- Nieuws MdH –
|
Op deze pagina treft u een artikel aan dat op woensdag 15 november
|
‘Het kan
verschrikkelijk misgaan’
Door Florence Imandt
Woensdag 15
november 2006 – BN/De Stem -- Overal waar mensen samenkomen, worden weleens
grenzen overschreden. Extra pijnlijk en extra verwerpelijk is het als
hulpverleners over de schreef gaan en ‘iets beginnen’ met een cliënt.
'Bij grensoverschrijdend gedrag gaat
het in feite om alles wat niet tot de thearapie behoort.'
Foto Robert van den Berge
Dat
mag nooit, omdat er altijd sprake is van afhankelijkheid. Die boodschap is zo
helder als glas, maar schuift soms naar de achtergrond. Ten faveure van gevoel
of vermeende gevoelens. Zelfs bij psychologen en psychiaters. Of misschien wel
juist bij deze kenners van de menselijke geest, want een deel van de groep
hulpverleners die de fout ingaat, worstelt zelf met psychische problemen.
En dat ‘de fout ingaan’ is meer concreet het emotioneel of seksueel misbruik
maken van de afhankelijke positie van de hulpvrager. Meestal gaat het sluipend,
zegt Tanja Zondervan. Zij is een van de
oprichters van de website misbruikdoorhulpverleners.nl (MdH). Ze is
ervaringsdeskundige, zoals dat heet. „Kijk, toen ik met mijn psychotherapeut op
de bank zat te zoenen, wist ik: ‘dat gebeurt op kosten van het ziekenfonds en
dat kan niet’. Ik kwam toen al anderhalf jaar bij hem. Ik gaf aan dat het moest
stoppen, maar dat wilde hij niet. Hij zette me onder druk om door te gaan,
terwijl hij beter had moeten weten. Ik had problemen, vroeg om hulp en was dus
kwetsbaar. Hij had zich daarnaar moeten gedragen. Een slachtoffer is nooit
fout, ook al zou zij (of hij) zelf aanleiding geven.“
In alle zorginstellingen en met name die in de geestelijke gezondheidszorg komt
misbruik voor. „Er wordt nauwelijks over gesproken, maar er gebeurt van alles“,
zegt Ineke Lamers. Zij is geestelijk
verzorger bij GGZ WNB in Halsteren en voorzitter van de twee jaar geleden
ingestelde commissie intimiteit en
seksualiteit. „Bij grensoverschrijdend gedrag kun je denken aan een
ongewenste hand op een schouder, samen naar de film gaan, seksueel getinte
opmerkingen (‘Wat zie je er aantrekkelijk uit vandaag’), fysieke aanrakingen,
massage, zoenen, maar zeker ook geslachtsgemeenschap. In feite alle dingen die
niet tot de therapie behoren.“
De geestelijke gezondheidszorg is wellicht extra ontvankelijk voor misbruik
omdat alles draait om de relatie tussen de patiënt en de behandelaar, zegt
Lamers. „En daar kan het verschrikkelijk misgaan. Het kan al beginnen bij de
intake. Dat er niet-functionele vragen gesteld worden. Seksualiteit moet
natuurlijk bespreekbaar zijn, maar het gaat toch echt te ver als een
behandelaar vraagt wat iemand voelt als hij of zij een orgasme heeft. Een
patiënt mag zoiets wel aankaarten, een hulpverlener niet.“
Het probleem is dat een patiënt vaak helemaal niet weet of bepaalde vragen
en/of handelingen normaal zijn of niet. Met die vraag kloppen slachtoffers dan
ook in eerste instantie bij Tanja Zondervan en haar collega’s aan. Als ze dat
al durven. „Veel mensen die ons benaderen, zijn wanhopig. Ze schamen zich voor
wat er gebeurd is, denken dat het hun schuld is. Ze weten niet meer wat ze
moeten denken of doen, wie ze wel en niet kunnen vertrouwen. Ze voelen zich
verloren en ontredderd. De schade die grensoverschrijdend gedrag veroorzaakt,
kan heel groot zijn.“
Zondervan richtte een website op omdat ze uit eigen ervaring weet dat er
nauwelijks iets bestaat voor slachtoffers van hulpverleningsmisbruik. Ze stak
haar licht op in Amerika, dat op dit terrein al veel verder is. Op de site zijn
massa’s gegevens te vinden over grensoverschrijdend gedrag. Verzameld door
haarzelf en anderen, in een vastbesloten poging in ieder geval zoveel mogelijk
wetenschappelijke informatie beschikbaar te krijgen in Nederland.
