- Lotgenotencontact: discussiegroep -

DE WARANDE

Op 1 februari 2004 is DE WARANDE, oorspronkelijk als e-mail supportgroep van www.misbruikdoorhulpverleners.nl, van start gegaan. Sinds omstreeks april 2004 bestaat De Warande in haar huidige vorm als gesloten forum.

Voor meer informatie over en/of aanmelding

voor De Warande die bedoeld is voor:

· slachtoffers m/v van seksueel en/of emotioneel grensoverschrijdend gedrag, seksueel misbruik c.q. seksuele intimidatie door professionals m/v, en/of

· slachtoffers m/v van psychische en/of fysieke (seksueel- en non-seksueel) mishandeling door een hulpverlener, docent/leraar of geestelijke

· vrouwen en mannen die een seksuele/intieme relatie oftewel seksueel contact met een vertrouwenspersoon m/v hebben (gehad),

mail a.u.b. naar: info@misbruikdoorhulpverleners.nl

Slachtoffers uit Vlaanderen, Suriname of andere Nederlandstalige gebieden zijn uiteraard ook van harte welkom!

Ben je op zoek naar herkenning en erkenning en heb je die al jaren niet kunnen vinden?

Via De Warande kun je in contact komen met anderen die soortgelijke ervaringen binnen de gezondheidszorg, het onderwijs en/of de kerken hebben gemaakt. Je zult er zeer waarschijnlijk herkenning en vooral erkenning kunnen vinden. Je kunt wellicht dingen bespreekbaar maken die je tot nu toe nog niet in woorden durfde te vatten c.q. nog met niemand durfde te delen, wellicht uit schaamte over het gebeurde en/of omdat je bang was niet te zullen worden geloofd. Je kunt via De Warande ervaringen en informatie met anderen uitwisselen en elkaar tot steun zijn. Je kunt er ook op rekenen dat de bestaande groep je met warmte en hartelijkheid zal ontvangen, geïnteresseerd is in jouw verhaal en je zoveel mogelijk zal proberen te ondersteunen. Dat men niet luistert, niet begrijpt, liever de andere kant opkijkt of men je van het kastje naar de muur stuurt, heb je wellicht/waarschijnlijk al meegemaakt. Geef jezelf nog een verdere kans en je zult zien dat je nu wel gehoord, gezien en begrepen zult worden.

Heersende mythes over slachtoffers

Denk je wellicht: “Misschien dat mijn ervaring er niet onder valt. Het is eigenlijk niets bij de verhalen die ik op deze website heb gelezen”? Lees dan zeker nog even verder.

In tegenstelling tot de mythe dat slachtoffers van GOG uitdagend , grensverkennend of zelfs grensoverschrijdend, erg woedend en wraakzuchtig, moeilijk en lastig enz. zouden zijn – een mythe die diverse instanties die juist veel beter zouden moeten weten regelmatig opnieuw leven inblazen – hebben wij een heel ander beeld van GOG slachtoffers verkregen. Bijna altijd is juist het tegenovergestelde het geval. Slachtoffers worden vaak gepresenteerd als lastig, zeurend en klagend. Als dat wel eens het geval is, zo blijkt, dan is daar op z’n minst een goede reden voor. Dan heeft het slachtoffer een reeks ervaringen achter de rug van niet te zijn gehoord, niet juist te zijn begrepen, niet respectvol of zelfs vijandig te zijn bejegend, ten onrechte te zijn beschuldigd enz. … . Dan heeft het slachtoffer gebruikelijker wijze al tig ervaringen moeten meemaken die ertoe hebben geleid dat zij/hij voor de zoveelste keer opnieuw werd getraumatiseerd – door het systeem dat juist begrip, steun en erkenning zou moeten bieden.

