoor de lijsten van tbs'ers die
wachten op behandeling langer zijn geworden. Dit zeggen directeur J. Poelman van de Pompekliniek in Nijmegen en psycholoog W.
van Kordelaar van de Forensisch Psychiatrische Dienst (FDP) in Den Bosch
vandaag in deze krant. Na de ontsnapping van tbs'er Wilhelm S., die ervan wordt
verdacht in juni op de vlucht een bejaarde Amsterdammer te hebben gedood,
werden aanvankelijk alle verloven ingetrokken. Tbs'ers die in aanmerking komen voor verlof worden sindsdien aan een
strenge controle onderworpen. Ze krijgen geen verlof als deskundigen
verschillend over het risico ervan oordelen. Voor de zaak-Wilhelm S. gingen
vijftig tbs'ers van de Pompekliniek nog op verlof, nu niet meer dan veertig. In
tbs-kliniek Veldzicht in Balkbrug, waar S. werd behandeld, mogen twaalf tbs'ers
door de strengere beoordeling niet meer met verlof. Nederland telt tien
klinieken. Poelman: ,,Gemiddeld tien patiënten per kliniek minder op verlof
betekent een behoorlijke stagnatie.'' Vandaag zou een delegatie uit de Tweede
Kamer een werkbezoek brengen aan twee tbs-klinieken, waaronder de Pompekliniek.
Deze week spreken de leden van de vaste Kamercommissies voor Justitie en
Volksgezondheid in besloten hoorzittingen met ongeveer dertig tbs-deskundigen.
Daarna besluit de Kamer of ze een parlementair onderzoek instelt naar de
tbs-praktijk in Nederland. Verlof en behandeling hangen onlosmakelijk met
elkaar samen, vindt directeur Poelman. ,,Verloven zijn oefensituaties voor
tbs'ers. Ze moeten af en toe kleine misstapjes kunnen maken. Als ze geen fouten
kunnen maken, krijgen we ook geen kans meer om ze te corrigeren.'' Volgens
Poelman duurt de behandeling ook langer als patiënten niet met verlof kunnen.
En dat heeft weer nadelige gevolgen voor het hele systeem. ,,Het is te
vergelijken met de file. Als een paar auto's minder snel rijden, ontstaat
achter hen een enorme file.'' Klinieken zijn voorzichtiger geworden met
verlofregelingen, omdat ,,ze geen risico's meer durven te nemen'', aldus Van
Kordelaar. ,,De klinieken zitten overvol.'' Vandaag in NRC Handelsblad: ,,Bij tbs reageert de Kamer vanuit het
volksgevoel" en een ex-tbs'er over zijn ervaringen in een kliniek.
Het
onderstaande artikel en de statistieken zullen wij z.s.m. publiceren.
Parlementair onderzoek naar tbs-stelsel begint -- 22 augustus 2005 -- Telegraaf -- DEN
HAAG - Verscheidene kamerleden zullen maandag in het kader van het aanstaande
parlementaire onderzoek naar het tbs-stelsel een bezoek brengen aan een tweetal tbs-klinieken. De politici
bezoeken een kliniek in Utrecht [red.: Flevo Future] en in Nijmegen [red.:
Pompestichting]. Dinsdag, woensdag en
donderdag spreken de leden van de vaste Kamercommissies voor Justitie en
Volksgezondheid met ongeveer dertig deskundigen van binnen en buiten de wereld
van de terbeschikkingstelling. Het
is de bedoeling dat zij meedenken over de opzet van het onderzoek door aan te
geven wat goed gaat en wat niet in het tbs-stelsel. Aanleiding voor het
parlementaire onderzoek zijn verscheidene ontsnappingen door tbs'ers. In mei
2004 ontvoerde een tbs'er op proefverlof een meisje dat hij vervolgens seksueel
misbruikte. Afgelopen juni ontsnapte een man die vervolgens een persoon
vermoordde.
De essentiële vraag ‘WAAROM?’ die niemand stelt… -- 21 augustus 2005 – Red. MdH
-- Verzoek van onze redactie
aan alle leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal die deel uitmaken van de
beide vaste kamercommissies Volksgezondheid, Welzijn & Sport (VWS) en
Justitie: Verzoek om integratie van de essentiële vraag
‘WAAROM…?’ binnen het parlementair onderzoek naar ons tbs-stelsel en het
betrekken van ter beschikking gestelde patiënten bij het onderzoek. Door middel van dit bericht beoog
ik uw aandacht te vestigen op…
De essentiële vraag ‘WAAROM?’ die
niemand stelt…
Sinds de ter beschikking gestelde
patiënt W.S. zich tijdens zijn verlof begin juni jl. aan zijn behandeling heeft
onttrokken, heeft het thema ‘ter beschikking stelling’, en met name het
onderdeel verlofregeling, veel aandacht gekregen. Ik vraag mij al sinds enige
tijd af wanneer eindelijk de cruciale vraag gesteld zal worden die tot vorige
week publiekelijk nog niet werd gesteld. Niemand besteedt enige aandacht aan de
kernvraag die luidt: ‘WAAROM onttrekken
ter beschikking gestelde patiënten zich eigenlijk aan hun behandeling?’ Op
11 augustus jl. heb ik aan de persvoorlichting van justitie de vraag gesteld of
er wel ooit enig onderzoek heeft plaatsgevonden naar de oorzaken van
onttrekkingen en ontsnappingen van ter beschikking gestelde patiënten. Mijn
vrees werd door het antwoord van justitie helaas bevestigd. Op 18 augustus jl.
werd mij eerst mondeling en vervolgens per e-mail medegedeeld dat men nog geen
pogingen heeft ondernomen om de oorzaak van het probleem in kaart te brengen.
De persvoorlichting liet mij weten: “Er is/wordt
geen onderzoek gedaan naar de motivatie van tbs'ers om te ontsnappen of zich
aan het toezicht te onttrekken.”
Mijn vraag in reactie op dit zorgwekkende antwoord van het ministerie van
justitie aan u luidt daarom: Zou men er niet goed aan doen
eens te gaan kijken WAAROM patiënten zich aan hun behandeling onttrekken?
Een bijdrage van onze redactie in het kader van het parlementair
onderzoek binnen de tbs-sector dat op maandag 22 augustus a.s. van start zal
gaan. Onze bijdrage is gericht op betere zorg voor ter beschikking gestelde
patiënten en meer veiligheid voor de maatschappij. Volg bovenstaande link om
ons verzoek gericht aan de Tweede Kamer te lezen. Ons verzoek werd op 21
augustus 2005 per e-mail verzonden.
Gevluchte tbs'er aan Nederland uitgeleverd – 18 augustus 2005 – Eindhovens Nieuwsblad
--
België
heeft woensdag de tbs'er Marciano Ernst
die vorige week in de Nederlandse ambassade in Brussel werd opgepakt na zijn
ontsnapping, aan Nederland uitgeleverd. De man zit inmiddels in de tbs-kliniek Van Mesdag in Groningen,
zei zijn advocaat M. Zumpolle donderdag. Ernst
heeft aangegeven niet mee te werken aan een verhoor over zijn ontsnapping.
„Daarom heeft justitie hier uiteindelijk van afgezien“, laat de raadsman
donderdag weten. Na de verdwijning van Ernst op 4 augustus uit een
instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Halsteren liet justitie in een
opsporingsbericht op televisie zijn foto zien. De tbs'er, die in 1997 werd
veroordeeld tot twee jaar celstraf en tbs voor doodslag, kan gevaarlijk
agressief zijn als hij zijn medicijnen niet inneemt. Zover bekend heeft hij
zich tijdens zijn ontsnapping niet aan misdrijven schuldig gemaakt.
Vertrouwenspersoon voor ontvluchte tbs'ers – 13 augustus 2005 – Telegraaf -- ARNHEM - De Europese Organisatie ter bescherming van
de Rechtspositie van Gedetineerden (EORG) gaat een vertrouwenspersoon
aanstellen voor gevluchte tbs'ers. Het is de bedoeling dat die een
voortvluchtige tbs'er adviseert uit zichzelf terug te keren naar de inrichting.
Dit heeft de EORG zaterdag laten weten. De EORG denkt aan iemand die
psychiatrisch is geschoold, aldus een woordvoerder. De organisatie hoopt uiterlijk 1 september een
vertrouwenspersoon te hebben gevonden. Zo hoopt de EORG te voorkomen dat een
voortvluchtige tbs'er delicten pleegt of zich door justitie in het nauw
gedreven voelt. Het tonen van foto's en verspreiden van opsporingsberichten kan
volgens de EORG ertoe leiden dat een ontvluchte tbs'er "door het lint
gaat". De vertrouwenspersoon is er
voor de tbs'er en zal geen enkele rol spelen in het opsporingstraject,
benadrukt de EORG. De tbs'er zelf besluit of hij wil terugkeren of niet. Er
komt een speciaal telefoonnummer waarop de vertrouwenspersoon te bereiken is.
De EORG wil nog overleggen met justitie om te verzekeren dat de gesprekken
vertrouwelijk zijn. De EORG denkt dat gevluchte tbs'ers wel behoefte hebben aan
een vertrouwenspersoon. "Het vluchten is nooit vooropgezet", aldus de
woordvoerder van de organisatie. "Het gebeurt in een opwelling."
Marciano E. verzet zich tegen uitlevering – 11 augustus 2005 – Telegraaf
-- BRUSSEL/UTRECHT
- De ontsnapte tbs'er Marciano E.
die woensdag in de Nederlandse ambassade in Brussel werd opgepakt, gaat zich in
België verzetten tegen zijn uitlevering aan Nederland. Dat zei zijn advocaat M. Zumpolle donderdag.
Marciano moet waarschijnlijk vrijdag voor de
procureur des konings verschijnen en zijn verzet aan hem aangeven.
"Als de tbs'er niet instemt met uitlevering, moet de rechtbank binnen
vijftien dagen bekijken of de aanhouding juridisch rechtmatig is
verlopen", legde persrechter
Meilleur van de rechtbank in Brussel donderdag uit. Als dat zo blijkt, is
het een administratieve zaak en kan de tbs'er snel in Nederland terug zijn. De
man blijft ondertussen in de gevangenis in Brussel. De 34-jarige E. werd in
1997 veroordeeld wegens doodslag op de nieuwe vriend van zijn ex-vriendin. Hij
kreeg twee jaar gevangenisstraf en tbs opgelegd. Hij nam donderdag de benen
toen hij op het terrein van de kliniek voor geestelijke gezondheidszorg in
Halsteren van het ene naar het andere gebouw liep. Twee dagen later liet
justitie in een opsporingsbericht op televisie zijn foto en naam zien. Op 24
augustus behandelt de rechtbank in Rotterdam de verlenging van E.'s tbs. Die
zitting stond al voor zijn ontsnapping gepland en gaat wat het Openbaar Ministerie (OM) in Rotterdam gewoon door. De
vertraging in de uitlevering die nu waarschijnlijk is, kan er echter toe leiden
dat deze behandeling moet worden uitgesteld als E. niet tijdig terug in
Nederland is, aldus Zumpolle. In dat geval wordt de behandeling verschoven naar
een datum wanneer E. wel weer in Nederland is. Zumpolle heeft donderdag
geprobeerd contact met zijn cliënt te krijgen. Dat is volgens hem nog niet
gelukt. Hij heeft Marciano E. nog niet zelf gesproken.
Marciano E. vluchtte uit angst verlenging tbs – 11 augustus 2005 – Telegraaf -- RIJSWIJK
- De ontsnapte tbs'er Marciano E.
die woensdag in de Nederlandse ambassade in Brussel werd opgepakt, vluchtte
vorige week donderdag uit angst voor de dreigende verlenging van zijn tbs. Dat
heeft E. donderdag gezegd tegen een Belgische medewerker van de Europese Organisatie ter Bescherming van
de Rechtspositie van Gedetineerden (EORG). Deze medewerker, J. van der Paelt, mocht E.
donderdagmiddag twintig minuten bezoeken. Omdat verlenging van tbs dreigde
"heb ik mijn kans schoongezien", zei E. volgens woordvoerder P. Vleeming van de EORG tegen Van der Paelt.
Commentaar
red. MdH volgt
Gevluchte tbs’er gepakt in Brussel -- 11 augustus 2005 --
Volkskrant -- AMSTERDAM - De tbs’er
Marciano Ernst, die zeven dagen voortvluchtig was, is woensdag in Brussel
aangehouden. De man werd gearresteerd toen hij op de Nederlandse ambassade geld
kwam lenen. Hij zal binnenkort worden uitgeleverd. Volgens het Openbaar Ministerie is het onduidelijk of de 34-jarige tbs’er uit Halsteren, die gevaarlijk kan zijn als hij
zijn medicijnen niet op tijd inneemt, opnieuw een misdaad heeft gepleegd. Ernst
kon worden aangehouden toen hij in de ambassade was, waar hij zich tegen het
einde van de middag had gemeld met een verzoek om geld. Hij had zich voorgedaan
als Ernst Marshall. Medewerkers van de ambassade belden meteen de politie,
waarna hij werd aangehouden. De gezochte tbs’er had de ambassade dinsdag ook al
– onder dezelfde schuilnaam – benaderd met het verzoek of er een telefoonnummer
in Nederland voor hem kon worden gebeld. De ambtenaar vroeg hem woensdag langs
te komen. Pas na het gesprek kreeg de ambtenaar argwaan. Politie en ambassade
kwamen erachter dat Ernst had gebeld vanuit een naburige videotheek. De
voortvluchtige tbs'er, die in 1997 de vriend van zijn ex-vriendin vermoordde,
bleek niet meer in de videotheek te zijn. Wel herkende de eigenaar hem van een
opsporingsfoto. Toen Ernst zich de volgende dag op de ambassade meldde, vroeg
de consul hem even te gaan zitten. Kort hierna werd hij gearresteerd. Als hij is uitgeleverd, zal de tbs’er mogelijk
niet terugkeren naar de kliniek in Halsteren, maar worden geplaatst in de
afgesloten Van Mesdag-kliniek in Groningen. Eind van deze maand buigt de
Rotterdamse rechtbank zich over zijn behandeling. Deze zitting was al gepland
voor zijn ontsnapping.
Parlementair onderzoek naar tbs begint in september
-- 8 augustus
2005 -- ANP / Volkskrant -- DEN HAAG - Het
parlementair onderzoek naar het tbs-stelsel begint in september. Ter voorbereiding
daarop brengt een delegatie van de
Tweede Kamer over drie weken, in de laatste week van het zomerreces, een
werkbezoek aan enkele tbs-klinieken. In de dagen erna spreken de leden van de vaste Kamercommissies voor Justitie en
Volksgezondheid met ongeveer dertig deskundigen van binnen en buiten de
wereld van terbeschikkingstelling. Het is de bedoeling dat zij meedenken over
de opzet van het onderzoek door aan te geven waar het huidige systeem goed
werkt en waar de problemen zitten. De tijdelijke onderzoekscommissie zal ook de
samenwerking met de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) onder de loep nemen en
kijken welke verbeteringen daarin nodig zijn, zei PvdA-Tweede-Kamerlid Wolfsen maandag. Aan de voorbereidende
gesprekken, die achter gesloten deuren plaatsvinden, doen daarom behalve
medewerkers van klinieken ook deskundigen uit GGZ-kring mee zoals inspecteur-generaal voor de Gezondheidszorg
H. Kingma. Ook dr. H. van Marle,
hoogleraar forensische psychiatrie en oud-directeur bij de Van Mesdagkliniek in
Groningen, en Y. van Kuijck,
vice-president van het gerechtshof in Arnhem en voorzitter van de sectie tbs
van de Raad van de Strafrechttoepassing, zijn uitgenodigd voor de
gesprekken. Mede op basis daarvan zetten de Kamercommissies de definitieve
onderzoeksvragen op papier. De onderzoekscommissie wordt volgens Wolfsen in
september ingesteld. De PvdA en de VVD
namen half juni het initiatief voor het parlementair onderzoek, waarvoor ze
steun kregen van voldoende andere fracties. Directe aanleiding daarvoor was de
ontsnapping tijdens z'n begeleid verlof van tbs'er Wilhelm S. (Schippers), die
inmiddels heeft erkend dat hij tijdens zijn vlucht een man heeft doodgeslagen. Minister Donner van Justitie kondigde
destijds aan dat hij op zijn beurt een commissie van deskundigen aan het werk
zet ter hervorming van het tbs-stelsel. Een parlementair onderzoek is een
minder zwaar instrument dan een enquête, waarbij getuigen onder ede worden
gehoord. Het onderzoek is volgens Wolfsen ook bedoeld om tbs uit ‘de sfeer van incidenten’
te halen. Hij gaat ervan uit dat het vertrouwen in het tbs-stelsel door het
onderzoek zal toenemen. Tbs is volgens de parlementariër een goed en humaan,
maar kwetsbaar systeem.