Uit Zondervans literatuurstudie komt
naar voren dat ruim de helft van de ‘foute’ hulpverleners een psychische
stoornis heeft. Variërend van een persoonlijkheidsstoornis tot een stemmings-
of psychotische stoornis. „Plegers zijn vaak behoeftige mensen. Ze leggen
problemen die ze thuis of op het werk hebben aan de cliënt voor.“
Per dag bekijken tweehonderd mensen de MdH-site, terwijl er wekelijks gemiddeld
drie telefoontjes binnenkomen bij Zondervan. [Red.
MdH: met het genoemde aantal worden slechts eerstcontacten bedoeld.]
„Wij luisteren, verstrekken informatie, bieden contact aan met lotgenoten en
onderzoeken of er juridische acties ondernomen kunnen worden. Dat is soms
moeilijk vanwege de bewijsvoering. Grensoverschrijdend gedrag gebeurt bijna
altijd in een één-op-één-situatie en valt ook niet altijd in de categorie
ontucht. Maar ook als er geen seks aan
te pas is gekomen, kan het voor het slachtoffer zeer beschadigend zijn.“
Zondervan en Lamers vinden dat er in
Nederland professionele en systematische aandacht voor slachtoffers van
misbruik door hulpverleners zou moeten komen. Maar een gespecialiseerde
instelling zit er voorlopig niet in, zeggen ze bij het ministerie van
Volksgezondheid.
In een poging het onderwerp bespreekbaar
te maken, hebben GGZ WNB en de Stichting MdH in oprichting samen een
voorlichtingsproject bedacht. Omdat nog te veel hulpverleners en instellingen
‘de ogen liever dichtdoen’. Het project richt zich op zowel hulpverleners als
patiënten. Voor hen worden brochures gemaakt, trainingen gegeven en workshops
gehouden.
Het voorlichtingsproject is aangemeld voor de Zorgvernieuwingsprijs die het
ministerie op 29 november uitreikt. „Mochten we naast het geld van die prijs
pakken, dan voeren we het plan beperkter uit“, zegt Ineke Lamers. „Maar zelfs
als hulpverleners met elkaar durven bespreken dat ze een bepaalde patiënt leuk
vinden, is er al veel gewonnen. Dat geldt ook voor patiënten: pas als ze zich
kunnen uitspreken over hun verdriet en verlangen, kun je de behoefte aan
intimiteit inschatten en die misschien helpen vervullen.“
MISBRUIK
Bron: http://www.misbruikdoorhulpverleners.nl
|
Vrederust
biedt patiënt ruimte voor beleving intimiteit en seksualiteit (Titel MdH)
Vrederust biedt
patiënt seksruimte (Titel BN/De Stem)
Door Florence Imandt
Woensdag 15 november 2006 – BN/De Stem -- HALSTEREN
– Op het terrein van het vroegere Vrederust in Halsteren moeten ruimten komen
waar patiënten ‘intimiteit en seks’ kunnen beleven.
Dit
plan van de instelling GGZ WNB is onderdeel
van het streven naar meer openheid, die kan bijdragen aan het voorkomen van
misbruik, zo is de gedachte. Sommige patiënten weten namelijk niet precies wat
wel en niet kan, of worden snel slachtoffer van misbruik.
Het idee komt uit de koker van de commissie intimiteit en seksualiteit waarin hulpverleners van diverse pluimage zitting
hebben.
Zij hebben geconstateerd dat veel patiënten erg eenzaam zijn. Een manier om
daarin verandering te brengen, is het creëren van ontmoetingsruimten voor
patiënten die geen bezoek op de eigen kamer kunnen of mogen ontvangen.
Geestelijke verzorger Ineke Lamers: „Ik kom regelmatig patiënten tegen die
nooit een relatie hebben gehad. Maar dat wil helemaal niet zeggen dat ze daar
geen behoefte aan hebben. De meesten weten niet hoe ze het aan moeten pakken.“
Niet alleen
patiënten maken soms misbruik van elkaar, ook hulpverleners gaan weleens over
de schreef. Om ook dat onderwerp bespreekbaar te maken, werkt GGZ WNB aan een
voorlichtingsproject.
De instelling doet dat in samenwerking met initiatiefnemers van de website http://www.misbruikdoorhulpverleners.nl die in 2003 werd opgezet door slachtoffers van hulpverleners.
|
Deelname
MdH aan de Nationale
Zorgvernieuwingsprijs 2006 |
|||
|
Dit jaar hebben wij voor het eerst aan
het initiatief ‘Nationale Zorgvernieuwingsprijs’ van ZonMw en VSBfonds
deelgenomen.