Wat zijn daarentegen onze ervaringen met slachtoffers? Veelal cijferen slachtoffer zichzelf en/of hun ervaringen weg, minimaliseren hetgeen hen zelf is aangedaan. Het opnemen van contact is meestal moeilijk. Heel voorzichtig, niet zelden bang en soms met excuus klopt men aan met b.v. “Misschien dat mijn ervaring er niet onder valt. Het is eigenlijk niets in vergelijking met andere ervaringsverhalen”. De stap naar besef dat er misbruik van macht en misbruik van vertrouwen heeft plaatsgevonden is over het algemeen een grote. Het duurt meestal heel lang voordat een slachtoffer zonder twijfels en niet meer verscheurd door onterechte schuldgevoelens kan zeggen ‘ik ben misbruikt’. Niet zelden wordt een slachtoffer gezien als iemand die maar roept ‘ik ben misbruikt!’ … daarbij kost het juist zoveel moeite, energie, overwinning, tijd en moed om die zin na lange tijd met zachte stem en zonder uitroepteken uit te durven spreken. Het kan jaren of zelfs tientallen jaren duren alvorens sommigen in staat zijn de term ‘misbruik’ te gaan gebruiken.

Als je dit leest en je jezelf ook afvraagt of er in jouw geval wellicht ook sprake is van misbruik, indien je je afvraagt of jouw ervaring wel valt onder grensoverschrijdend gedrag, of hetgeen je hebt meegemaakt ‘wel ernstig genoeg is’ om bij ons aan te kunnen kloppen… wéét dan dat nog niemand ten onrechte bij ons heeft aangeklopt. De ernst van een ervaring is dan ook heel persoonlijk en het vergelijken van ervaringen is niet mogelijk noch zinvol. Als jou iets is aangedaan waarmee je moeite hebt, waardoor je je onprettig en/of in de war voelt of waaronder je lijdt, dan is dát belangrijk. Ervaringen van GOG zijn niet in termen van ernst te meten noch met elkaar te vergelijken. Puur psychisch misbruik kan als ernstiger worden ervaren dan misbruik met seksuele elementen. Misbruik en manipulatie door een vrouw (vrouw-vrouw misbruik) kunnen als ernstiger worden ervaren dan door een man. Seksueel intimiderende en/of vernederende opmerkingen kunnen traumatischer zijn dan fysiek gericht seksueel misbruik. Bepalend zijn vooral de factoren misbruik van macht en misbruik van vertrouwen. Wat is erger? Een verkrachting door een vreemde op straat of het plegen van seksueel misbruik binnen de behandelkamer en/of een seksuele ‘relatie’ of seksueel contact tussen behandelaar en cliënt? Iedere vorm van misbruik kent hele ernstige elementen en is op haar eigen manier erg confronterend en pijnlijk. Van slachtoffers die GOG binnen een behandelrelatie hebben meegemaakt en daarnaast ook ooit verkrachting door een vreemde moesten ondergaan, heb ik vaker gehoord dat de gevolgen van de verkrachting als minder ernstig werden ervaren dan de gevolgen ontstaan door GOG door een vertrouwenspersoon. Maar, er zullen zeker ook slachtoffers zijn die er anders over voelen en denken.