Commentaar
red. MdH: …volgt…
FPA is voorportaal voor terugkeer -- 8 augustus 2005 – BN/De Stem -- Vanuit
de politiek wordt met verbazing gereageerd op het gebrek aan beveiliging bij GGZWNB in Halsteren. Maar dat er geen
hek staat, hoort nou juist bij het regime van een Forensisch Psychiatrische Afdeling. Deze afdelingen, in
vaktermen ook wel FPA’s genoemd, werden een jaar of tien geleden in het leven
geroepen omdat de tbs-klinieken vol waren. Er was van daaruit geen doorstroming
meer naar psychiatrische instellingen die deze groep niet meer wilden of konden
opvangen. Er groeide behoefte aan een soort tussenvorm voor de minder
gevaarlijke klanten.
Mensen die het Openbaar Ministerie als zeer gevaarlijk beschouwt, worden
namelijk niet in een FPA behandeld, zo zei bestuursvoorzitter
Wubbo Petersen van GGZWNB (Geestelijke Gezondheidszorg West-Noord-Brabant)
onlangs nog in deze krant. „FPA’s willen een sluis naar de maatschappij zijn,
een voorportaal voor terugkeer.“ Hij legde uit dat de forensische afdelingen de
laagste beveiligingsgraad hebben binnen het getrapte systeem van de tbs zoals
Nederland dat kent.
Het zwaarst beveiligd zijn de tien
justitiële tbs-instellingen, waar soms honderden mensen verblijven. Die
instellingen hebben tralies, prikkeldraad, hekken en professionele
beveiligingsmensen. Een niveau daaronder zitten de vier forensisch
psychiatrische klinieken: gesloten gebouwen rondom een court zonder speciale
bewakingstroepen.Op de onderste tree staan de FPA’s, waar mensen verblijven die
een delict hebben gepleegd mede als gevolg van een psychiatrische stoornis:
mensen mét en mensen zónder tbs-maatregel. Ze worden er behandeld ná of in
plaats van een gevangenisstraf met als doel: voorkomen dat ze nog een keer in
de fout gaan. De misstappen van de 24 FPA-klanten van GGZWNB variëren van
stelen en brand stichten tot ontucht en zelfs moord.
Toegankelijk
De FPA’ers van GGZWNB ‘wonen’ in De Mare, een
gesloten gebouw op het verder vrij toegankelijke terrein. Behandeling duurt in
principe twee jaar en is gericht op terugkeer in de samenleving. Gaandeweg het
individuele behandelingsprogramma worden vrijheden opgebouwd. In het begin
mogen FPA-cliënten helemaal niet van de afdeling af en ligt de nadruk op
zogeheten socio-therapie: leren dingen samen met anderen te doen. Na een tijdje
mogen ze onder begeleiding naar therapie buiten de gesloten afdeling en aan het
eind van de rit mogen ze zelfs afspraken maken buiten het terrein, zonder
begeleiding. Als tbs’ers zich niet aan tijdsafspraken houden, wordt de politie
ingeschakeld. Na aanhouding gaan ze terug naar de tbs-instelling of forensische
kliniek. Marciano Ernst kreeg een tbs-maatregel opgelegd vanwege een
geweldsdelict (geen zedendelict) en werd daarvoor in 1997 veroordeeld. Hij kwam
naar GGZWNB na een verblijf in een tbs-kliniek met een zwaarder regime en nam
de benen toen hij op weg was van het ene naar het andere gebouw. Vragen over
hoe gevaarlijk Ernst nou precies is, hoe de ontsnapping kon gebeuren en wat de
eventuele gevolgen voor het FPA-regime is, wil de raad van bestuur van GGZWNB
op dit moment niet beantwoorden. In een eerder gesprek zei bestuursvoorzitter
Petersen dat ‘werkers in de psychiatrie gewend zijn aan incidenten’. Ook gaf
hij toe dat ontsnappen voor een tbs’er ‘vrij gemakkelijk’ is. „Maar dat gebeurt
zelden. De medewerkers zijn voortdurend alert op gevaar, ook voor zichzelf. Dat
beperkt de risico’s.“
Feiten TBS
Tbs
(ter beschikking stelling) is een maatregel voor mensen die een zwaar misdrijf
begaan hebben, maar daar deels of geheel niet toerekeningsvatbaar voor zijn.
Nederland telt 1.600 mensen met een tbs-maatregel. Tbs wordt in eerste
instantie voor twee jaar opgelegd, maar de rechter kan dat steeds verlengen,
indien nodig tot aan de dood. Twintig
procent van de tbs’ers gaat na behandeling opnieuw in de fout.
Directeur tbs-kliniek is kritiek beu -- 8 augustus 2005 -- NOS -- De directeur van de Pompe- kliniek voor
tbs'ers in Nijmegen heeft scherpe kritiek op de Tweede Kamer. In Met Het Oog Op
Morgen zei directeur Poelman dat hij de reactie van sommige Kamerleden op de
ontsnapping van de tbs'er Marciano Ernst zat is. Poelman beaamt dat het
tbs-systeem niet waterdicht is. Volgens hem moet de Kamer de wet aanpassen als
die het systeem wil veranderen. Alleen maar kritiek uiten heeft geen zin, zei
hij. In de politiek is geschokt gereageerd op de ontsnapping van de tbs'er. De
Kamerleden Wilders (Groep Wilders) en Weekers (VVD) willen dat minister Donner
van Justitie Kamervragen beantwoordt.
Opsporingsbericht
Wilders wil
vooral weten waarom er niet meteen na de ontsnapping op donderdag een
opsporingsbericht is verspreid. Ook vraagt hij hoe lang de minister van
Justitie "nog bereid is verantwoordelijkheid te dragen" voor zijn
"falende tbs-beleid waar ontsnappingen eerder regel dan uitzondering
lijken". VVD-Kamerlid Weekers kondigde in het Radio 1-Journaal aan dat hij
schriftelijke vragen zal stellen aan Donner. Hij sluit een debat niet uit als
de antwoorden niet bevredigend zijn, zo verklaarde hij. Weekers staat
"perplex" over de bewegingsvrijheid die de tbs'er blijkbaar had in de
kliniek. Weekers zei verder dat een Kamerdelegatie binnenkort op werkbezoek
gaat bij tbs-klinieken in het kader van het parlementair onderzoek over tbs
waartoe eerder werd besloten. Daabij zal die bewegingsvrijheid ook aan de orde
komen, aldus Weekers. Ook de PvdA heeft geschokt gereageerd. PvdA-Kamerlid
Wolfsen noemt de gang van zaken "buitengewoon naïef".
Bewegingsvrijheid
Marciano Ernst
ontsnapte donderdag rond 13.00 uur uit de geestelijke gezondheidskliniek in
Halsteren. Daar zitten patiënten met ernstige psychische stoornissen, onder wie
25 tbs'ers. Ernst was bezig met de laatste fase van zijn behandeling en had
daarom beperkte bewegingsvrijheid. Zo mocht hij van het ene gesloten paviljoen
naar het andere lopen. Tijdens zo'n wandelingetje nam hij de benen. Om het
terrein staan geen hekken.
Tips
Bij politie en
justitie zijn tientallen tips binnengekomen over de ontsnapte tbs'er.
Zaterdagavond werd op televisie een politiebericht uitgezonden over de man. De
binnengekomen tips hebben nog niet tot resultaat geleid. Volgens persofficier Hambeukers
van justitie in Rotterdam zijn niet alle tips even bruikbaar. Het natrekken van
alle tips kost ook veel tijd, aldus Hambeukers. Ernst is afhankelijk van
medicijnen. Als hij die niet inneemt, kan hij gevaarlijk zijn voor zijn
omgeving. De man werd in 1997 veroordeeld voor een geweldsdelict.
Begeleid verlof
Op 7 juni nam
ook al een tbs'er de benen. Wilhelm Schippers ontsnapte tijdens een begeleid
verlof. Die ontsnapping leidde enige tijd later tot de dood van een Amsterdamse
man. Inmiddels is Schippers weer ingerekend en heeft hij bekend de Amsterdammer
te hebben vermoord. Minister Donner van Justitie werd na die affaire ter
verantwoording geroepen in de Tweede Kamer. Hij beloofde eind juni het
verlofregime van tbs'ers aan te scherpen. Donner moest zich in
Kamer tevreden over aanpak tbs'er -- 8 augustus 2005 -- NRC -- DEN HAAG - De Tweede Kamer bleek vanochtend in
grote lijnen tevreden met de reactie van Justitie op de ontsnapping afgelopen
donderdag van de 34-jarige tbs'er
Marciano E. De politie zond zaterdag op televisie een opsporingsbericht uit
met naam en foto. E. liep donderdag weg uit een kliniek voor geestelijke gezondheidszorg in Halsteren
(Noord-Brabant) waar hij behandeld werd. Het terrein is niet voorzien van
hekken. Diverse Kamerleden willen van minister
Donner (Justitie) opheldering over de ontsnapping. Justitie wil niet bekend
maken waarvoor E. is veroordeeld. Volgens het ANP zou hij in 1997 wegens een
geweldsdelict zijn veroordeeld. Hij zou gevaarlijk zijn als hij zijn medicijnen
niet slikt. Nadat in juni een ontsnapte tbs'er werd verdacht van het doden van
een 73-jarige Amsterdammer, verzocht de Kamer de regering een ,,actief
mediabeleid'' op te stellen inzake de opsporing van ontsnapte tbs'ers. In een
motie vroeg Kamerlid Eerdmans (LPF)
het verspreiden van de foto en beschrijving van lichaamskenmerken van
,,delictgevaarlijke'', ontsnapte tbs'ers. Ook moet opsporing van tbs'ers die
zich langer dan 48 uur onttrekken aan het toezicht ,,met alle beschikbare
middelen'' gebeuren. De motie werd ondertekend door CDA, VVD, PvdA en de Groep Wilders. Eerdmans zei vanochtend
,,tevreden'' te zijn dat zijn motie nu door Justitie is uitgevoerd. ,,Ik
verwerp nog steeds het huidige tbs-systeem. Maar de autoriteiten hebben deze
keer tijdig de publiciteit gezocht met de ontsnapte gedetineerde.'' Zijn
collega Weekers (VVD) zei vanochtend
dat Justitie ,,alles uit de kast'' heeft gehaald om de betrokkene te
achterhalen. Kamerlid Wolfsen (PvdA)
wil van Donner weten waarom de tbs'er in een instelling voor geestelijke
gezondheidszorg verbleef en niet in een tbs-kliniek. ,,Was dat omdat er geen
plaats was of zat de man aan het eind van zijn behandeling?'' Van Haersma Buma (CDA) benadrukt dat
hij geschokt is. Ook hij is tevreden over de aanpak. Directeur Poelmann van de Pompekliniek voor tbs'ers in Nijmegen
heeft zich geërgerd aan de reactie van sommige Kamerleden in het weekeinde.
,,Zij hebben zelf gevraagd of de naam en foto van ontsnapte tbs'ers na 48 uur
publiek kon worden gemaakt. Nu gebeurde dat en dat leverde veel kabaal op. Ik
vond de betrokken Kamerleden hijgerig. Ik begrijp dat ze nu weer inbinden.''
Politie trekt tips na over ontsnapte tbs'er -- 8 augustus 2005 -- RIJSWIJK
- Politie en justitie hebben de gevaarlijke tbs'er die donderdag rond 13.00 uur
is ontsnapt uit de geestelijke
gezondheidskliniek in Halsteren nog niet kunnen achterhalen. De Rotterdamse persofficier van justitie H.
Hambeukers vertelde zondag dat er na het politiebericht over deze man wel
tientallen tips zijn binnengekomen. Die tips is de politie nu aan het natrekken
en verwerken. "Dat is een hoop werk, legde Hambeukers uit. Ze blijken
volgens hem overigens niet allemaal even relevant. De politie zond zaterdag op
de televisie een opsporingsbericht over
de 34-jarige ontsnapte tbs'er Marciano Ernst uit. De man is in 1997
veroordeeld voor geweld. Als hij zijn medicijnen niet neemt, kan hij gevaarlijk
voor zijn omgeving worden. Op de televisie werd hij dan ook herkenbaar in beeld
gebracht. De Tweede Kamer reageerde
dit weekeinde geschokt op de gang van zaken. Het Kamerlid Wilders heeft zaterdag direct al Kamervragen aan
minister Donner gesteld. De parlementariër wil vooral weten waarom er niet
meteen op de dag van de ontsnapping, maar pas zaterdag een opsporingsbericht is
uitgezonden. Ook wil hij weten hoe lang Donner "nog bereid is
verantwoordelijkheid te dragen" voor "uw falende tbs-beleid waar
ontsnappingen eerder regel dan uitzondering lijken." Ook VVD-Kamerlid Weekers zal schriftelijke
vragen stellen aan Donner. Als de antwoorden niet bevredigend zijn, sluit hij
een debat over de zaak met de minister niet uit. Hetzelfde geldt voor PvdA-Kamerlid Wolfsen. Weekers zei
"perplex" te staan over de bewegingsvrijheid die de ontsnapte Ernst
blijkbaar had in de kliniek in Halsteren. Volgens Wolfsen maakt het "een
naïeve indruk" dat de tbs'er zomaar van het terrein af kon lopen.
Ontsnapte tbs'er zat vast voor moord -- 7 augustus 2005 -- Algemeen Dagblad -- De tbs'er Marciano Ernst, die sinds
donderdag voortvluchtig is, zat vast voor een moord in 1997. De politie zoekt
met man en macht naar de man, omdat hij volgens justitie een gevaar is voor
zijn omgeving. De 34-jarige tbs'er
ontsnapte uit een kliniek in Halsteren,
waar hij sinds kort verbleef. Hij mocht vrij rondlopen op het terrein van de
kliniek en kon daardoor eenvoudig ontkomen. Ernst werd in 1997 veroordeeld tot
2 jaar gevangenisstraf met tbs. Hij had de minnaar van zijn ex-vriendin om het
leven gebracht door de man driemaal met een mes in het hart te steken. Ernst
was toen al onder behandeling bij de Riagg, omdat hij leed aan grote
achterdocht en waanideeën. Hij slikte daarvoor ook medicijnen, maar had die de
bewuste dag niet ingenomen. Bij het proces tegen Ernst in 1997 bleek dat hij op
de dag van de moord een afspraak had bij de Riagg, die tot zijn woede niet
doorging. Vervolgens ging hij naar het huis van zijn ex-vriendin, die hem niet
binnenliet. Daarop ging hij woedend naar de woning van de nieuwe vriend van
zijn ex. Hij bracht deze 35-jarige man om het leven. De officier van justitie
noemde Ernst een 'ernstig ziek' persoon. Justitie en politie hebben de naam en
foto van Marciano Ernst naar buiten gebracht, omdat hij mogelijk niet de medicijnen
bij zich heeft die hij moet gebruiken. Zonder die medicijnen kan hij
'gevaarlijk worden voor zijn omgeving', aldus justitie. Wie de man ziet, wordt
aangeraden de politie te bellen, en Ernst niet zelf te benaderen. Het is de
tweede keer in korte tijd dat een gevaarlijke tbs'er ontsnapt. Twee maanden
geleden ontkwam de Amsterdamse tbs-patiënt Wilhelm S. tijdens proefverlof. Hij
heeft inmiddels bekend dat hij kort na die ontsnapping een 73-jarige
Amsterdammer heeft doodgeslagen. Minister Donner (Justitie) beloofde daarna dat
het tbs-beleid zou worden aangescherpt.