Wij dienden een projectvoorstel in dat gericht is op preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag (GOG) door hulpverleners. Het door de initiatiefnemers voor dit jaar bepaalde thema is: DIVERSITEIT…
Aangezien MdH zelf nog geen rechtspersoon is, behoefden wij
de steun van een bestaande organisatie om aan de Nationale
Zorgvernieuwingsprijs te kunnen participeren. Wij hebben de nodige
ondersteuning hiervoor mogen vinden bij de GGZ instelling Westelijk Noord Brabant (WNB) die gedurende de afgelopen jaren veel aandacht besteedde
om tot beter beleid te komen wat betreft het omgaan met intimiteit en
seksualiteit binnen de GGZ. Binnen dat kader besteedt de instelling ook
aandacht aan preventie van seksueel GOG door hulpverleners. GGZ WNB zal zich
ook gedurende de aankomende jaren nog verder inzetten voor meer en betere
preventie op dit gebied. Wij zijn bijzonder blij dat men binnen de instelling
veel aandacht aan het vergroten van
kennis over en preventie van GOG door hulpverleners besteedt en zijn de
instelling bijzonder dankbaar dat zij bereid was ons projectvoorstel te
ondersteunen waardoor wij konden participeren. Wij hebben ons projectvoorstel op 31 augustus 2006 bij ZonMW
ingediend. Voor meer informatie over het initiatief van ZonMw en VSBfonds in
het algemeen, klik op onderstaande link: Nationale Zorgvernieuwingsprijs Onderstaand
treft u de samenvatting van ons projectvoorstel aan.
Voorlichtingsmateriaal
op het gebied van GOG door hulpverleners is in Nederland en elders helaas nog
steeds schaars. Voorlichtingsmateriaal voor naasten van cliënten/patiënten c.q.
voor indirecte slachtoffers van GOG door hulpverleners bestaat volgens onze
informatie wereldwijd nog helemaal niet. Gebruikers van de GGZ behoren tot de m.b.t. GOG bijzonder
kwetsbare groepen. Naast GGZ cliënten/patiënten zijn er
diverse andere, bijzonder kwetsbare groepen binnen de gezondheidszorg, met
name: kinderen, jongeren, ouderen, gehandicapten, allochtonen en daklozen.
Naast onze focus op de GGZ
cliënt/patiënt zullen wij enige extra aandacht aan twee bijzonder
kwetsbare groepen besteden: jongeren
en allochtonen. Het thema 'diversiteit'
komt naast eerder genoemde elementen (zie samenvatting) ook in beeld doordat
de uitvoering van dit project zal rusten op samenwerking tussen ervaringsdeskundigen en professionals. Dit
blijkt m.b.t. dit onderwerp uit ervaring ook essentieel te zijn. Als vertrekpunt voor het
ontwikkelen van een brochure voor cliënten/patiënten in de GGZ zal de bestaande, algemene brochure worden
gebruikt die in 2004 door MdH werd ontwikkeld. (1) Als voorbeeld voor een
uitgebreide brochure c.q. informatieboekje t.b.v. van hulpverleners willen
wij het zeer algemeen gehouden bulletin
'Het mag niet, het mag nooit' (2004)
van de inspectie (IGZ) gebruiken. (2) Het is ons doel o.a. meer praktische handvaten
aan hulpverleners te bieden. Ondanks het feit dat wij
met ons projectvoorstel op de GGZ focussen, is het ons doel dat de brochure
en trainingen een toegevoegde waarde voor alle hulpverleners werkzaam in de
reguliere en alternatieve zorgsector zullen hebben. (1) Brochure MdH: Brochure MdH
(2) Bulletin IGZ: Bulletin IGZ Binnenkort zullen alle projectvoorstellen
die ZonMW dit jaar m.b.t. deelname aan de Nationale Zorgvernieuwingsprijs
heeft mogen ontvangen, te vinden zijn in de
ideeënbank van de website www.nationalezorgvernieuwingsprijs.nl. Indien u kennis
wilt nemen van de inhoud van het integrale projectvoorstel, kunt u op de
navolgende link klikken waardoor u wordt doorgelinkt naar het pdf-bestand van ons projectvoorstel. AANKONDIGING Binnenkort zal op deze pagina nog een
verder kader ontstaan over het symposium Intimiteit
en Seksualiteit in de GGZ
dat in mei 2006 door GGZ WNB in Halsteren werd georganiseerd. De
instelling had ons uitgenodigd aan het symposium deel te nemen d.m.v. onze
informatiestand via die wij voorlichting m.b.t. het thema seksueel
GOG door hulpverleners hebben verzorgd. Onderdeel van de publicatie die zal
volgen, zal onder meer een verslag zijn van de workshop over GOG door
hulpverleners die door Bert Lam, als psycholoog/seksuoloog werkzaam
voor Bezemer
& Kuiper Advies en Training, werd gegeven. Red. MdH, 24
september 2006 Ovegenomen van onze
pagina ‘Nieuw op deze site’ |