Ik zal twee voorbeelden noemen: Zonder dat er enige noodzaak voor is, kleedt een arts jou uit i.p.v. dat aan jou over te laten. Een arts heeft – mits er geen reden is waarom je het zelf niet kunt doen – geen enkel recht de ritsluiting van jouw broek te openen. Dit is grensoverschrijdend gedrag. Als je een afspraak met een therapeut hebt en hij/zij zit naakt op jou te wachten… dan is er sprake van grensoverschrijdend gedrag. Je mag wel op z’n minst verwachten dat een behandelaar je gekleed ontvangt. Als je ervoor kiest een naaktstrand te bezoeken is er geen reden om voor naaktheid te gaan schrikken. Je weet wat je te wachten staat en je kiest ervoor. Als je naar een therapiesessie gaat kun je geenszins bedenken dat het je zou kunnen overkomen door de therapeut naakt te worden ontvangen. Dat je er uiterst gechoqueerd van bent, dat het je bang maakt en ervoor zorgt dat je je ongemakkelijk voelt en niet meer weet wat je moet doen, is heel begrijpelijk. Je wordt opgezadeld met een situatie die te gek voor woorden is, laat staan voor daden. Alvorens te kunnen geloven dat wat je ziet en meemaakt ook daadwerkelijk gebeurt, ga je zeer waarschijnlijk nog eerst aan jezelf twijfelen. Als je wordt overrompeld door gedrag dat buitengewoon en confronterend is, als je met situaties in aanraking komt die je niet zou kunnen bedenken, kun je je heel onzeker en reddeloos gaan voelen. De eerder genoemde ervaring van een slachtoffer is buitengewoon choquerend en vooral in seksueel als ook emotioneel opzicht sterk intimiderend van aard. Het is goed mogelijk dat je hetgeen dat je ongevraagd visueel wordt opgedrongen, weerzinwekkend vindt. Iemand die je juist dient te kunnen vertrouwen heeft jouw vertrouwen in sterke mate beschaamd en beschadigd. Jij dient erop te kunnen vertrouwen dat een hulpverlener zich zo gedraagt als men van hem/haar mag verwachten. Dat degene zich in kleding aan de patiënt presenteert is het minimum aan fatsoen en beschaving dat men ook van een hulpverlener mag verwachten: respectvol, fatsoenlijk, professioneel en vooral rekening houdend met jouw gevoelens.

Maar afgezien daarvan dat je met een situatie wordt opgezadeld die te gek voor woorden is, met alle gevolgen van dien, kom je daardoor ook nog met een ervaring te zitten aan die je lang geen woorden kunt geven. Hoe moet je mensen immers vertellen dat iets dergelijks is gebeurd? Zal men je serieus nemen? Zeker als dit binnen de GGZ gebeurt zal er heel terecht de angst in je opkomen dat men je voor gek zal verklaren. ‘Zoiets doet een arts toch immers niet’. De ervaring leert helaas dat iets dat te gek voor woorden is helaas veelal niet te gek voor daden blijkt te zijn, vooral binnen een scenario van GOG. Hoe gestoorder het gedrag dat vertoond wordt, hoe moeilijker voor het slachtoffer om erover te kunnen praten – waarbij het tegelijkertijd des te belangrijker is om dat juist wel te doen. Veelal wil je als slachtoffer ook niemand tot last zijn, heb je lang en veel moeite ermee om vooral de buitengewone en sterk confronterende elementen in het geheel aan iemand te vertellen. Wij willen je dan ook graag uitnodigen je ervaringen met ons te delen – hoe ernstig en absurd die ook mogen zijn. Je hoeft niet bang te zijn niet te worden geloofd en wat je ook te vertellen hebt – er zal serieus naar je geluisterd worden en ook serieus op gereageerd worden. Niets is te gek voor daden blijkt telkens weer. Het is te gek voor woorden dat dergelijke dingen steeds weer kunnen gebeuren.

Door te praten kun je wellicht anderen nog ervoor beschermen hetzelfde te moeten ondergaan. In de meeste gevallen gaat het immers om veelplegers. Door jouw ervaringen met anderen te delen zal je zien dat je niet de enige bent en dat veel van hetgeen je hebt meegemaakt ook anderen is aangedaan. Recentelijk sprak ik met een slachtoffer dat zich dom voelde doordat het haar niet was gelukt eerder mee naar buiten te komen. Zij was ‘pas’ na 7 jaar in staat er iets mee te doen. Toen ik haar liet weten dat het alles behalve ongebruikelijk is pas na jaren te beseffen dat er ooit misbruik van je is gemaakt en dat het ook regelmatig voorkomt dat slachtoffers pas na 10 of 20 jaar werkelijk beseffen wat er toen is gebeurd en welke impact het meegemaakte op hun leven had en heeft en dat het dan nog jaren kan duren alvorens men in staat is om daadwerkelijk iets te gaan ondernemen, was zij erg verbaasd en tevens opgelucht. “En ik heb jarenlang gedacht dat alleen ik zo dom ben en er zo lang over heb gedaan”. Je hoeft geenszins dom of gestoord te zijn om het slachtoffer van GOG te kunnen worden.