Opnieuw gevaarlijke tbs'er ontsnapt -- 6 augustus 2005 -- RIJSWIJK
- Er is opnieuw een gevaarlijke tbs'er ontsnapt. Dit keer gebeurde dat in de geestelijke gezondheidskliniek in
Halsteren. Dat blijkt uit een opsporingsbericht dat de politie zaterdag op
de televisie heeft uitgezonden. Het gaat om de 34-jarige Marciano Ernst. De man is in 1997 veroordeeld voor
geweld. Als hij zijn medicijnen niet neemt, kan hij gevaarlijk voor zijn
omgeving worden. Op de televisie werd hij herkenbaar in beeld gebracht. Op 7
juni nam tbs'er Wilhelm S. (Schippers) de benen tijdens een begeleid verlof.
Ook hij werd in een opsporingsbericht herkenbaar in beeld gebracht. Zijn
ontsnapping leidde echter toch tot een dodelijk slachtoffer. S. heeft inmiddels
bekend op 12 juni een man te hebben doodgeslagen. S. sloeg het slachtoffer, een
73-jarige Amsterdammer, dood tijdens een boottocht over het Noordhollandsch
Kanaal. Minister Donner van Justitie
kwam door de zaak onder vuur te liggen. Hij zegde de Tweede Kamer toe de verloven voor tbs'ers aan te scherpen. Zo krijgt een tbs'er voortaan twee bewakers
mee bij begeleid verlof en worden proeven met elektronische enkelbanden bij
begeleide verloven per 1 september uitgebreid. Bovendien mogen tbs'ers straks
niet meer met verlof als deskundigen in de twee jaar daarvoor uiteenlopend
hebben geadviseerd over het risico van herhaling. Verder heeft Donner op
aandringen van de Tweede Kamer de tbs-klinieken opdracht gegeven alle dossiers
door te lichten. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Justitie
is het geval van Marciano Ernst niet te vergelijken met de kwestie Willem S.
Ernst was immers niet met verlof. Deze man zat in het kader van zijn
behandeling in een geestelijke gezondheidsinstelling. Hij had daarbij "een
op zijn persoon afgestemde beperkte bewegingsvrijheid". Dat betekende dat
hij op het terrein naar zijn therapie mocht lopen. Dat paste bij zijn
behandeling, aldus justitie. "Deze man zat daar al enkele weken",
vertelt de zegsman van justitie, doelend op de gezondheidskliniek in Halsteren.
"Al die tijd was het goed gegaan en hield hij zich stipt aan de afspraken.
Hij is zover nu bekend zonder aanleiding verdwenen. Er waren vooraf geen
aanwijzingen voor." Kamerlid Geert
Wilders heeft zaterdag direct al Kamervragen
aan minister Donner gesteld. De parlementariër wil met name weten waarom er
niet meteen op de dag van de ontsnapping maar pas zaterdag een
opsporingsbericht is uitgezonden. Ook wil hij weten hoe lang Donner "nog
bereid is verantwoordelijkheid te dragen" voor "uw falende tbs-beleid
waar ontsnappingen eerder regel dan uitzondering lijken." Neem
ook kennis van de vragen die Geert Wilders recenteljk aan minister Donner
stelde: Lijst vragen aan minister Donner.
Directeur
tbs-kliniek stapt op -- 27 juli 2005 -- Algemeen Dagblad -- De directeur van tbs-kliniek Veldzicht, Dick Oppedijk, stapt op. De
kliniek kreeg onlangs veel kritiek toen de gevaarlijke tbs'er Wilhelm S.
tijdens proefverlof ontsnapte en kort daarna werd opgepakt voor moord. Hij bleek
al zeven keer eerder te zijn gevlucht. Volgens het ministerie van Justitie heeft het vertrek van de directeur
niets te maken met de ontsnapping van Wilhelm S. ,,Er was al langer sprake van
dat hij afscheid zou nemen. Er is geen direct verband met de recente ophef'',
aldus een woordvoerder. Bij de kliniek
zelf wilde niemand reageren. Oppedijk was ruim tien jaar directeur van
Veldzicht. Wilhelm S. nam de benen toen hij met één vrouwelijke begeleider
per trein terugkeerde van begeleid proefverlof. Een week na de ontsnapping werd
hij opgepakt voor de moord op de 73-jarige Amsterdammer Appie Luchies. Hij
heeft die moord inmiddels bekend. Minister Donner besloot vervolgens alle
verloven voor tbs'ers in Veldzicht in te trekken.
Tbs'er Wilhem S. bekent moord op bejaarde man
-- 25 juli
2005 -- Volkskrant -- AMSTERDAM - Tbs'er Wilhelm S., die op 7 juni
ontsnapte tijdens een begeleid verlof, heeft bekend op 12 juni een man te
hebben doodgeslagen. S. sloeg het slachtoffer, een 73-jarige Amsterdammer, dood
tijdens een boottocht over het Noordhollandsch Kanaal. Dit maakte het Openbaar Ministerie maandag bekend.
(…). Inclusief
link naar de
Hulpverleners laten zich opnemen in gesloten inrichting
--
22 juli 2005 -- Telegraaf -- ALMERE -
Nicoletta de Haan is een
doorgewinterde hulpverleenster. Ze is van huis uit psychiatrisch verpleegkundige, heeft met licht verstandelijk
gehandicapten gewerkt en is nu, tijdelijk, sociotherapeute
in een tbs-kliniek. Op 10 augustus wordt ze zelf opgenomen en zij weet als
geen ander hoe het er in een inrichting aan toe kan gaan. "Als ik maar
niet in de kamer op een po naar het toilet moet." De Haan is een van de deelnemers van een voor Nederland nieuwe training
voor begeleiders uit de jeugdpsychiatrie, tbs-klinieken, jeugdgevangenissen, de
jeugdzorg en instellingen voor verstandelijk gehandicapten. (…).
Ontsnapte
tbs'er na drie dagen aangehouden -- 11
juli 2005 -- Telegraaf - De politie heeft zondagavond in Doetinchem een
tbs'er opgepakt, nadat deze drie dagen eerder ontsnapte uit een kliniek in Apeldoorn. De 29-jarige man
had een celstraf van twintig maanden uitgezeten voor een gewelddadige overval.
Vorige week zou hij aan zijn tbs-behandeling beginnen, maar op de eerste dag
maakte hij zich uit de voeten. Het
Openbaar Ministerie doet geen uitspraken over de manier waarop de man uit
de tbs-instelling is ontsnapt. Wel zegt woordvoerder
Barbara van Heerde dat hij niet 'zomaar' naar buiten is gelopen. Een
grootscheepse zoekactie in de Achterhoek had na drie dagen resultaat. Omroep
Gelderland weet nog te melden dat geen ruchtbaarheid aan de ontsnapping van de
man is gegeven, 'om te voorkomen dat hij zich opgejaagd zou voelen.' Van Heerde
wil niet zeggen of het de eerste keer is dat de man in een tbs-kliniek zit.
Tbs'ers Veldzicht kunnen weer vragen om verlof – 6 juli 2005 – Telegraaf -- DEN HAAG - De
meeste tbs'ers in de inrichting
Veldzicht in Balkbrug kunnen weer een verzoek tot begeleid of onbegeleid
verlof indienen. Voor twaalf van hen is dat verboden. Dat heeft minister Donner (Justitie) woensdag besloten, nadat de
leiding van de inrichting alle dossiers opnieuw had doorgelicht. Op 9 juni
had Donner alle verloven ingetrokken. Uit de inrichting waren in twee maanden
tijd zeven tbs'ers ontsnapt tijdens hun begeleid verlof. Grote commotie
ontstond na de ontsnapping van tbs'er Wilhelm S (…) [familienaam W.S.
weggelaten]. Een week later werd hij opgepakt in Amsterdam. Hij wordt ervan
verdacht tijdens zijn vlucht een 73-jarige man te hebben vermoord. De
tbs-inrichting Veldzicht heeft 190 plekken. De directie beslist uiteindelijk of een verzoek tot verlof ingewilligd
wordt.
Donner onderzoekt alle verloven tbs’ers – 1 juli 2005 – Het Parool –
DEN HAAG - Minister Piet Hein Donner van
Justitie moet alle proefverloven van tbs’ers onderzoeken. Als er tegenstrijdige adviezen zijn gegeven, moeten de verloven worden
ingetrokken. Daar heeft een Kamermeerderheid Donner gisteren toe gedwongen. Ook
moet er van de Kamer eerder via de media alarm worden geslagen als tbs’ers
ontsnappen.
Geen tbs’ers meer naar Kamp van Zeist -- 30 juni 2005 -- Amersfoortse
Courant -- SOEST/ZEIST - Er komen geen tbs’ers meer naar Kamp van Zeist.
Volgens Kroon, projectleider bij Justitie, betrof de overplaatsing van zestien
tbs’ers vorige week naar detentiecentrum Zeist een noodmaatregel. ,,Dat doen we
niet nog een keer.’’ Afgelopen dinsdag zijn deze tbs’ers weer teruggekeerd naar
een kliniek elders in het land. De gemeente Soest heeft in de afgelopen dagen
meerdere verontruste e-mails en telefoontjes gekregen, nadat bekend was
geworden dat er tbs’ers op Kamp van Zeist zitten. Bewoners in Soesterberg waren
bezorgd, mede omdat er geen enkele informatie was verstrekt. Burgemeester Janssen van Soest zegt in
een reactie de zorg te begrijpen. Hij heeft hierover contact opgenomen met het
detentiecentrum. Kroon zegt alleen de burgemeester van Zeist te hebben
geïnformeerd, omdat de tbs’ers in het Zeister deel van Kamp van Zeist kwamen te
zaten. Justitie wil het detentiecentrum ombouwen tot huis van bewaring voor
kortgestraften. Het ministerie streeft ernaar Kamp van Zeist zo snel mogelijk
in te richten als permanente gevangenis voor maximaal duizend gedetineerden.
Alle gebouwen worden geconcentreerd binnen de muren. Justitie maakt nu ook
gebruik van zeecontainers, die verspreid staan over het
Donner
laat alle tbs-verloven bekijken -- 30 juni 2005 – Telegraaf -- DEN HAAG - Minister Donner van Justitie zal het
tbs-verlofbeleid verder aanscherpen. Na aandringen van de Tweede Kamer zegde
hij donderdag toe de tbs-klinieken de opdracht te geven alle dossiers door te
lichten op mogelijk tegenstrijdige adviezen die in de twee jaar voorafgaand aan
een verlofmachtiging zijn gegeven. Bij twijfel mag de tbs'er niet meer met
verlof. Donner wilde alleen de risicogevallen door de klinieken laten
bekijken en deze aangescherpte eisen voor nieuwe machtigingen laten gelden. De
bewindsman ontried de motie van de VVD, maar zag brede steun daarvoor van CDA,
PvdA, LPF en D66 opdoemen. "De zaak is te ernstig om politiek op de
millimeter mee te bedrijven. Ik zal de wens meenemen in het overleg met de
directeuren."
Hoe twee tbs’ers het voor de andere 1770 verpesten -- 25 juni 2005 – Het
Parool, Jasper Rombout -- Hij zou binnen een paar weken uit de tbs
komen, toen een mede-tbs'er - niet teruggekeerd van verlof - zich aan een jong
meisje vergreep. De politiek en het land keerden zich tegen loslopende tbs'ers,
en het al relatief vrije leven van Robert
van E. was meteen voorbij. Hij werd weer ingesloten, waarna een 'veranderde
houding' hem nog een jaar tbs opleverde. Na
de affaire-Wilhelm Schippers, verdacht van moord tijdens verlof, gelooft Van E.
niet dat hij zich de komende jaren bij vrouw en kind kan voegen. 'Ik hield me
aan regels die steeds veranderen.' Het zou Robert van E.'s laatste maand in
de tbs worden: mei 2004. Na zeven jaar therapie in de dependance FlevoFuture in Amsterdam stond de veroordeelde
zedendelinquent op het punt uit de tbs te komen. Zijn vrouw L. was enkele
maanden zwanger. De baas bij het stoffeerdersbedrijf, waar hij tijdens verloven
al werkte, stelde hem een vaste baan en een auto in het verschiet. Na
dertigduizend verlofuren zonder incidenten zou de beloning volgen: vrijheid. En
toen ontvoerde Michael S., een ontsnapte
tbs'er uit de FlevoFuture in Utrecht, het dertien jarige meisje Wei Wei Hu.
Minister Piet Hein Donner van Justitie
sprak onder grote maatschappelijke en politieke druk spierballentaal: tijdens
het Pinksterweekeinde zou geen tbs'er buiten zijn. Sindsdien is Robert niet
meer buiten geweest. "Ik wil niet
de suggestie wekken dat ik mezelf zielig vind," begint hij het gesprek
"Ik heb in het verleden fouten gemaakt waar ik niet omheen draai. Ik zit
hier niet wegens zweetvoeten." En toch. Toch voelt Van E. zich ook een
slachtoffer. "Ik weet dat ik niet zonder meer op de sympathie van de
gemiddelde Nederlander hoef te rekenen. Daar vraag ik ook niet om, dat komt wel
als mensen me leren kennen." Maar of dat moment ooit zal komen, of Van E.
ooit zijn zeven maanden oude dochter thuis in haar bedje zal leggen - het is
een vraag die hem hele dagen bezighoudt. "Ik geloof er eigenlijk niet meer
in. Jarenlang deed ik dat wel, maar het lijkt erop alsof de maatschappij ons
niet meer wil. De klinieken zetten uit angst voor hun eigen hachje alles op
alles om ons in de longstay te krijgen, en ik weet niet wat ik er tegen kan
doen, hoe goed mijn advocaat ook is." En dan: "Mijn verhaal publiek
maken zal zeker niet helpen om buiten te komen. Een eigen mening heeft nooit
geholpen, je moet meepraten met de behandelaars, dan komt de grootste gek nog
buiten. Maar iemand moet het vertellen. Begrip proberen te wekken in een
samenleving en een politiek klimaat dat ons uitkotst als groep zonder onze
individuele situatie te kennen. Dit is mijn laatste hoop." In 1996
verkrachtte Van E. onder bedreiging een vrouw, tweemaal eerder had hij een
poging daartoe gedaan. Hij werd gepakt en veroordeeld tot drie jaar cel en tbs.
Een maatregel die rechters de laatste vijf jaar twee keer zo snel opleggen als
voordien. Begin april 1998 kwam in een van de overvolle tbs-klinieken een plek
voor hem vrij. Tbs-kliniek de Singel in
de Bijlmerbajes, nu FlevoFuture geheten, werd de plek waar de behandeling
van Van E. zou beginnen, die uiteindelijk zou moeten uitmonden in zijn
terugkeer in de maatschappij. Na drie jaar was Van E. volgens de kliniek
'klaar' voor zijn eerste verlof. "Begeleid door twee man mocht ik mijn
eerste stappen buiten de instelling doen," vertelt Van E., nu zeven jaar
tbs verder. "Ik zag toekomst en vooruitgang. Een beloning van drie jaar
hard werken aan mijzelf." De begeleide verloven gingen over in onbegeleide
verloven. Daarna werd Van E. gepromoveerd naar de resocialisatie (reso), een
paviljoen buiten de kliniek. In december 2003 werd hij door de kliniek
'uitbehandeld' verklaard. Hij kreeg nachtverloven toegewezen. Terwijl hij tot
dan toe voor middernacht terug moest zijn, mocht hij nu bij zijn vrouw blijven
overnachten. "Dat is wel een van de fijnste dingen die je kan krijgen. De
rust om naast je vrouw in slaap te vallen en weer wakker te worden." Zes
dagen per week leek het leven in de reso op dat van een normaal mens. Op
werkdagen ging hij aan de slag bij een stoffeerdersbedrijf. In het weekeinde
meldde hij zich een dag in de kliniek in de Bijlmerbajes. Op 17 mei 2004 evalueerde FlevoFuture de laatste zes kwartalen van Van
E. De conclusie was positief: alle verloven waren goed gegaan en Van E. stond
op de rol om een vaste aanstelling te krijgen bij het stoffeerdersbedrijf. Na
viereneenhalf cel en zes jaar tbs zagen Van E. en zijn vrouw L. de zon opkomen
in hun leven. "We hebben toen heel bewust een kindje gemaakt," zegt
Van E. geëmotioneerd. "Het nieuwe leven stond voor de deur en met uitzicht
op een beëindiging van de tbs wilden we een gezin stichten." Maar terwijl
de buik van zijn vrouw groeide, speelden zich buiten hun macht dingen af, die
de hoop ruw verstoorden. "Ik mocht mij dan wel netjes aan alle regels
hebben gehouden, een klootzak als Michael S. zou voor mij en alle anderen een
hoop verkloten." Begin mei 2004 vlucht zedendelinquent Michael S. uit de
dependance van FlevoFuture in Utrecht. "Iemand van ons hoorde het op de
radio of zo. Dan slaat de schrik je om het hart. Het enige dat we konden denken
was: laat die vent zich gedragen. Het is ook mijn nek en die van mijn gezin op
dat hakblok." Maar Michael S. hield daar geen rekening mee. Hij ontvoerde
op 23 mei, bijna twee weken nadat hij niet was teruggekeerd van een verlof, het
dertienjarige meisje Wei Wei Hu uit Eibergen. "Dan voel je hem al komen.
De grond onder je voeten zakt weg en zo'n hele afdeling met mannen, die hebben
geknokt voor hun terugkeer, valt terug in pessimisme en angst." Direct na
de aanhouding van Michael S. werd minister Donner van Justitie zwaar onder druk
gezet door de Tweede Kamer en de samenleving om maatregelen te nemen. "Dan
ben je een speelbal van de politiek," verzucht Van E. En ineens
stonden daar bussen voor het resopaviljoen. Donner had gezegd dat het
'aankomende Pinksterweekeinde zonder loslopende tbs'ers' zou zijn. Hij stelde
de twee klinieken van FlevoFuture onder verscherpte curatele. De reso-groep,
een man of twaalf, kreeg een uur om in te pakken. "Ineens was alles
anders. De route die wij iedere week lopend aflegden, ging toen ineens onder
zware bewaking en met veel machtsvertoon. Toen heb ik de moed laten
zakken." In totaal zat Van E. zes weken weer in de toren van FlevoFuture
in de Bijlmerbajes. Zonder behandeling, want die was reeds afgerond, zonder
verloven, want die waren ingetrokken, en zonder toekomstverwachtingen: die
lagen aan gruzelementen. 'Het moeilijkste is dat je dan de hele dag in de gaten
wordt gehouden. Je voelt je boos, gefrustreerd en bij vlagen zo depressief.
Maar je moet alles binnen houden, anders
komt het in de verslagen en werkt het tegen je." Kort daarop kwam de
langverwachte verlengingszitting bij de rechtbank. Het had de dag moeten worden
waarop Van E. te horen zou krijgen dat hij zich als vader bij zijn gezin kon
voegen. Maar zijn 'veranderde houding' in de periode dat hij zonder verloven
was ingesloten, deed hem, samen met wat andere kleine zaken, de das om. De
kliniek adviseerde een verlenging van de tbs-maatregel met twee jaar. Toch
besloot de rechtbank 'slechts' tot een jaar verlenging, mede door een krachtig
betoog van Van E's advocaat David Rutten.
Van E. moest een jaar in de kliniek blijven die hem eigenlijk al uitbehandeld
had verklaard. De enorme teleurstelling ten spijt, besloot Van E. dat ene jaar
dan maar te slikken. Tien maanden later, twee maanden voor de mogelijk
bevrijdende volgende zitting, kwam er weer een klap. "Een medepatiënt kwam
uit zijn kamer gerend. Hij had gehoord dat Wilhelm Schippers was
ontsnapt." Net als bij Michael S. leek het wel alsof de hele zeven
verdiepingen tellende toren in de Bijlmerbajes de adem inhield. "Tot het
nieuws kwam dat hij die oude man zou hebben vermoord." De stroomversnelling
die daarop volgde, kenden Van E. en zijn medepatiënten inmiddels goed. Toch
kwamen de maatschappelijke opschudding, de harde woorden over tbs'ers en de
eisen aan de minister andermaal hard aan. "Tijdens het kamerdebat waarin
Donner het te verduren kreeg, heb ik mijn angstigste momenten gehad. Eerdmans
van de LPF die ons levenslang wil opsluiten zonder proces of aanzien des
persoons. Of VVD'er Weekers die alle
verloven wilde intrekken. Daar huiver je van. Je vraagt je af: zijn die mensen
nu zo slecht geïnformeerd?" De antwoorden van Donner op die vragen maakten
de minister voor het eerst een beetje sympathiek in de tbs-klinieken.
"Heeft u enig idee," vroeg de minister, "wat het intrekken van
alle tbs-verloven voor onrust met zich brengt? Ik peins er niet over." Van E. heeft ondertussen het vertrouwen in
het systeem verloren. Zijn 'behandeling' in de kliniek gaat bergafwaarts en
zijn tussenrapportages worden slechter. Binnenkort volgt wederom een
verlengingszitting, waarbij de kliniek hoogstwaarschijnlijk zal adviseren hem
naar de longstay over te plaatsen. Alleen zijn advocaat Rutten kan daar nog een
stokje voor steken. "Ik heb gestreden en verloren," concludeert Van
E. somber. "Ik hield me aan regels die steeds veranderen. En nu ben ik
op." Het beeld van de wereld
van Robert van E. in de tbs-kliniek FlevoFuture, in de Bijlmerbajes in
Amsterdam.
Van E. negeert spreekverbod
“HET
RISICO dat hij nooit meer als vrij man buiten komt, neemt Robert van E. (36) op
de koop toe. Namens 1770 tbs’ers doorbreekt hij het verplichte
stilzwijgen. Van E. wil de samenleving die hem op voorhand haat omdat hij
tbs’er is, laten weten wat er binnen de muren van de klinieken gebeurt. Echter,
voor zowel tbs patiënten als voor personeel van de klinieken in Nederland,
geldt een streng verbod met de pers te praten. Dat is door het ministerie van
justitie in Den Haag opgelegd. In de aanloop naar het gesprek dat Het Parool
telefonisch met Van E. had, hebben
behandelaars van Van E. geprobeerd hem te chanteren en te bedreigen. Zo zou het
gesprek dat hiernaast is afgedrukt, hoe onschuldig ook, directe gevolgen hebben
voor zijn mogelijkheden tot het beëindigen van zijn tbs. Ook werd van E.
geadviseerd af te zien van bijstand van zijn advocaat David Rutten, die hem tot
op heden succesvol bijstaat. Medepatiënten van Van E. zagen af van gesprekken
met deze krant uit angst voor repercussies binnen de kliniek. De keuze dit
gesprek te plaatsen is voor Van E. een laatste strohalm, zijn advocaat heeft
het hem ontraden, maar Van E. stond erop zijn verhaal te doen.”
‘De
kliniek is gewoon bang, en ik ook’
“DE
PARTNER van Robert van E. is L. van E.. Zij wacht al ruim twee jaar in spanning af
tot de man van haar dromen zich bij haar voegt. “Vroeger riep ik altijd dat ze
die tbs’ers op moesten sluiten en de sleutel moesten weggooien. Tot ik Robert
weer tegenkwam tijdens een van zijn verloven. Hij was leuker geworden,
rustiger. Nu is hij mijn vriend. En ben ik anders naar de tbs gaan kijken.
Anderen, met name in de politiek, zouden ook eens naar het individu moeten
kijken, niet naar de groep. Maar alle politieke partijen, van de VVD tot de
PvdA, reageren niet op mijn mails over hem. Of ze schrijven juist die pijnlijke
regel ‘We behandelen geen individuele gevallen’. Terwijl daar juist de fout
zit. Tbs ís een individuele maatregel.” Tegenwoordig is zij meer dan zijn
vriendin, ze is de moeder van zijn dochtertje van zeven maanden. “De keuze om
een kindje te krijgen samen is heel bewust geweest, “ zegt L. geëmotioneerd.
“Toen we die beslissing namen, ging het heel goed met Robert. Dat vond
iedereen, de kliniek, hijzelf, en ook zijn advocaat. De maatschappelijk werker
van de kliniek is hier nog geweest, twee jaar geleden. Ook die zei dat hij nu
zo’n beetje thuis zou zijn. Maar dat is allemaal anders gelopen. Anderen hebben
fouten gemaakt waarvoor Robert moet boeten. Mensen als Michael S. en Wilhelm S.
[naam verwijderd]. Ik bloed daar ook voor, want in plaats van een man thuis met
en baan, ben ik nu alleenstaande moeder. Ik was net zwanger toen Michael S. in
de fout ging. De grond zakte onder mijn voeten weg toen ik hoorde dat Roberts
verloven werden ingetrokken. Sindsdien heb ik geen vastigheid meer, behalve dan
bij de advocaat die zo zijn best doet. Hoe gek gaan ze Robert maken voordat ze
hem naar buiten laten? Ik zie hem afglijden. Het gaat psychisch steeds minder
goed met hem, hij geeft de hoop op. Ik houd hoop, al heb ik weinig vertrouwen
in de kliniek. Ze willen hem binnen houden, dat voel ik. Te bang om hun
verantwoordelijkheid te nemen en hem vrij te laten. De angst regeert hun
beslissingen. Zo van: stel dat het mis gaat. Niet dat ze daar aanleiding voor
hebben, ze zijn gewoon bang. Dat ben ik trouwens ook. Bang dat mijn man niet
meer buiten komt. Niet samen met mij ons dochtertje kan opvoeden.”
Omstreeks 28 juni 2005 zullen wij het
gehele interview met Robert van E. op deze nieuwspagina publiceren.
Foto en naam verdachte niet meer gebruiken – 26 juni 2005 – Telegraaf -- RIJSWIJK - Media mogen de
volledige naam van de van moord verdachte tbs'er Wilhelm S. en zijn foto
(waarop hij herkenbaar te zien is) niet langer meer tonen en noemen. Dat is
in strijd met zijn recht op privacy, stelde zijn advocaat mr. J. Knoester zondag. Hij heeft diverse media, waaronder
de televisie, gevraagd te stoppen met het gebruik van de volledige naam van S.
en overweegt gerechtelijke stappen als zij toch doorgaan. Het is bij verdachten
gebruikelijk alleen de beginletter van de achternaam te noemen. De foto en naam
van Wilhelm S. zijn aanvankelijk via de media verspreid in het kader van zijn
opsporing. De man was ontsnapt tijdens een begeleid verlof. Een week later werd
S. opgepakt. Hij wordt verdacht van de moord op een Amsterdamse man. De
gebeurtenis veroorzaakte veel (politieke) commotie.
Wilhelm S. werd door wraakzucht gedreven -- 26 juni 2005 – Telegraaf --
EINDHOVEN - De moord op de 73-jarige
Appie Luchies uit Amsterdam door de
ontsnapte tbs'er Wilhelm S. is een wraakactie. S. zou in zijn jeugd door
Luchies seksueel zijn misbruikt. Dat zeggen medegedetineerden van de ontsnapte
tbs'er in kliniek Veldzicht in Balkbrug.
De 40-jarige S. onttrok zich drie weken geleden op het station van Utrecht aan
het toezicht van een begeleidster tijdens bijzonder verlof. De psychopaat en
verkrachter werd pas anderhalve week na zijn ontsnapping bij toeval aangehouden
in een woning in Amsterdam, nadat hij Luchies op beestachtige wijze had
afgeslacht. Volgens medegedetineerden van de tbs-klant is de moord op Luchies
een koelbloedige afrekening. "Je gaat een oude man niet zo gruwelijk
verminken als je hem ook gewoon kunt doodschieten. Het was pure wraak voor al
het leed dat hem als kind is aangedaan, aldus een medegedetineerde van S. Op
pagina 5 van de zondageditie van dagblad [zie onderstaand artikel] De Telegraaf
staat een verhaal opgetekend uit de mond van
echtgenote H. (*) van de levensgevaarlijke tbs'er Wilhelm S. H.,
een beeldschone gescheiden vrouw met twee jonge dochters, leerde Wilhelm S.
ruim twee jaar geleden kennen via een door hem geplaatste contactadvertentie in
het vrouwenweekblad 'Mijn Geheim'. Ze woont in een slecht onderhouden
huurhuisje in de Generalenbuurt in Eindhoven. Met haar halflange blonde haren,
een lichtblauw shirt, een witte driekwart broek en op hippe slippers oogt ze
vlot. Volgens een oud-vriendin zat de Eindhovense na haar scheiding emotioneel
aan de grond. Ieder beetje steun was welkom. " Het was een zware
tijd", herinnert zij zich. De periode voor de scheiding van H. ging
volgens haar gepaard met veel ruzies waarbij rake klappen vielen. H.'s twee
dochters (6 en 12) zijn sindsdien afwisselend bij haar en haar ex-man. Haar
huwelijk met Wilhelm S. is echter een groot geheim. Zo weet niemand in de buurt
iets van haar relatie met de tbs-patiënt. " Getrouwd? Ze was toch
gescheiden?" vraagt een buurvrouw met een Brabants accent twee huizen verderop
zich hardop af. "Ze krijgt wel eens bezoek van een man. Best een leuke
vent om te zien trouwens." Voor meer hierover zie pagina 5 van de
zondageditie van De Telegraaf. H. uit Eindhoven leeft met een groot geheim. De
buren weten van niets. Het is zelfs de vraag of haar twee dochtertjes ervan op
de hoogte zijn. Hun moeder is getrouwd met de onlangs ontsnapte,
levensgevaarlijke tbs’er Wilhelm S. Was het echte liefde of toch de kick?
Eindhovense H. kwam via weekblad in aanraking met gevaarlijke tbs’er Wilhelm S.
Commentaar red.
MdH: De Telegraaf: psychopaat onder de
dagbladen bericht over 'de vrouw van een psychopaat’ – 26 juni 2005 – Red. MdH -- ‘Dankzij’
een buitensporige mate aan respectloosheid, grensoverschrijdendheid, gebrek aan
inlevingsvermogen en ongecontroleerde, ongelimiteerde sensatiezucht is het nu
dus niet meer zo dat de buren niets weten. Het is buitengewoon schandalig hoe
de Telegraaf aan zijn verhalen komt, hoe ver Telegraaf-journalisten daarin
gaat. Zonder verder op enig detail van het artikel in te willen gaan, mag het
voor de bezoekers van onze website nu al duidelijk zijn dat de door de
Telegraaf in bovenstaand en onderstaand artikel verwerkte informatie voor een
groot gedeelte niet correct is weergegeven. De lezer mag zich in ieder geval
alvast af gaan vragen hoe het met bovenstaand, rood geaccentueerd stuk in het
artikel staat gesteld (*) ’een verhaal opgetekend uit de mond van echtgenote H.’.
Dit stuk valt niet te rijmen met hetgeen de Telegraaf in onderstaand artikel
‘Getrouwd met een psychopaat’ stelt, namelijk: ”Praten over haar relatie met S. wil H. niet. De voordeur van haar
rijtjeshuisje in de in Eindhoven-Noord gaat slechts op een kier om hem direct
weer dicht te smijten. „Oh nee! Geen pers. Laat me met rust!” is het enige dat
de vrouw kwijt wil. Zelfs de gordijnen gaan daarna dagenlang dicht. H. zelf
laat zich niet meer zien. Niemand mag weten van haar geheim.” Beide
artikelen zoals heden verschenen in de Telegraaf zijn slechts gebaseerd op
informatie afkomstig van derden. De Telegraaf heeft helemaal niets opgetekend
afkomstig uit de mond van de echtgenote. En alvorens in dezen nog enige hoop te
koesteren, lijkt het verstandiger dat de Telegraaf gaat wennen aan het idee van
een eventuele rechtszaak i.v.m. schending van de privacy van de echtgenote van
W.S.. De psychopaat onder de dagbladen
bericht over een psychopaat… de psychopaat onder de dagbladen: de Telegraaf!