Zelfs therapeuten en andere hulpverleners worden regelmatig het slachtoffer van GOG door een collega. Zij hebben dan soms wel enige kennis van het fenomeen overdrachten en weten dat het eigenlijk niet mag – het probleem echter is dat je wanneer je in opleiding, therapie of supervisie bent daar niet in je professionele rol zit en hetgeen je binnen je opleiding over GOG hebt geleerd ook geenszins ervoor garant kan staan dat het je niet kan gebeuren. In tegendeel: een aanzienlijk aantal van de slachtoffers van GOG is zelf hulpverlener en ook hen treft geen deelschuld of gedeeltelijke verantwoordelijkheid wat betreft het grensoverschrijdende gedrag door een collega. Helaas hebben slachtoffers die zelf hulpverleners zijn over het algemeen nog meer moeite met het gebeurde voor de dag te komen. “Ik wist toch… ik had toch beter moeten weten… ik had dit toch moeten kunnen voorkomen” enz. evenals de angst voor de reactie van collegae indien men een klacht tegen de betreffende hulpverlener indient, wegen zwaar. In de rol van patiënt of cliënt lukt het slechts zelden iemand aan GOG te ontkomen – hulpverleners vormen geen uitzondering in deze en dienen als slachtoffer dan ook niet minder serieus genomen te worden dan cliënten die zelf geen hulpverlenend beroep beoefenen. Dit is geen discussiewaardig vraagstuk maar het is een feit – al is het een feit dat in ons land nog maar weinig bekendheid heeft c.q. veelal niet wordt geaccepteerd. Wellicht is het dan aan de tijd om daar eens aandacht aan te besteden zodat ook slachtoffers die zelf een hulpverlenend beroep beoefenen in de toekomst erkenning zullen kunnen vinden voor het hen aangedane.

Nieuwe groepsleden zijn altijd welkom in De Warande!

· Het maakt niet uit hoe oud je bent, of je man of vrouw bent, hulpverlener of niet-hulpverlener bent, of het om recentelijk gebeurd GOG gaat of om een gebeurtenis dat al jaren of zelfs tientallen jaren geleden heeft plaatsgevonden.

· Als je in aanraking bent gekomen met GOG en/of als je een relatie onderhield of onderhoudt met een (ex-)hulpverlener of andere professional – óók als je dit nu niet als misbruik ziet maar wel vragen hebt of een niet-pluis-gevoel erbij hebt of je soms twijfelt – ben je ALTIJD welkom.

· Zeker ook als je denkt ‘in mijn geval is het allemaal niet zo erg…’. Dat denken helaas velen.

· Het is al erg als je op een ongewenste en in medisch opzicht niet noodzakelijke wijze door een hulpverlener bent aangeraakt.

· Het is al erg als een hulpverlener seksueel getinte opmerkingen maakt.