Rekening willen houdend met de privacy van de echtgenote van W.S. hebben
wij haar naam verwijderd en door H. vervangen.
Getrouwd met een psychopaat – 26 juni 2005 – Telegraaf -- door JOAN VAN
DEN DUNGEN en COEN SPRINGELKAMP – EINDHOVEN - De ontsnapping van S. en de
daarop volgende dramatische moord op de 73-jarige Appie Luchies uit Amsterdam
zette Nederland totaal op zijn kop. De psychopaat bleek tijdens zijn
gevangenschap zelfs een gescheiden moeder te hebben verleid, waarmee hij in de
kliniek trouwde. H., een beeldschone gescheiden vrouw met twee jonge dochters,
leerde Wilhelm S. ruim twee jaar geleden kennen via een door hem geplaatste
contactadvertentie in het vrouwenweekblad ’Mijn Geheim’. Ze woont in een slecht
onderhouden huurhuisje in de Generalenbuurt in Eindhoven. Met haar halflange
blonde haren, een lichtblauw shirt, een witte driekwart broek en op hippe
slippers oogt ze vlot. Volgens een oudvriendin zat de Eindhovense na haar
scheiding emotioneel aan de grond. Ieder beetje steun was welkom. „Het was een
zware tijd”, herinnert zij zich. De periode voor de scheiding van H. ging
volgens haar gepaard met veel ruzies waarbij rake klappen vielen. H.’s twee
dochters (6 en 12) zijn sindsdien afwisselend bij haar en haar ex-man. Haar
huwelijk met Wilhelm S. is echter een groot geheim. Zo weet niemand in de buurt
iets van haar relatie met de tbspatiënt. „Getrouwd? Ze was toch gescheiden?”
vraagt een buurvrouw met een Brabants accent twee huizen verderop zich hardop
af. „Ze krijgt wel eens bezoek van een man. Best een leuke vent om te zien
trouwens.” Oproep: H. kreeg contact met Wilhelm S. na een oproep in het
vrouwenweekblad ‘Mijn Geheim’. „Dat blaadje is hier wel heel populair”, weet
een tbs’er die voor S.’ ontsnapping geregeld met hem optrok. „Mijn Geheim zit
standaard in iedere leesmap en die vrouwtjes kunnen er maar geen genoeg van
krijgen. Ik heb er zelf ook in geadverteerd! Maar toen reageerde er een dikke
dame en later een vent! Niets voor mij.” Levensverhalen van lezeressen vormen
iedere week de kern van het blad. „Herkenning, troost en ontspanning zijn de
pijlers onder de bladformule”, zegt uitgever Audax. Meehuilen bij het veelal
erkenbare verdriet van een ander of zwijmelen over de liefde. „Interactie
tussen lezeressen en lezers wordt nadrukkelijk gestimuleerd, vooral via die
contactadvertenties.” H. was een van de vrouwen die reageerde op S.’
advertentie. Zij schreef een lief briefje en kreeg snel antwoord. Er ontstond
een innige correspondentie die maandenlang duurde. De Eindhovense was op de
hoogte dat haar penvriend Wilhelm in een tbs-kliniek gevangen zat. „Later
gingen ze ook bellen, kwam H. op bezoek en gingen ze samen op verlof buiten de
kliniek naar een of ander flatje”, zegt een mede tbs’er. Er ontstond een
romance. S. vroeg haar zelfs ten huwelijk. H. zei ja. De tbs’er, die als
gevaarlijk te boek staat, kreeg echter geen bijzonder verlof voor de
inzegening, waardoor het huwelijk uiteindelijk in de kliniek werd voltrokken.
Was het de spanning, de kick of toch echte liefde? Het staat in ieder geval
vast dat H. niet de enige is die na een contactadvertentie een relatie kreeg
met een tbs’er. Volgens medegedetineerden van S. zijn nog zeker vier andere
tbs’ers uit Veldzicht getrouwd met een penvriendin. „De vrouwen denken dat ze
zo’n man kunnen veranderen als ze maar lief genoeg voor hem zijn”, weet Leni
van der Meulen van de stichting Belangengroep Relaties van Gedetineerden. „En
na wat brieven en aandacht worden ze hopeloos verliefd.” Volgens Van der Meulen
neemt de aantrekkingskracht alleen maar toe naarmate de crimineel gevaarlijker
is. „Hoe groter de boef, hoe groter de kick.” Van der Meulen kreeg er indirect
ook zelf mee te maken. „Wij hebben ook eens een vrijwilligster gehad die voor
een psychopaat, die kindertjes had misbruikt haar hele gezin in de steek liet.
Weg was ze. Sorry, maar dan zit er bij haar toch ook een steekje los?” Instrument:
Terwijl de meeste vrouwen met gedetineerden corresponderen voor aandacht of de
kick, weten zij niet dat ze vaak worden misbruikt als ‘uitvalbasis’. De
gevangenen zien hun penvriendinnen vooral als instrument, als een buiten de
poort zeer handig gebruiksvoorwerp. Ze kunnen de dames boodschappen doorgeven
en laten fungeren als contact- en postadres. De liefdesrelatie met H. leverde
Wilhelm S. in ieder geval een hoop privileges en gunsten op. „H. mocht hier een
heel weekeinde lang verblijven”, zegt een gedetineerde in Veldzicht. „Ze
sliepen zelfs met elkaar. Op de kamer is een douche, toilet, radio, televisie
en koelkast. Ze mocht zelfs samen naar de kerk als ze dat wilden. Zulke
privileges krijg je alleen als je een langdurige relatie hebt.” Volgens medegedetineerden
waren de toekomstperspectieven van S. voor zijn huwelijk met H. uiterst somber.
„Iedereen weet dat Wilhelm onbehandelbaar was." Desondanks zat hij vol
toekomstplannen. „Hij werkte mee aan alle therapieën, haalde zijn diploma’s en
trouwde zelfs. Alles in het teken van resocialisatie. Dikke neus, zeg ik dan.
Wilhelm is levensgevaarlijk. Hij had nooit verlof mogen krijgen.” Praten over
haar relatie met S. wil H. niet. De voordeur van haar rijtjeshuisje in de in
Eindhoven-Noord gaat slechts op een kier om hem direct weer dicht te smijten.
„Oh nee! Geen pers. Laat me met rust!” is het enige dat de vrouw kwijt wil.
Zelfs de gordijnen gaan daarna dagenlang dicht. H. zelf laat zich niet meer
zien. Niemand mag weten van haar geheim.
Lees ook ons commentaar op beide nieuwsberichten zoals vandaag door de
Telegraaf gepubliceerd. U treft ons commentaar met de titel ‘De Telegraaf: psychopaat onder de
dagbladen bericht over 'de vrouw van een psychopaat’ (26 juni 2005)
onder bovenstaand nieuwsbericht ‘Wilhelm
S. werd door wraakzucht gedreven’ (26 juni 2005) aan.
Het risico van het systeem: Ex-tbs'er: 'Verlof is willekeur en ontsnappen hoort erbij' – 25 juni 2005 – Algemeen Dagblad -- Paniekvoetbal, noemt ex-tbs'er Humphrey Ludwig de politieke rel over de ontsnapte en van moord verdachte tbs'er Wilhelm Schippers. ,,Met een enkelband voorkom je geen moord. Het hele systeem moet op de schop.'' Humphrey Ludwig - een schuilnaam - belandde als psychisch gestoorde crimineel in tbs-klinieken in Groningen en Utrecht nadat hij in 1990 zijn vrouw Anita vermoordde. Hun huwelijk, gebaseerd op seks en een gezamenlijke passie voor wapens, was liefdeloos. Conflicten werden met pistolen en knuppels opgelost, want daar hielden ze van. Gericht schieten deden ze niet, dreigen en slaan des te meer. Tot Ludwig ontdekte dat Anita hem met ene Rob bedroog. Hij stak zijn vrouw dood met haar lievelingswapen, een vlijmscherpe Britse commandodolk. Rob, die daarna aan de beurt zou zijn, ontsprong de dans omdat Ludwigs stiefvader de politie inschakelde. Ludwig kreeg vijf jaar cel en tbs met dwangverpleging. ,,Ik vond dat ik een lange gevangenisstraf had verdiend'', zegt Ludwig, een grote vent met indrukwekkende tatoeages op zijn armen. ,,Volgens deskundigen in het Pieter Baan Centrum was ik tijdens de moord echter sterk verminderd toerekeningsvatbaar. Daardoor kreeg ik een lage gevangenisstraf, in combinatie met tbs. Maar ik wilde juist volledig verantwoordelijk worden gehouden voor mijn daad. Tijdens mijn verblijf in de Van Mesdagkliniek heb ik dat ook zo vaak gezegd. Die verantwoordelijkheid werd me als het ware afgenomen. Ik kon er niets aan doen, zeiden ze.'' In het boek Onder dwang, dat Ludwig vier jaar geleden met Nieuwe Revu-journalist Rick Blom publiceerde, uit hij onder meer kritiek op het Pieter Baan Centrum. De justitiële kliniek waar de psychische toestand van verdachten wordt onderzocht, is volgens hem het beginpunt in de keten van fouten. ,,Hier zou de omvorming van het tbs-systeem moeten starten. Het stellen van de diagnose, heeft deze patiënt baat bij een tbs-behandeling of niet, gebeurt vaak willekeurig. De onderzoeken zijn oppervlakkig en werden in mijn tijd regelmatig uitgevoerd door assistent-psychiaters. Dat waren echt geen incidenten, zoals de directie toen beweerde. De handtekening van die assistenten kwam wel onder een advies aan de rechtbank. Dankzij dat papiertje kun je jarenlang in een tbs-kliniek verdwijnen. Mijn mening: het PBC moet beter onderzoeken of iemand écht in een kliniek thuishoort. Niet te snel een stempel op iemand drukken. Daarvoor heb je beter opgeleid personeel nodig en een lagere werkdruk. Om verdachten echt goed te onderzoeken, zou er nog een PBC moeten komen. Of twee.'' Ludwig vindt dat hij ten onrechte een tbs-advies kreeg. Gedragsdeskundigen constateerden bij hem een ernstige persoonlijkheidsstoornis met psychotische en dissociatieve trekjes. ,,In de Van Mesdagkliniek werd die diagnose al flink afgezwakt. Daar had ik een psycholoog die helemaal geen heil zag in een behandeling. Wederzijdse tijdverspilling, noemde hij onze praatsessies. Het systeem kon niets met mij en ik kon niets met het systeem. Ik heb vijf psychiaters en psychologen gehad, die stelden allen een andere diagnose. Van compleet gestoord tot volstrekt ongevaarlijk.'' Dan de Groningse tbs-kliniek, waar Ludwig vierenhalf jaar werd behandeld. Waar de Utrechter vreesde in een veredeld werkkamp terecht te komen, bleek hij zijn ontspannen bajesleventje gewoon te kunnen voortzetten. Onder het mom van therapie kon hij er sporten, musiceren en werken. En ja, als het meezat had hij een keer per week een gesprek met een psychotherapeut. Ludwig had het naar zijn zin in dat losse regime, maar nam zijn behandeling daardoor niet serieus. Toen hij en vier andere patiënten bovendien een relatie kregen met vrouwelijke behandelaars op hun afdeling, was ook het laatste beetje geloofwaardigheid verdwenen. Het duurde een half jaar voordat Ludwigs relatie met het plaatsvervangend afdelingshoofd uitkwam. ,,De kliniek wilde alles in de doofpot stoppen, zette mij onder druk om te zwijgen. Uiteindelijk ben ik er toch mee naar buiten getreden. Relaties binnen de muren waren niet ongebruikelijk. In de Pompekliniek in Nijmegen was het destijds ook schering en inslag, hoorde ik van jongens die daar zaten. Natuurlijk was dit soort relaties streng verboden, maar die vrouwen zitten de hele dag tussen de mannen. Als ze een slecht huwelijk hebben, zijn ze misschien eerder vatbaar voor een relatie binnen de muren.'' ,,En dan nog iets. Na mijn aanhouding heb ik bij de politie verklaard dat ik plannen had om die Rob ook te vermoorden. In het PBC en de Van Mesdagkliniek is daar niet eens naar gevraagd. Nooit! Terwijl ik in Groningen wel gewoon op verlof mocht. Hoe wisten mijn behandelaars dat ik die man niet alsnog te grazen zou nemen? Een jaar voor mijn vrijlating kwam dat voor het eerst ter sprake. Toen was ik al zeker vijftien keer op verlof geweest.'' Van die uitstapjes bracht Ludwig er zeker vier door met zijn 'Van Mesdag-vriendin'. Ze winkelden in de Groningse binnenstad, gingen naar de dierentuin in Emmen en gingen zelfs een keer per trein naar de moeder van de therapeute, aan de andere kant van het land. ,,Er was veel mogelijk. Zij had bijvoorbeeld geregeld dat wij langer dan de voorgeschreven vier uur mochten wegblijven.'' Het verlenen van verlof gebeurt volgens Ludwig vaak op basis van willekeur. Soms wordt een patiënt verlof beloofd als drukmiddel. Pas als hij naar de pijpen van zijn behandelaars danst, mag hij naar buiten. Dat tbs'ers niet op tijd terugkeren van verlof, gebeurt volgens Ludwig regelmatig. Tijdens zijn verblijf in de Van Mesdagkliniek was het elke maand wel een keer raak. ,,Een kliniek brengt dat niet naar buiten omdat de patiënt bijna altijd binnen een dag of twee terugkeert. Hij zet gewoon even de bloemetjes buiten. Een avondje drinken, de volgende avond naar de Wallen in Amsterdam. Als het geld op is, komt ie vanzelf terug. Voor straf wordt de patiënt een paar weken binnen gehouden, maar daarna mag hij gewoon weer op verlof.'' Tbs'er Wilhelm Schippers, die in een Overijsselse kliniek zat, ontsnapte twee weken geleden tijdens zijn proefverlof. Het was de achtste keer dat hij er tussenuit kneep. Justitie gaat er vanuit dat hij twee weken geleden een 73-jarige Amsterdammer heeft vermoord. Ludwig begrijpt de verontwaardiging: hoe verdedig je dat iemand na zeven ontsnappingen gewoon weer op verlof mag. ,,Het klinkt hard, maar dat is het risico van dit systeem. Als je tbs'ers wilt laten terugkeren in de maatschappij, kan het altijd fout gaan. De enige manier om dit risico in te dammen, is een intensievere behandeling voor tbs'ers en hoger opgeleid personeel in de klinieken.'' Ludwigs advies aan minister Donner: maak geld vrij om het tbs-systeem drastisch te hervormen. ,,Hij zou minder tolerant moeten zijn voor falende klinieken. In het bedrijfsleven wordt iemand ontslagen als hij er een potje van maakt. Leidinggevenden van een tbs-kliniek moeten bijna een moord plegen voordat ze eruit vliegen. Daarnaast zou het onderwijs binnen de muren moeten verbeteren. Het is van levensbelang dat een patiënt iets leert, zodat hij makkelijker aan de slag komt. Resocialisatie, waar het allemaal om zou moeten draaien, is nu vaak een bijzaak.'' Dat het kabinet daadwerkelijk tientallen miljoenen euro's uittrekt voor verbetering van het tbs-systeem, betwijfelt Ludwig. ,,Ik vrees dat de politiek daarvoor te laf is. Je wint meer stemmen met investeringen in de zorg of het onderwijs. Tbs is niet erg populair. Je kunt het Donner niets eens kwalijk nemen. Hij heeft dit systeem ook niet bedacht.'' Ludwig, momenteel bezig aan zijn derde boek, kwam vier jaar geleden op vrije voeten en heeft sinds twee jaar een vaste vriendin. De ergste overtreding die hij naar eigen zeggen sinds zijn vrijlating beging, is door rood licht fietsen. ,,Dat ik uiteindelijk op het rechte pad ben terechtgekomen, heeft niets met die tbs-behandeling te maken, die is zinloos geweest. Het heeft alles met mijn eigen verstand te maken. Ik heb de verantwoordelijkheid genomen voor mijn daden en heb daar veel over nagedacht. Maar ik durf te beweren dat tbs op de meeste patiënten een averechtse uitwerking heeft. Sommige patiënten komen gekker uit een kliniek dan ze erin gingen. Neem vrachtwagenchauffeur Michel S. die als pedofiel naar binnenging, maar na zijn vrijlating drie kinderen vermoordde. Of Jos E. die tijdens zijn proefverlof een autoverkoper met 33 messteken ombracht. Als ik in het molentje van de behandelaars had meegedraaid, was ik er ook niet beter van geworden.''
Tbs'ers Veldzicht naar
Kamp Zeist -- 25 juni 2005 -- Volkskrant
/ ANP -- DEN HAAG - Justitie heeft zestien tbs'ers overgebracht van de
tbs-kliniek Veldzicht in Balkbrug naar Kamp
Zeist. Dat is afgelopen donderdag gebeurd, aldus een woordvoerder van het
ministerie zaterdag. Justitie heeft tot de overplaatsing besloten omdat na de
vlucht van tbs'er Wilhelm S. alle
verloven waren ingetrokken in Veldzicht. Er was onvoldoende personeel voor de
continue bewaking. De zestien overgeplaatste tbs'ers zaten in een ‘vergevorderd
stadium van hun tbs-behandeling en woonden in een afdeling buiten de
veiligheidsring’, aldus de woordvoerder. De kliniek Veldzicht kwam de afgelopen
weken in het nieuws door de ontsnapte tbs'er S. Een week na zijn ontsnapping
werd hij opgepakt in Amsterdam. Hij wordt ervan verdacht tijdens zijn vlucht
een 73-jarige man te hebben vermoord. Minister
Donner (Justitie) schortte op 9 juni alle verloven op bij Veldzicht, omdat
in twee maanden tijd zeven tbs'ers (onder wie S.) uit Veldzicht ervandoor waren
gegaan tijdens hun begeleid verlof. Alle zeven zijn middels terug. Donner heeft ook de inspectie op Veldzicht
gezet. Die buigt zich over de verlofregeling en de knelpunten in de bezetting
en de bedrijfsvoering. Ook wordt het management versterkt in deze kliniek. Volgens
de ondernemingsraad is de spanning in Veldzicht de afgelopen weken flink
opgelopen. ‘De kliniek heeft te maken met overbezetting sinds alle tbs-verloven
zijn ingetrokken’, zei W. Janssen, woordvoerder
van de ondernemingsraad in Veldzicht vrijdag al. Janssen: ‘Wij hebben
plaats voor 190 patiënten. Maar nu iedereen binnen is, moeten we onderdak
bieden aan ruim tweehonderd mensen. De afdelingen zitten overvol.’ Minister
Donner wees er onlangs in de Kamer al op dat het intrekken van verloven kan
leiden tot grote spanningen in klinieken.
Donner scherpt verloven voor tbs'ers aan – 24 juni 2005 – Telegraaf -- DEN HAAG - Tbs'ers mogen straks niet meer met verlof
als de deskundigen daarover uiteenlopend adviseren. Bovendien krijgt de tbs'er
voortaan twee bewakers mee bij begeleid verlof. De proeven met elektronische
enkelbanden bij begeleid verloven worden per 1 september uitgebreid. Dat
staat in een brief van minister Donner (Justitie) vrijdag aan de Tweede Kamer.
Hij wil met de extra maatregelen het risico verkleinen dat tbs'ers tijdens hun
verlof de benen nemen.
Ontsnapte tbs’er klaagt detentie aan -- 24 juni 2005 -- Volkskrant -- AMSTERDAM
- De ontsnapte tbs’er Wilhelm S.,
die vorige week werd opgepakt, verzet zich tegen de omstandigheden in de
gevangenis waar hij wordt vastgehouden. Hij vindt dat hij ‘onmenselijk’ wordt
behandeld en zal daarover klachten indienen. S. zit in een soort isoleercel,
die hij maar een half uur per dag mag verlaten, zegt zijn advocaat. De cel
wordt geobserveerd met camera’s. S. werd 14 juni gearresteerd, een week nadat
hij was ontsnapt tijdens begeleid verlof uit tbs-kliniek Veldzicht. Vermoedelijk heeft hij in die periode een
73-jarige Amsterdammer vermoord. Zijn
advocaat, Job Knoester, dient vandaag een klacht in bij de commissie van toezicht van het
Amsterdamse huis van bewaring Demersluis. Daarnaast vraagt hij de Raad voor Strafrechtstoepassing om
onmiddellijk een einde te maken aan het strenge regime in de gevangenis. In
beide klachten protesteert S. tegen zijn opsluiting in een ‘afzonderingskamer’
en tegen de camera’s die permanent op zijn cel gericht staan. Die zijn ‘in
strijd met mijn recht op privacy’, stelt hij. Camerabewaking in gevangenissen
is toegestaan indien ‘bij ontvluchting of bij schade aan de gezondheid van de
gedetineerde grote maatschappelijke onrust zou ontstaan’. Justitie wil volgens
Knoester voorkomen dat S. zelfmoord pleegt. ‘Mijn cliënt stelt dat daar geen
enkel gevaar voor is’, zegt hij. Knoester kan niet garanderen dat dit klopt:
‘Ik kan zijn gedachten niet lezen.’ S.
heeft tegen zijn advocaat gezegd dat hij al een paar dagen in hongerstaking is.
Maar een directielid van de gevangenis spreekt dit tegen, aldus Knoester. De
advocaat zegt dat S. af en toe een klein beetje eet, ‘om het langer vol te
houden’. Hij neemt de actie serieus: ‘Mijn cliënt is geenszins van plan hiermee
te stoppen.’ Volgens hem is S. in het verleden vaker in hongerstaking gegaan.
Er zijn opvallende parallellen tussen deze zaak en die van Volkert van der G.,
de moordenaar van Pim Fortuyn. Van der G zat ook in voorlopige hechtenis in
Demersluis. Hij weigerde zeventig dagen lang te eten, uit protest tegen de
omstandigheden in het huis van bewaring. Zijn klachten werden uiteindelijk
afgewezen, onder meer doordat het ministerie van Justitie de regels tussentijds
aanpaste. Het ministerie wil niet ingaan
op de gang van zaken in de gevangenis van Wilhelm S.. Het bevestigt wel dat zes
andere patiënten van Veldzicht zich recent hebben onttrokken aan hun verlof.
‘Maar dat waren geen ontsnappingen en ze zijn allemaal weer in de kliniek.’
Schadevergoeding voor wachtende tbs'ers -- 24 juni 2005 -- Eindhovens Dagblad -- DEN HAAG - Criminelen die
in een cel langdurig moeten wachten op een behandelingsplek in een tbs-kliniek,
ontvangen daarvoor een flinke schadevergoeding. Die zogeheten passantenvergoeding kan oplopen tot 765 euro per maand. De
tbs-klinieken kennen lange wachtlijsten. Gemiddeld duurt het acht maanden voor
een gedetineerde er voor behandeling terecht kan. Niet zelden loopt de
wachttijd op tot een jaar of langer, terwijl de crimineel zijn gevangenisstraf
al heeft uitgezeten. De vergoeding dient als financiële compensatie voor de tijd
dat de crimineel in de cel doorbrengt, in afwachting van zijn tbs-behandeling.
De schaderegeling werd ingevoerd, nadat vorig jaar november het Europees hof voor de rechten van de
mens bepaalde dat een wachttijd van
zes maanden rechtmatig is. Gedetineerden die langer op hun tbs-behandeling
in de cel moeten wachten, hebben recht op schadevergoeding. Vanaf de zevende
maand bedraagt dat 350 euro per maand. Wie tien tot twaalf maanden in de cel
wacht op behandeling krijgt 465 euro. Van de zestiende tot de achttiende maand
is dat bedrag zelfs opgelopen tot maandelijks 725 euro. De passantenvergoeding
wordt overigens pas verstrekt na beoordeling door de rechter. Volgens het ministerie van justitie staan op
dit moment 190 tbs'ers op een wachtlijst. De afgelopen jaren is het aantal
behandelplekken in tbs-klinieken diverse keren uitgebreid. In 1997 waren nog
728 tbs-plekken beschikbaar; in 2003 was dat aantal gegroeid tot 1303.
Personeel uit kritiek: Ontsnapping tbs'er geen incident
– 23 juni 2005 – Telegraaf --
BALKBRUG
- Uit de tbs-kliniek Veldzicht in
Balkbrug zijn de laatste twee maanden maar liefst zeven gestoorde
criminelen ontsnapt. Het gaat om tbs'ers
uit de kliniek maar ook van de onderzoeksafdeling. Dat stelt een aantal personeelsleden van de Overijsselse kliniek,
die de ontsnapping van de gevaarlijke
Willem Schippers geen incident noemt. Justitie
wil niet zeggen hoeveel er, behalve de opgepakte Schippers, nog vrij rondlopen.
Naast de zeven 'deserties' is sprake van een toename van geweld in de kliniek.
"In de afgelopen maanden is de agressie sterk toegenomen. Veel agressieve
reacties van tbs'ers zijn tegen het personeel gericht", aldus een
medewerker. Het aantal plaatsingen in de isoleercel steeg eveneens met
sprongen. Volgens het personeel is dit het gevolg van ernstige problemen binnen tbs-kliniek Veldzicht. Zo kampt de
kliniek met een tekort aan personeel,
zijn begeleiders vaak "hooguit 20" en is er te weinig expertise
aanwezig. De tbs'ers mogen daardoor onder meer zonder adequate screening de
kliniek uit. "De meeste taxaties
worden door onervaren onderzoeksdeskundigen gemaakt", is het bezorgde
oordeel. In de kliniek is met afschuw gereageerd op de moord die 'hun'
tbs'er Schippers tijdens zijn vlucht pleegde. Het personeel in Veldzicht, waar ruim 160 tbs'ers zitten onder wie
tientallen ongeneeslijke, vreest voor nieuwe ernstige incidenten. Vacatures
worden al twee jaar "zeer slecht opgevuld". "Als er al nieuw personeel
komt, dan mag het weinig kosten. Dus nemen ze geen kandidaten uit het
gevangeniswezen met veel ervaring. Nee, ze nemen jonge meisjes van 21 jaar met
een hbo-diploma, maar zonder ook maar enige ervaring. Jonge mannen zijn niet
eens te krijgen."
Commentaar red. MdH: Eindelijk dan gaat het dekseltje van de doofpot eraf…
halleluja! Eindelijk beginnen we het te hebben waar het écht over dient te
gaan: misstanden binnen de sector met o.a. als gevolg: onveiligheid voor de
maatschappij door o.a. onprofessioneel handelen binnen de tbs sector. Wat een
prachtig goed nieuws bericht deze ochtend… een paar personeelsleden uit de tbs
kliniek Veldzicht te Balkbrug zijn een opstandje begonnen van binnenuit. Goed
zo! Eindelijk! Moge jullie niet meteen de kop worden ingedrukt door dreiging
van ontslag en dergelijke middelen om jullie mond dan toch weer te snoeren.
Moge de directie wijsheid betrachten in het geheel, de misstanden onder ogen
zien, erkennen en het nodige ondernemen om de bestaande misstanden dan ook proberen
op te lossen. En mogen andere tbs instellingen zich dit gebeuren in Balkbrug
tot voorbeeld nemen. Praten helpt, zwijgen houdt misstanden in stand. Nu zou het alleen nog wel fijn zijn als
degenen die het dekseltje van de doofpot even optilden niet slechts over
agressie van patiënten naar hulpverleners en patiënten toe zouden spreken maar
als zij ook op zouden komen voor het onderwerp machtsmisbruik door
hulpverleners gericht op ter beschikking gestelde patiënten. ‘Just one more
step…’? ! ! ! Nu gaan we al de goede kant op… maar neem het
essentiële probleem in het geheel dan alsjeblieft ook nog mee! Complimenten aan
degenen die ervoor hebben gezorgd dat dit ‘nieuws’ bij de media terecht kwam!!
Streven naar strenger verlof in humaan tbs-systeem
– 21 juni 2005 – PvdA -- Het recente
geweldsmisdrijf van een ontsnapte tbs’er toont weer aan waar PvdA’er Wolfsen al
eerder op wees: het is belangrijk dat de Kamer kritisch is en op problemen in
het tbs-stelsel blijft wijzen. In een artikel in het Parool van 29 maart bracht
Wolfsen dit al ter sprake. Wolfsen in het bewuste artikel: 'Alleen door verlof
zorgvuldiger te verlenen en adequater te reageren op ongeoorloofd wegblijven
kun je én de veiligheid én het tbs-systeem met een humane behandeling overeind
houden.’ Na eerdere incidenten met ontsnapte, gewelddadige tbs’ers, die niet
actief waren opgespoord, leidde kritiek van de Kamer al tot een grondig
onderzoek naar de verlof-en opsporingspraktijk. Wolfsen: ‘Slechts een
signalering plaatsen in een groot opsporingsregister als ‘normale procedure'?
Dat heb ik altijd een abnormale procedure genoemd. Steeds heb ik de minister
ook indringend gevraagd hoe het toch in vredesnaam mogelijk was dat zo
nonchalant werd gereageerd op de ongeoorloofde afwezigheid van geestelijk zieke
en levensgevaarlijke mensen’. Op de
vermijdbare, en dus verwijtbare fouten die de Kamer toen heeft aangetoond, is
ook gereageerd: de regels voor verlof werden strenger en bij ontsnappingen werd
er meteen actief gezocht. Bij het meest recente incident, de ontsnapping van
Schippers, is ook grotendeels volgens de nieuwe richtlijnen gehandeld. ‘Dit
moesten we na het debat in alle eerlijkheid vaststellen’, vertelt Wolfsen. ‘Een
stevige eerste reactie van de PvdA was echter wel nodig om duidelijkheid te
krijgen van de minister. Ook heeft hij nu toegezegd alle verloven in de
betrokken kliniek tijdelijk in te trekken, en te kijken naar mogelijke
verbeteringen. Want het is niet acceptabel dat diverse onderzoeken door
deskundigen toch nog tot dit resultaat kunnen leiden.’ ‘Wat ons betreft is er
dus nog wel het een en ander te verbeteren, zonder aan de fundamenten van het
systeem te komen’, stelt Wolfsen. 'Uitgangspunt voor een parlementaire
onderzoek moet zijn dat we een keer heel open en precies naar het verleden
kijken, van de wetgeving tot en met het kleinste detail van de uitvoering. Ook
zullen we diverse incidenten gaan onderzoeken, en kijken of er nog iets te
leren valt van het buitenland. Het is namelijk belangrijk om enerzijds op een
nette, humane wijze te blijven omgaan met geestelijke zieke mensen, maar
anderzijds ook een veilige maatschappij te garanderen. Daarom moeten we alles
op alles zetten om te voorkomen dat deze mensen weer vrij komen of verlof
krijgen terwijl het gevaar nog niet voldoende is geweken. Bij twijfel dus geen
verlof. Alleen zo kunnen we voorkomen dat incidenten en de bijkomende commotie
het hele tbs-systeem, de humane behandeling én een veilige samenleving
opblazen.'