· Het is ook erg als een persoon aan wiens zorg jij je hebt toevertrouwd, begint zijn lief en leed bij jouw, de hulpzoekende, neer te leggen en dus de rollen omkeert. Veelal wordt dit gebeuren wanneer het zich stapsgewijs voltrekt ervaren als en soort delen of gunst. Het is goed mogelijk dat je er het gevoel door krijgt dat de behandelaar jou vertrouwt en je bijzonder graag mag. Indien jouw welzijn hem/haar werkelijk interesseert en het doel van de behandeling is dat de problemen waarmee je aanklopte voor hulp verlicht of opgelost zullen worden, zal een professionele behandelaar nooit zijn eigen problemen met jou delen. Als dat wel gebeurt kun je ervan uitgaan dat de betreffende behandelaar zelf hulp behoeft en die dient hij geenszins te gaan zoeken onder zijn cliëntéle. Helaas ervaren veel cliënten het in eerste instantie als iets positiefs wanneer de professional ook eens iets over zichzelf vertelt. Niet zelden ervaart een cliënt het namelijk als vervelend dat de behandelrelatie geen relatie van gelijkheid is. Niet zelden voelt de cliënt het als vervelend dat hij/zij alsmaar neemt en nooit iets terug kan geven. Daarbij wordt veelal over het hoofd gezien… je geeft terwijl je het soms niet werkelijk beseft. Afgezien daarvan dat je de behandelaar voor zijn diensten betaalt, is het ook zo dat je hem/haar inzicht in jouw persoon(lijkheid) verschaft, meer inzicht in de mens in het algemeen of m.b.t. een specifieke problematiek en/of thema geeft.

· Zelfs het aangaan van sociaal contact met een persoon die eerst jouw hulpverlener was kan helaas verstrekkende, invaliderende gevolgen voor je hebben en is bovendien ontoelaatbaar. Het seksuele element in het geheel is niet perse datgene dat alle pijn en verwarring veroorzaakt. De pijn ligt veelal in het geschonden en misbruikte vertrouwen dat je terecht in degene hebt gesteld bij wie je professionele hulp zocht. Het gaat in feite niet zo zeer om de seks maar veel meer om het misbruik maken van macht/positie/gezag. Slachtoffers die ‘slechts’ psychisch misbruik hebben meegemaakt evenals degenen die ‘slechts’ een sociale relatie met de (ex)behandelaar zijn aangegaan, lijden, zo blijkt uit ervaring, veelal niet minder onder het machtsmisbruik dan degenen die ook met seksuele intimidatie en/of misbruik te maken hebben gekregen.

· Er is niet slechts sprake van machtsmisbruik indien er geslachtsgemeenschap heeft plaatsgevonden.

· Er is niet slechts sprake van seksueel misbruik wanneer je in de behandelkamer bent verkracht of aangerand.

· Bij GOG is er bovendien altijd sprake van vertrouwensmisbruik. Juist het geschonden vertrouwen in een relatie waarbinnen je juist op vertrouwen moest kunnen rekenen, zal veel tijd en energie kosten om enigszins te kunnen herstellen.

· Machtsmisbruik kan ook uitsluitend psychisch/emotioneel van aard zijn en de gevolgen daarvan hoeven geenszins minder ernstig te zijn! In tegendeel. Ook dan, juist dan, ben je van harte welkom!

Het genoemde betreft uiteraard slechts een selectie van het geheel dat op dit punt gezegd zou kunnen worden. Wij noemden enkele voorbeelden zodat je wellicht het een of ander kunt herkennen binnen je eigen (reeks van) ervaring(en). Ook indien je GOG door een professional tweemaal of zelfs meermaals hebt ondergaan is dat geenszins vreemd. Je zult zien dat een groot aantal lotgenoten meermaals in haar/zijn leven het slachtoffer van GOG is geworden. Soms begrijp je pas bij herhaling dat er eerder iets mis was en wat er mis was. Daar is niets mis mee! Dit is binnen het scenario van GOG helaas nogal gebruikelijk. Wij hopen dat je contact met ons zult opnemen als het gestelde emoties bij je teweeg brengt die wellicht erom vragen bespreekbaar gemaakt te worden of als je vragen of opmerkingen hebt.

Bekijk ook onze pagina LOTGENOTENCONTACT die u ook vanuit de voorpagina kunt bereiken.

Wees vooral niet bang om bij ons aan te kloppen!

Jeannette, update 9 januari 2005

Onderstaande chatbox is nog niet in gebruik.