Artikel Aleid Wolfsen, Parool 29 maart 2005
Klinische
blik van tbs-behandelaar onbetrouwbaar -- 19 juni 2005 -- PSY -- Bij het
voorspellen van de kans op recidive van ontslagen tbs-patiënten slaan clinici
die afgaan op hun inschatting van het effect van de behandeling, de plank
meestal mis. Het risico dat een tbs'er na behandeling opnieuw in de fout gaat,
hangt vooral samen met de situatie waarin hij of zij verkeerde bij opname in de
kliniek. Met die ontnuchterende constatering voedt onderzoeker Martien Philipse van de Nijmeegse Pompekliniek de scepsis over het vermogen van clinici
om een goede recidiveprognose te geven voor uitbehandelde patiënten. Hij
baseert zijn oordeel op een onderzoek onder 132 uitbehandelde patiënten in
zeven tbs-klinieken, die tussen 1996 en 1998 werden ontslagen. Na gemiddeld zeven jaar waren 26 van hen
opnieuw voor een soortgelijk delict veroordeeld. Om te kunnen beoordelen in
hoeverre deze terugval had kunnen worden voorzien, vroeg Philipse clinici in
acht tbs-klinieken om aan te geven welke gedragskenmerken van patiënten volgens
hen bepalend zijn voor terugvalrisico. Resultaat
was een lijst met 47 zogeheten dynamische kenmerken, gedragskenmerken die
vatbaar zijn voor behandeling. Confrontatie met de gegevens van de 132
onderzochte patiënten maakte echter duidelijk dat deze kenmerken geen enkele
voorspellende waarde hadden voor het terugvalrisico. In sommige gevallen waren
de resultaten zelfs tegengesteld aan de verwachting van de clinici. Zo bleken als empathisch ervaren patiënten
niet minder vaak, maar juist vaker te recidiveren. Bij zijn analyse van de
data ontdekte Philipse wel een duidelijke samenhang tussen de kans op recidive
en een aantal 'statische', onveranderbare gedragskenmerken van de ontslagen
patiënten. Zowel het aantal malen dat
patiënten gedurende de tbs ongeoorloofd afwezig waren geweest als de aanwezigheid
van een persoonlijkheidsstoornis, gecombineerd met een verslaving bij opname
bleek een hoger risico op recidive met zich mee te brengen. De aanwezigheid van
een psychose bij opname maakte de kans op recidive juist lager. De grootste
kans om weer in de fout te gaan, lopen brandstichters. Ongeacht hun behandeling
recidiveren zij twee maal zoveel als plegers van gewelds- en zedendelicten.
Hoewel hij de eerste is om te wijzen op zwakke punten in zijn onderzoeksopzet,
waarschuwt Philipse in het proefschrift Predicting
criminal recidivism voor de in de tbs-praktijk nog steeds gangbare
'klinische blik' bij recidiveprognose. Zelfs ervaren clinici zijn vermoedelijk
niet in staat om op basis van klinische indrukken alleen, feitelijke
vooruitgang bij patiënten te onderscheiden van schijnaanpassing, aldus
Philipse, die deze maand in Nijmegen op zijn onderzoek promoveerde. Hoewel hij
een bijdrage denkt te hebben geleverd aan een betere voorspelbaarheid van
recidiverisico, waarschuwt de Nijmeegse psycholoog aan het slot van zijn
dissertatie voor te veel optimisme. 'Er zijn grenzen aan
voorspellingsmogelijkheden en het is niet uitgesloten dat die grenzen wat
betreft de forensisch psychiatrische delictrisicotaxatie bereikt zijn'. (Erik
Hardeman)
Onderzoek TBS-stelsel noodzakelijk -- 16 juni 2005 – PvdA -- 'Minister Donner
mag zich niet achter een rechtelijke uitspraak verschuilen'. Nu er deze week
weer twee tbs’ers ontsnapten, waarvan er een inmiddels verdacht wordt van
moord, eist de PvdA opheldering. Tweede-Kamerlid
Aleid Wolfsen pleit ervoor om naast de werkwijze van de betrokken kliniek
het volledige tbs-stelsel te onderzoeken. 'Hoe kan het dat een gevaarlijke
zedendeliquent zonder gps-bandje - een electronisch volgsysteem - langs het
drukste station van Nederland reist?'
'Twee ontsnappingen in een week, dat is erg veel', stelt Wolfsen.
Afgelopen week meldde een tijdens proefverlof ontsnapte tbs’er zich een dag
later weer in de Overijsselse kliniek Veldzicht. Maar de andere man, Willem
Schippers, die na een familiebezoek op het drukke station van Utrecht aan zijn
begeleiders wist te ontkomen, werd pas later opgepakt, op verdenking van moord.
De zaak ligt gevoelig. Immers, de proefverloven voor tbs-gestelden waren al
aangescherpt nadat vorig jaar een meisje werd ontvoerd en misbruikt door een
ontsnapte tbs’er. In deze zaak stelde de politie daarom een opsporingsbericht
op, met daarin de volledige naam en foto, wat hoogst ongebruikelijk is. Wolfsen is blij met deze actieve manier van
opsporing, maar vermoedt wel dat daartoe pas besloten is nadat het nieuws van
de ontsnapping uitlekte in een krant. 'Ik begrijp dat Donner het liever stil
houdt, maar in dit geval moet de veiligheid voorop staan.' Uitleg en
onderzoek zijn dan ook dringend nodig. Wolfsen: 'Het is überhaupt al
onbegrijpelijk dat de overheid toestemming geeft om iemand die zo gevaarlijk en
ongeneeslijk ziek is, ontraceerbaar langs een druk station te laten reizen.
Waarom worden zulke zware gevallen niet altijd onder elektronische bewaking
(gps-bandje) op pad gestuurd?' De PvdA’er eist dat Donner in het
spoeddebat uitvoerig uiteenzet hoe heel deze zaak is verlopen. 'Het is namelijk
Donner die uiteindelijk bepaalt of een tbs’er kort op verlof mag. Hij mag zich
in zijn uitleg niet achter een uitspraak van de rechter verschuilen.' Verder
wil Wolfsen dat de werkwijze bij Veldzicht wordt onderzocht. Al eerder pleitte
hij bovendien voor een parlementair onderzoek naar het volledige tbs-stelsel.
'Zo kunnen we kijken of ingrepen in het stelsel nodig zijn.'
Verwijt
advocaat Eindhovense verdachte: ’GGzE liet gestoorde geweldpleger lopen’
-- 7 april 2005 – Eindhovens Dagblad - DEN
BOSCH – De GGzE heeft maandenlang
nagelaten crisishulp te bieden in een Eindhovens gezin waarin een 26-jarige
gestoorde man zijn moeder naar het leven stond. Dat verwijt uitte de advocaat
van de man donderdag voor de rechtbank
in Den Bosch, waar de Eindhovenaar poging tot doodslag ten laste is gelegd.
Er wordt tien maanden gevangenisstraf tegen hem geëist, en tbs met
dwangverpleging. De moeder van de Eindhovenaar zegt dat hij haar al sinds 1996
bedreigt en mishandelt. Sinds 2000 is hij hiervoor al vier keer veroordeeld. In
2003 kreeg hij een jaar gevangenisstraf nadat hij zijn moeder met een schaar
had bedreigd. Een onderzoek van het
Pieter Baan Centrum (PBC) naar zijn geestesgesteldheid leverde niet veel op
omdat hij niet wilde meewerken. In juni 2004 kwam de Eindhovenaar vrij. Zijn
advocaat, mr. M. Michiels, vindt het onbegrijpelijk dat de Eindhovenaar toen
geen begeleiding kreeg, hoewel duidelijk was dat het om een gevaarlijke man
ging. „Een behandeling had in de maanden daarna het een en ander kunnen
voorkomen“, zei Michiels donderdag. Lees morgen meer in het Eindhovens Dagblad
Staat:
wel behandeling op gesloten tbs-afdeling – 28 februari 2005 – Telegraaf -- DEN HAAG - Tot tbs veroordeelde
criminelen die op een zogeheten longstay-afdeling worden geplaatst, worden wel
degelijk behandeld. Dat betoogde landsadvocaat A. ten Broeke maandag tijdens
een kort geding voor de rechtbank in Den Haag. Tbs'er R. van der M., die op
zo'n longstay-afdeling zit, spande het geding aan wegens de uitzichtloosheid
van zijn situatie. Van der M., die in 1996 werd veroordeeld tot acht jaar cel
en tbs wegens verkrachting en doodslag die hij pleegde nadat hij uit een
tbs-inrichting was ontsnapt, vindt dat hij niet behandeld wordt in de kliniek
waar hij nu zit. Daardoor heeft hij in feite een levenslange straf, aldus zijn
advocaat R. Polderman. Een tbs'er wordt op een gesloten afdeling geplaatst als
duidelijk wordt dat hij of zij geen vooruitgang boekt en een gevaar voor de
samenleving blijft.
Er moet één tbs-kliniek komen -- 19 februari 2005 -- Trouw -- Weg met de
jeugdgevangenissen, meldden de provincies gisteren in Trouw. Minderjarigen die
met de rechter in aanraking komen zijn beter af in besloten behandelcentra.
Twee directeuren van gevangenissen reageren. Kinderen die een misdrijf plegen
en zij die 'slechts' gedragsproblemen hebben, hoeven niet apart behandeld te
worden in die centra. Joh. Krist,
directeur van justitiële jeugdinrichting De Sprengen in Zutphen: ,,Ik ben
blij met deze stellingname van de provincie. Op termijn is het een goede zaak
als de jeugdgevangenissen verdwijnen. Want als je wat wilt doen aan de
veiligheid in Nederland, dan moet je opvoeden, niet straffen. Het klinkt ongebruikelijk
dat je als directeur van een jeugdgevangenis meldt een voorstander te zijn van
opheffen van je inrichting. Maar er zit ook een tweeslachtigheid in mijn
functie. Als ik naar mijn werk ga, moet ik door een heel hoge grijze muur en
hoge gesloten deuren. Ik kan moeilijk beweren dat dit geen gevangenis is. Maar
kom ik binnen die muren dan proberen wij zo pedagogisch mogelijk te werk te
gaan. Wij willen opvoeden. Het is de laatste jaren moeilijker geworden om dat
te doen. Het accent is in de jaren negentig komen te liggen op beheersbaar
houden van de inrichting, er mogen geen incidenten zijn. Er mogen dus geen
risico's worden genomen. Als een jongen ontsnapt, wordt dat gezien als een
ramp. Er zitten in De Sprengen 150 jongens. Van twee daarvan zeg ik: die zijn
zó ernstig gestoord, die moeten echt niet ontsnappen. Voor al die anderen
geldt: het zou heel vervelend zijn en we moeten er keihard aan werken om ze
terug te halen. Maar het is niet de reden om het accent te leggen op het
insluiten van de jongens. Want daardoor is er te weinig accent op datgene doen
wat goed voor hen is. Ook bij ons zitten jongens die niet voor een misdrijf
zijn veroordeeld en jongens voor wie dat wel geldt. De twee groepen hebben
gelijksoortige gedragsproblemen. Ook op dit punt ben ik het eens met de
provincie: laat ze bij elkaar. Er moet
één tbs-kliniek komen voor de echt gestoorde minderjarigen, die zeer ernstige
delicten hebben gepleegd. De overige 95 procent kan in regionale pedagogische
centra worden behandeld.''
TBS / Ook binnen de
kliniek moet het veilig zijn – 17
februari 2005 – Trouw -- Achter de muren van de tbs-kliniek vormen de daders van
zware misdrijven geen bedreiging meer voor de samenleving. Maar veiligheid in die
kliniek is een heel ander verhaal. Patiënten en medewerkers van de forensische
kliniek in Eindhoven vertellen wat dat betekent. Alles heeft een slot. De wc,
de slaapkamers, de geloofsruimte. Elk verpleegkundigenkantoor heeft twee
deuren, zodat er altijd een ontsnappingsmogelijkheid is. Om vanuit de
binnentuin naar de gewone wereld te komen, moet je vijf sloten openen. De acht
afdelingen, waar in totaal zo'n zeventig tbs-gestelden wonen, zijn rond die
binnenplaats gebouwd. Een paar maanden geleden zijn de bomen, struiken en
andere beplanting gekortwiekt, zodat de nieuw geplaatste camera's een beter
zicht bieden op wat er in de tuin gebeurt. ,,Vervelend'', vindt een patiënt.
,,Eerst kon je nog stiekem een stickie roken tussen de struiken. Nu zien ze
alles.'' De bakstenen jaren tachtig-bouw oogt gezellig, de omschrijving ervan
is dat allerminst: tbs1, waar de psychotici wonen en tbs2, waar de
persoonlijkheidsstoornissen worden behandeld. Meer dan de helft van de bewoners
zit voor ernstige mishandeling of poging tot moord of doodslag. Vijftien
procent pleegde daadwerkelijk moord of doodslag, de rest heeft tbs voor
brandstichting of dreiging met geweld. Bart (44) wil niet zeggen waarom hij in
de tbs-kliniek zit, ,,want dat is niet belangrijk. Het was een zwaar delict.''
Hij heeft drie onzichtbare mannen in zijn hoofd, vertelt Bart in de rookkamer
van afdeling 1D, waar hij woont. ,,En Diana en Christien, maar die zijn er pas
later bij gekomen. Ik weet niet hoe lang de onzichtbare mannen er nu zijn. Ze
waren er in ieder geval al voordat ik het delict pleegde, dat was in 1993.'' De
drie onzichtbare mannen zijn er altijd en 'dat is klote', vindt Bart. ,,Ik
krijg koppijn van ze. Ze maken me nerveus en angstig. De stemmen in mijn hoofd
manipuleren me. Zelfs als ik in mijn kamer zit, ben ik niet alleen.'' Soms
hoort hij ook stemmen van medewerkers, zegt Aafke van Veen, senior
verpleegkundige op Barts afdeling. ,,Dat is best lastig. Dan zit hij 's avonds
achter slot op zijn kamer en ga ik even kijken hoe het met hem is. Soms is hij
heel boos op me, omdat ik iets tegen hem heb gezegd. Dat heb ik dan niet echt
gezegd, maar als stem in zijn hoofd.'' Bart krijgt zware medicatie, net als 90
procent van de patiënten in de kliniek, die zijn stoornis redelijk onder
controle houdt. ,,Maar ik kan nog steeds psychotisch worden, van het ene op het
andere moment. Dan ga ik in de isoleer. Dat is voor mijn eigen veiligheid en
voor die van anderen'', weet Bart. Verpleegkundige Van Veen laat even later de
isoleerkamer zien. Aan één van de muren zit een soort houten bank vastgemaakt
die als bed moet dienen, erboven een groot raam van onbreekbaar glas. Tussen de
binnen- en buitenruit is een ruimte van zo'n tien centimeter waarin luxaflex
hangt. Medewerkers kunnen die 's nachts via een knop op de gang dicht doen. In
de kamer staat een spijlenbed, dat niet in alle isoleerkamers aanwezig is. Van
Veen: ,,Dat bed is voor onze veiligheid. Als we een cliënt hier brengen, moeten
we zonder problemen weg kunnen. Door de benen van een patiënt tussen de spijlen
te doen, hebben we meer tijd om de ruimte te verlaten.'' De separeer wordt
vooral gebruikt als afkoelruimte voor bewoners die bijvoorbeeld in een psychose
zitten. Om iemand de cel in te krijgen zijn vijf medewerkers nodig, voor ieder
arm en been één en iemand die het hoofd onder bedwang houdt zodat de patiënt
niet kan bijten. Ideaal is een zesde verpleegkundige die aanwijzingen geeft, zo
horen de medewerkers tijdens een cursus, voorafgaande aan de eerste werkdag.
Daarin leren ze speciale grepen waarmee je iemand het stevigst vasthoudt.
Wekelijks worden de grepen geoefend. Volgens verpleegkundige Van Veen verblijft
een aantal bewoners regelmatig een paar dagen in een van de acht
isoleervertrekken. Bart vindt de isoleer wel prettig. ,,Ik maak me wel eens
zorgen dat ik ooit naar een gewone woning moet, want daar is geen isoleer.
Daarom zie ik mezelf niet buiten zitten, ik blijf liever hier. Ik voel me hier
veiliger dan buiten.'' Op dezelfde afdeling woont Simon, die niet zo nodig in
de separeer hoeft. ,,Ik zit liever op mijn kamer.'' Zijn privé-ruimte bestaat
uit twaalf vierkante meter. Er staat een tafel, bed, televisie en kledingkast.
Op zijn tafel ligt het boek 'Meesters der misdaad'. ,,Dat heb ik van een
verpleegkundige geleend. Niet omdat ik nou zo ontzettend geïnteresseerd ben in
misdaad hoor. Ik lees gewoon veel thrillers. Romans zijn voor gewone mensen,
die vind ik saai.'' Simon -veroordeeld voor diefstal en brandstichting- is 41,
weet hij te vertellen nadat hij zijn leeftijd aan een verpleegkundige heeft
gevraagd. Hij lijkt high van heroïne, met pupillen zo klein als speldenknoppen,
maar, zegt Simon, door drugs komt het niet. ,,Ik heb flinke medicatie, die
slaat goed aan. Ik neem die gewoon, want ik wil niet dat ze me onder dwang
platspuiten.'' Drugs gebruikt hij niet meer. Tijdens de feestdagen afgelopen
december had hij wat hasj aangenomen van een medepatiënt. ,,Maar ik werd gepakt
bij een urinecontrole. Dat heeft toch gevolgen. Als de rechter straks beslist
of mijn straf verlengd moet worden, speelt dat drugsgebruik mee.'' Iedere twee
jaar bekijkt de rechter of de tbs verlengd moet worden of niet. Geen enkele
afdeling in de kliniek is drugsvrij. Iedere twee weken wordt de urine
gecontroleerd van patiënten waarvan het personeel vermoedt dat ze verdovende
middelen hebben gebruikt. ,,Veel van hen pleegden hun delict ook onder invloed
van drugs'', zegt psychotherapeut Ingrid van den Bogerd. ,,We proberen hier
vooral de omstandigheden rond het delict te veranderen. Iemand heeft ernstig
geweld gepleegd toen hij zijn medicatie tegen psychose niet had gebruikt.
Tegelijkertijd nam hij ook nog eens drugs. De patiënt moet leren die situatie
te vermijden als hij weer naar buiten gaat. Dus zorgen dat hij niet
tegelijkertijd van medicatie afziet, high wordt én ruzie maakt.'' Tbs'ers
vormen ook in de kliniek een gevaar als ze drugs hebben gebruikt, zegt
verpleegkundige Van Veen. ,,Deze mensen zijn al psychisch ziek. Drugs
versterken dat alleen maar. Ze worden er angstig of zelfs paranoïde van.''
Bewoners die vrijheden hebben, en onbegeleid de buitenwereld in mogen, worden
soms onder druk gezet door tbs'ers zonder vrijheden om drugs voor ze mee te
nemen, zegt de verpleegkundige. Simon heeft weinig vrijheden, omdat hij volgens
zijn begeleiders een te groot risico is. Hij zit dus veel in de kliniek, waar
hij bij sommige patiënten uit de buurt blijft. ,,Er zijn erbij die graag
stoeien en je aanvallen. Ze tillen je op en laten je vallen op de grond. Dat
doet pijn aan je ribben.'' Veiligheid in de kliniek zit dan ook meer in de
inschatting van de bewoners, dan in de gesloten deuren, zegt Giedo Vissers,
senior verpleegkundige op afdeling 2B, waar negen verstandelijk gehandicapte
tbs'ers wonen. ,,Je moet vooral op je gevoel afgaan, je intuïtie. Deze mensen
zijn het ene moment heel rustig, het volgende moment barst de bom. Nu we al een
tijd met deze groep bezig zijn, kunnen we ze beter inschatten. Want daar gaat
het om: dat je anticipeert op wat er kan gebeuren, in plaats van alleen te
reageren als het mis gaat. We zijn de dingen voor.'' Woongroep 2B is de enige
afdeling waar een camera hangt, op de gang waar de slaapkamers aan liggen.
Vissers: ,,We zijn een jaar geleden met de verstandelijk gehandicapten begonnen
en hadden geen idee wat voor groep we nou eigenlijk binnen kregen. Zo kunnen we
toch in de gaten houden wat hier allemaal gebeurt.'' Op de andere afdelingen
zijn geen camera's, omdat die volgens het management van de kliniek ,,alleen
schijnveiligheid bieden''. Vissers is het daarmee eens. ,,Sleutels of camera's
zijn een hulpmiddel. We hebben jaren zonder gedaan. Je kunt het hier niet
honderd procent afdichten. Dan moet je de omgeving zo inrichten dat er geen
privacy meer is, met overal camera's. Dat is té veilig. Als je dat doet, kun je
ook niet meer zien hoe het buiten zou gaan.'' De bewoners van 2B vormen een
speciale groep, zegt Vissers. ,,De verstandelijke handicap ligt vaak veel meer
op de voorgrond dan de psychische stoornis. Ze hebben een delict gepleegd, maar
als je de motivatie hoort, krab je je toch wel achter je oren.'' Hans is daar
een goed voorbeeld van. Trots laat hij zijn kamer zien, de muren vol geplakt
met kleurplaten, op tafel ligt zijn kunstgebit. Zijn gele parkiet Ukkie zit in
een kooi. ,,En dat is mijn bed'', wijst Hans (57). ,,Eerst plaste ik in mijn bed,
maar dat is nu opgelost.'' Dan, uit het niets: ,,Ik zit hier voor poging tot
doodslag. Mijn kostbaas gaf me elke ochtend twee broodjes bal gehakt, verder
niks. Op een gegeven moment had ik daar genoeg van.'' Hij doet zijn armen een
halve meter uit elkaar en zegt: ,,Er lag zo'n mes in de keuken. Dat heb ik
gepakt en hem toen zó'', hij maakt een neerwaartse beweging, ,,in zijn nek
gestoken. Terwijl hij op de bank lag te slapen. Het is toch ook veel te weinig,
twee sneetjes bal gehakt?'' Op de afdeling een verdieping lager pakt senior
verpleegkundige Frans van Mil zijn pieper. Die heeft hij altijd bij zich als
hij het medewerkerskantoor verlaat. Met een knop kan hij een stil of luid alarm
afgeven als hij hulp nodig heeft, omdat een tbs'er bijvoorbeeld agressief is.
Op iedere afdeling zitten overdag drie medewerkers, maar er zijn per woongroep
twee piepers. ,,Ik ben blij dat we over een tijd allemaal een pieper krijgen.
Het is toch veiliger. Soms kan het snel gaan met deze mensen. Ik heb er niks
aan als een collega iets overkomt door gebrek aan een pieper.'' Van Mil werkt
op 2A, waar mensen met een persoonlijkheidsstoornis -zoals een narcistische of
antisociale stoornis- zitten. ,,Deze mensen denken heel erg zwart-wit, er is
geen grijs middengebied. Vaak handelen ze ook naar de plaats waar ze zich
bevinden.'' Een van de tbs'ers op 2A is in hongerstaking gegaan en de avond
ervoor naar een penitentiair ziekenhuis overgeplaatst. Niet alleen vanwege zijn
gezondheid, maar ook omdat hij een gevaar vormde voor medewerkers. De man gaat
regelmatig in hongerstaking en laat dan zijn nagels heel lang groeien.
Vervolgens haalt hij soms op een onbewaakt moment uit naar medewerkers. Riet
(54) werd in het verleden ook aangevallen door medepatiënten. ,,Ik kreeg wel
eens een oplawaai, maar die mensen zijn hier nu niet meer. Anderen gooien met
kopjes. Gericht, of een beetje gericht. Maar ik voel me wel veilig hier. Als er
iets gebeurt, grijpen de verpleegkundigen in.'' Zelf probeert Riet 'normaal te
doen', zegt ze. Dat betekent volgens haar niet smijten met dingen, mensen niet
slaan en geen grenzen over gaan. ,,Ze hebben mij het borderline-etiket gegeven.
Ik geloof niet zo in ziektes. Ik ben doodnormaal eigenlijk.'' Riet heeft geen
idee wanneer ze weer vrijkomt, wat eigenlijk voor iedere tbs'er geldt. Verblijf
in de kliniek duurt zo lang als nodig is en soms betekent dat voor de rest van
iemands leven. ,,Sommige patiënten zijn razend omdat ze tbs hebben en niet
weten wanneer het afgelopen is'', zegt psychotherapeut Ingrid van den Bogerd.
,,Dat zijn niet de makkelijkste. En niet de veiligste voor medewerkers.''
Verpleegkundigen houden daarom constant in de gaten hoe het met de patiënten
gaat en of ze een gevaar vormen. Van den Bogerd: ,,Kan iemand alleen in zijn
kamer zitten? Onbegeleid in de binnentuin? Begeleid naar buiten? Of zelfs
onbegeleid? Die inschatting maak je niet één keer, dat doe je dagelijks.
Veiligheid is niet honderd procent te garanderen, maar wel zoveel mogelijk.'' Vanwege de privacy van de tbs'ers zijn hun
namen gefingeerd.
Patiënt klaagt
over 'ondeskundig' personeelslid Van Mesdag – 12 februari
2002 – Groninger Internet Courant -- Een
oud-patiënt van de Van Mesdagkliniek in Groningen heeft een reeks klachten ingediend
bij het regionaal tuchtcollege over een volgens hem ondeskundig personeelslid. Die zou zonder enige ervaring in de psychiatrie
een diagnose van het ziektebeeld van de betrokkene hebben gesteld en op basis daarvan
een behandelplan hebben opgesteld. De coördinerend
hoofdbehandelaar heeft alleen een studie tot basisarts gevolgd en geen verdere
scholing in de psychiatrie of enige andere gedragswetenschap gehad. De klager, W.M. verwijt haar dat ze zich voordoet en optreedt als
psychiater en wil dat het tuchtcollege ook de diagnostiek en het behandelplan
beoordeelt. Leden van het tuchtcollege reageerden maandag verbaasd toen de
aangeklaagde basisarts haar verantwoordelijkheden omschreef. “In mijn
functieomschrijving staat dat ik de hoofdbehandelaar ben, dus ik bepaal de
diagnose en het behandelbeleid” zei de vrouw. Ze erkende dat zij niet over
enige ervaring in de forensische psychiatrie beschikt. Het afdelingshoofd zei wel dat ze haar
conclusies eerst voorlegt aan de psychiater, die als haar supervisor optreedt.
De man is inmiddels overgeplaatst naar een tbs-kliniek in Utrecht. Volgens hem is daar
vastgesteld dat de gewraakte diagnose niet deugde. Het tuchtcollege doet over twee maanden uitspraak
in de zaak.
Medewerkers
Mesdag niet vervolgd, nader onderzoek kwaliteit zorg volgt – Vrouw-vrouw misbruik -- 16 juli 1999 – Persbericht justitie – Het ministerie van
Justitie heeft kennis
genomen van de beslissing van het openbaar ministerie om de vier medewerkers van de dr. S.
van Mesdagkliniek te Groningen, die werden verdacht van seksuele contacten met patiënten, niet verder
te vervolgen. Overigens is er wel aanleiding voor verder nader onderzoek door
de Inspectie voor de Gezondheidszorg naar de kwaliteit van de
zorg die in de Mesdag wordt verleend. Uit het vandaag afgeronde Rijksrecherche-onderzoek is onvoldoende bewijs naar voren gekomen terzake de
verdenking van ontucht van de medewerkers met een aantal patiënten. Het onderzoek van
de Rijksrecherche heeft wel twijfels gebracht over de mate van professioneel
gedrag van de vier medewerksters. Daarnaast roept een uitgevoerd bestuurlijk
Rijksrecherche-onderzoek onder drie afdelingen van de kliniek vragen op over de
gang van zaken in de inrichting. Dit richt zich met name op communicatie en organisatorische problemen.
De Inspectie voor de Gezondsheidszorg zal nader onderzoek verrichten naar de
kwaliteit van de zorg in de Mesdag. De situatie in de
dr. S. van Mesdagkliniek is al langer bekend. Naar aanleiding van eerdere
incidenten en signalen en rapportages van de Centrale Raad voor de
Strafrechtstoepassing zijn er diverse voorzieningen getroffen. Vooruitlopend op de reorganisatie van de divisie
waar de problemen zich concentreren zijn er maatregelen genomen en in werking
getreden. Medewerkers zijn overgeplaatst en niet voldoende
functionerende leidinggevenden zijn van hun functie ontheven. Op dit moment wordt nadrukkelijk geïnvesteerd in de
opbouw van nieuwe teams. Voorts is begin januari opdracht gegeven aan een
extern bureau een groot 'cultuuronderzoek' te starten. De uitkomsten daarvan worden medio
september verwacht. Door de directie van de Mesdag wordt onderkend dat medewerkers
en patiënten niet voldoende op de hoogte zijn van de bestaande richtlijnen ten
aanzien van veiligheid en omgang met elkaar. De directie heeft aangegeven dat
dit absoluut onwenselijk is en dat deze onderwerpen per afdeling aan de orde
worden gesteld, waarbij de bestaande regelgeving wordt herbevestigd. Dit proces
is inmiddels in gang gezet. Overigens stelt de Rijksrecherche dat er, ondanks
de onbekendheid met de inhoud van richtlijnen, grote consensus is onder het
personeel en de patiënten omtrent de professionele omgang met elkaar. Ook stelt
de directie dat de inhoud van de bestaande richtlijnen en protocollen
inhoudelijk niet ter discussie staan. Tevens is er voldoende ervaren personeel
en worden nieuwe medewerkers adequaat begeleid na indiensttreding. Er is
vastgesteld dat de controle op het binnenvoeren van contrabande aanscherping
behoeft. Er is echter bij recente controles op alle afdelingen geen contrabande
aangetroffen met uitzondering van een mobiele telefoon. Verder zijn de
steeksproefgewijze afdelingscontroles inmiddels opgevoerd. Hoewel het probleem
van contrabande binnen de justitiële inrichtingen wordt onderkend, moeten de
inspanningen maximaal gericht zijn op het voorkomen van dergelijke
onrechtmatigheden. Daarop is in de Mesdag onder meer de controle op bezoekers,
medewerkers en TBS-patiënten die terugkeren van verlof verscherpt. Een deel van de
problematiek is te herleiden naar de groei van de capaciteit van de Mesdag van
60 naar 181 plaatsen in enkele jaren. Dit heeft de toch al niet geringe druk op het
personeel, de zorg en het management extra verhoogd. Daarnaast biedt de
Mesdagkliniek zorg aan TBS-patiënten die naar verhouding extra intensieve
begeleiding en behandeling vereisen in een zeer beveiligde omgeving. Overigens
kan worden gesteld dat de situatie op de afdelingen waar de
problemen zich hebben voorgedaan niet representatief is voor de hele kliniek (17 afdelingen en 400 medewerkers).
Sex tussen personeel
en tbs'ers vermoed in Van Mesdagkliniek – Vrouw-vrouw misbruik -- 12 april
1999 -- De Telegraaf -- GRONINGEN – De rijksrecherche stelt een onderzoek in naar het gedrag van vier medewerksters
van de Groningse Van Mesdagkliniek, waar uiterst gevaarlijke en geestelijk gestoorde
misdadigers worden behandeld. De vier vrouwen worden door de
directie van de tbs-inrichting verdacht van seksuele relaties met vier
patiënten, een zwaar vergrijp want het is medewerkers ten strengste verboden
een intieme relatie met bewoners aan te gaan. Andere gevangenen trokken aan de bel toen zij in de
gaten kregen dat hun maatjes op seksueel gebied door de medewerksters werden
vertroeteld. Nadat een van de vrouwen op heterdaad werd betrapt deed de directie
van de Van Mesdagkliniek aangifte bij justitie. De dames zijn hangende het onderzoek geschorst. De
Groningse officier van justitie mr. Annette Bronsvoort sprak zaterdag de verwachting uit dat het nog zeker
vier tot zes weken zal duren voordat het rijksrecherche-onderzoek zal zijn
afgerond. Al eerder speelden er soortgelijke problemen in de
Groningse tbs-kliniek, waar onder andere de beruchte seriemoordenaar Hans van Zon jarenlang
werd verpleegd. In 1997 werd een medewerkster ervan
verdacht een intieme relatie te hebben met de als uiterst gevaarlijk bekend
staande Duitse crimineel Stefan Kröger, die samen met zijn maatje Johannes Van Tamelen op
spectaculaire wijze wist te ontvluchten. Met hulp van binnenuit ontsnapte het
tweetal via de buizen van de airconditioning uit de zwaar beveiligde kliniek.
Uit een onderzoek dat na de ontsnapping werd ingesteld, kon de betrokkenheid
van de betreffende medewerkster niet voor honderd procent worden aangetoond.
Binnenkort zal
deze nieuwspagina verder worden aangevuld.